Toàn bộ khu dân cư ngoài đê sông Hồng ở Hà Nội dự kiến được quy hoạch lại như thế nào?

Thông tin này được đưa ra sau cuộc họp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với UBND TP Hà Nội về tính toán thủy lực, an toàn thoát lũ cho đoạn sông Hồng triển khai dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo kết luận cuộc họp, hai cơ quan cơ bản thống nhất với đề xuất điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng. Điểm đáng chú ý là phương án mới cho phép tăng tỷ lệ và quy mô diện tích đất xây dựng tại khu vực bãi sông để phục vụ mục tiêu phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và không gian sáng tạo.

Trong định hướng này, trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, được xác định không chỉ là tuyến giao thông chiến lược mà còn là trục không gian xanh trung tâm, gắn với các hoạt động kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa sáng tạo và khoa học công nghệ dọc hai bên sông.

Điểm nhấn lớn nhất của quy hoạch là kế hoạch từng bước di dời, sắp xếp và tổ chức lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê nhằm tạo lập không gian đô thị mới đồng bộ hơn, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu thoát lũ và an toàn đê điều. Đây được xem là bước đi có tác động sâu rộng đến hàng chục nghìn hộ dân đang sinh sống tại các khu vực bãi sông ven sông Hồng.

Khu vực dân cư ngoài đê thuộc phường Hồng Hà, TP Hà Nội. Ảnh: VnExpress

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND TP Hà Nội, phương án đề xuất phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm cũng như quy hoạch phòng chống lũ và đê điều hiện hành. Các bên thống nhất áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên mô hình thủy lực hiện đại để tính toán đầy đủ các yếu tố về thủy văn, thoát lũ, cao độ nền và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Không chỉ tập trung vào chỉnh trang đô thị, Hà Nội còn định hướng khôi phục hệ sinh thái sông ngòi và tái thiết toàn bộ cấu trúc cảnh quan ven sông. Thành phố sẽ nghiên cứu phương án xây dựng đập dâng trên sông Hồng tại khu vực phố Hiến và trên sông Đuống phía dưới Long Tửu nhằm điều tiết mực nước, hỗ trợ phục hồi các dòng sông như sông Tích, sông Nhuệ và sông Đáy.

Trong khi nhiều khu dân cư ngoài đê được tính toán sắp xếp lại, các làng nghề truyền thống nổi tiếng ven sông Hồng như làng gốm Bát Tràng, Kim Lan, Văn Đức hay vùng hoa đào Nhật Tân sẽ được bảo tồn và “hồi sinh” trong cấu trúc không gian phát triển mới. Thành phố định hướng kết hợp các làng nghề với không gian du lịch trải nghiệm, công viên chuyên đề và kinh tế sáng tạo, đồng thời đầu tư hạ tầng đồng bộ để nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Song song với quá trình quy hoạch, các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu kịch bản bất lợi nhất trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, từ đó xây dựng phương án tổng thể bảo đảm an toàn thoát lũ, thủy lợi và đê điều tương thích với mật độ đầu tư xây dựng đô thị mới.

Trước đó, liên danh nhà đầu tư gồm THACO, Tập đoàn Hòa Phát và Đại Quang Minh đã có văn bản đề nghị thực hiện dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng theo hình thức PPP, hợp đồng BT, với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới khoảng 714.256 tỷ đồng.

Để triển khai dự án, liên danh đề xuất hoán đổi 12 khu đất có tổng diện tích hơn 5.073 ha. Trong đó, khoảng 2.800 ha là quỹ đất phát triển đô thị nằm trong phạm vi dự án ven sông Hồng. Do chênh lệch lớn giữa giá trị quỹ đất và tổng vốn đầu tư, nhà đầu tư tiếp tục đề xuất bổ sung thêm khoảng 2.265 ha đất đối ứng ngoài phạm vi phân khu sông Hồng tại các xã Ô Diên, Liên Minh và Đan Phượng.

Theo đề xuất, toàn bộ dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026-2038 và chia làm 3 giai đoạn đầu tư. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những chương trình tái thiết đô thị ven sông lớn nhất lịch sử Hà Nội, làm thay đổi mạnh mẽ diện mạo không gian hai bên sông Hồng trong nhiều thập kỷ tới.