Tiến độ triển khai Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ quy mô 3.764ha tại TP.HCM

Ngày 12/8, Tổ công tác số 2 của Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM do ông Phạm Trọng Nhân, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM làm trưởng đoàn đã kiểm tra thực địa và làm việc với các đơn vị liên quan về dự án thành phần 3 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (đoạn qua TP.HCM) và tiến độ xây dựng Khu thương mại tự do (FTZ) gắn với cảng biển tại khu vực Cái Mép Hạ.

Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ dự kiến triển khai tại phường Tân Phước và Tân Hải, với quy mô 3.764ha, hướng đến hình thành hệ sinh thái công nghiệp, dịch vụ gắn liền với cảng quốc tế.

Đề án Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ có quy mô hơn 3.764 ha, gồm 3 khu chức năng với 8 phân khu liền kề: Khu đầu mối giao thông vận tải (cảng biển, cảng thủy nội địa, ga đường sắt) rộng hơn 1.735ha; khu kho bãi logistics và công nghiệp hơn 1.178ha và khu công nghiệp công nghệ cao, đô thị - dịch vụ.

Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ dự kiến triển khai tại phường Tân Phước và Tân Hải, TP.HCM

Điểm nổi bật của Đề án là 36 cơ chế, chính sách ưu đãi, trong đó 19 chính sách mới mang tính đề xuất mới, vượt trội như: Cho phép sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giao dịch chính; thu hút và quản lý nhân lực quốc tế chất lượng cao; cho phép thế chấp quyền sử dụng đất tại ngân hàng nước ngoài; tự do hóa lãi suất; ưu đãi thuế; phát triển “cảng xanh” và logistics thông minh.

Mục tiêu là hình thành khu thương mại tự do thế hệ mới, kết nối cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải với sân bay Long Thành và hành lang kinh tế xuyên Á, đưa TP.HCM trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế hàng đầu Đông Nam Á.

Đề án đã được UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) trình Thủ tướng ngày 21/5/2025 và nhận được góp ý từ Bộ Tài chính, Bộ Công Thương. Nhiều nhà đầu tư lớn đã bày tỏ sự quan tâm. Tuy nhiên, khung pháp lý cho mô hình khu thương mại tự do tại Việt Nam hiện chưa hoàn thiện, thiếu các chính sách đặc thù, nhất là về miễn giảm thuế và ưu đãi đầu tư.

TP.HCM kiến nghị Chính phủ sớm phê duyệt đề án, đồng thời đưa chính sách khu thương mại tự do vào Nghị quyết 98 (sửa đổi) nhằm triển khai đồng bộ, qua đó phát huy tối đa lợi thế cảng logistics của khu vực Đông Nam Bộ.

Nếu được thông qua và triển khai, Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ sẽ trở thành động lực chiến lược, góp phần nâng tầm vị thế kinh tế biển và logistics của TP.HCM, đồng thời mở rộng cơ hội hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Với dự án thành phần 3 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Ban Quản lý dự án Giao thông khu vực và chuyên ngành Nông nghiệp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết công tác giải phóng mặt bằng giai đoạn đầu đã hoàn tất 100%, đã bố trí tái định cư cho 209 hộ dân.

Một số hạng mục bổ sung như tuyến đường dân sinh tại phường Tam Long (0,84ha) và nút giao tại phường Tân Thành (23ha) dự kiến sẽ bàn giao mặt bằng từ tháng 9/2025.

Phần đường chính hiện cơ bản hoàn thiện với mặt bê tông nhựa, sơn kẻ, dải phân cách, hàng rào; hệ thống chiếu sáng và các hạng mục an toàn giao thông đang triển khai tại các nút giao Hội Bài - Phước Tân và Quốc lộ 56. Trong 11 cây cầu thuộc dự án, đã có 9 cầu hoàn thành, 2 cầu còn lại dự kiến hoàn thiện vào tháng 9/2025. Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu dự kiến khai thác vào tháng 12/2025.

Đơn vị tư vấn cũng đang lập dự án bổ sung nút giao đường Mỹ Xuân - Ngãi Giao - Hòa Bình (ĐT991), dự kiến giải phóng mặt bằng trong tháng 9/2025 và khởi công quý 1/2026.

Chủ đầu tư khẳng định, hạng mục bổ sung này sẽ không ảnh hưởng đến tiến độ khai thác tuyến chính. Đơn vị này cũng kiến nghị sử dụng quỹ đất tái định cư của TP. Phú Mỹ cũ (khoảng 1.000 lô) để bố trí cho các hộ dân liên quan hạng mục này.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đề nghị chủ đầu tư cung cấp thêm thông tin chi tiết về phương án triển khai nút giao bổ sung, tiến độ hoàn thiện hai cây cầu còn lại, biện pháp đảm bảo an toàn giao thông cũng như tình hình giải ngân vốn. Bên cạnh đó, yêu cầu nghiên cứu phương án tái định cư hợp lý, lấy ý kiến người dân trước khi triển khai.