Bộ Xây dựng hướng dẫn địa phương triển khai cấp phép xây dựng theo Nghị định mới

Bộ Xây dựng lưu ý các địa phương cần tổ chức thực hiện nghiêm túc, bảo đảm thống nhất, tránh để xảy ra tình trạng chồng chéo hoặc gián đoạn trong quá trình cấp phép.

Nghị định 140/2025 quy định việc phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng. Theo đó, khoản 1 Điều 4 nêu rõ: thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng đối với công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ sẽ do UBND cấp xã thực hiện. Các công trình còn lại thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh.

Trong quá trình chuẩn bị triển khai, một số Sở Xây dựng đã đề nghị Bộ Xây dựng hướng dẫn cụ thể để tránh lúng túng khi áp dụng. Tại Tờ trình số 48/TTr-BXD ngày 6/6/2025, Bộ Xây dựng khẳng định việc ban hành Nghị định 140/2025 nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, xuyên suốt trong toàn bộ hệ thống, bảo đảm hoạt động bình thường của xã hội, tránh tình trạng chồng chéo, trùng lặp chức năng giữa các cấp quản lý. Đồng thời, nguyên tắc chung được nhấn mạnh là phải quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng cấp chính quyền, gắn với năng lực thực hiện để nâng cao hiệu quả quản lý.

Khoản 2 Điều 2 của Nghị định cũng nêu rõ: ngoài nguyên tắc phân định chung, việc phân cấp hay ủy quyền trong lĩnh vực quản lý của Bộ Xây dựng phải phù hợp với thực tiễn, đi đôi với trách nhiệm cụ thể của cơ quan được giao nhiệm vụ. Như vậy, Nghị định số 140/2025 chỉ phân định rõ ràng hơn: những nhiệm vụ trước đây do cấp huyện thực hiện thì nay được chuyển xuống cho cấp xã hoặc đưa lên cấp tỉnh, tùy theo tính chất và quy mô công trình.

Để tạo thuận lợi trong quản lý, UBND cấp tỉnh có thể phân cấp hoặc ủy quyền cho Sở Xây dựng, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế hoặc UBND cấp xã. Tuy nhiên, việc phân cấp, ủy quyền phải bám sát Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và bảo đảm năng lực của cơ quan được giao.

Bộ Xây dựng đồng thời lưu ý các địa phương cần tổ chức thực hiện nghiêm túc, bảo đảm thống nhất, tránh để xảy ra tình trạng chồng chéo hoặc gián đoạn trong quá trình cấp phép, ảnh hưởng tới quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp. Văn bản mới cũng thay thế công văn số 9516/BXD-KTQLXD ngày 5/9/2025, qua đó thống nhất cách hiểu và triển khai đồng bộ trên toàn quốc.