Thủ tướng: Kết nối đường sắt Việt Nam - Nga có vai trò chiến lược

Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với ông Oleg Belozyorov, Tổng Giám đốc Tổng công ty Đường sắt Nga (RZD) - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thông tin tới Thủ tướng, ông Oleg Belozyorov, Tổng Giám đốc RZD cho biết RZD là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, doanh thu năm 2025 đạt khoảng 34,5 tỷ USD, có chức năng quản lý, bảo trì, khai thác kinh doanh tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do Nhà nước đầu tư.

Nga hiện có hệ thống đường sắt lớn thứ ba thế giới (sau Mỹ và Trung Quốc) với tổng chiều dài 86.000 km, đặc biệt có tuyến đường sắt dài nhất thế giới là Siberia, với chiều dài khoảng 9.289 km, khối lượng vận chuyển hành khách và hàng hóa đứng thứ 2 thế giới. Với 51,2% đường điện khí hóa, Nga cũng sở hữu mạng lưới đường sắt được điện khí hóa lớn nhất thế giới, giúp tối ưu hóa chi phí vận hành và giảm phát thải. Cuối năm 2024, Nga đã khởi công xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao nối Moscow và Saint Petersburg với tốc độ thiết kế lên tới 400 km/h, chiều dài tuyến là 679 km, tổng vốn gần 24 tỷ USD, dự kiến hoàn thành vào 2028.

Thủ tướng mong muốn vận tải đường sắt liên vận quốc tế giữa Việt Nam - Liên bang Nga cần được khôi phục và mạnh mẽ, hiệu quả hơn - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Việt Nam và Liên bang Nga hiện là thành viên của Tổ chức Hợp tác Đường sắt (OSJD). Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) và RZD đều là thành viên của Hội nghị Tổng Giám đốc OSJD và các Hiệp định về vận tải hàng hóa liên vận đường sắt quốc tế, Hiệp định về giá cước quá cảnh và một số Hiệp định khác. VNR và RZD đã có thỏa thuận hợp tác nhằm phát triển chuyên chở bằng đường sắt trong liên vận quốc tế và thu hút thêm khối lượng chuyên chở trên các tuyến đường đi qua lãnh thổ Việt Nam và Nga.

Khối lượng vận chuyển đường sắt liên vận Việt Nam - Nga đã năm 2025 tăng hơn 40% so với năm 2024. Tuy nhiên, khối lượng chuyên chở chưa tương xứng với tiềm năng thị trường của hai bên. Hiện còn một số tồn tại hạn chế về vận tải liên vận giữa hai nước như khác nhau về hạ tầng và kỹ thuật (khổ đường) làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian vận chuyển, giảm hiệu quả khai thác.

Đánh giá cao hệ thống đường sắt của Nga, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết trong chuyến thăm này, hai bên đã nhất trí tiếp tục tăng cường củng cố quan hệ giữa Việt Nam – Liên bang Nga, nhất là hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, năng lượng-dầu khí và giao thông vận tải, trong đó có đường sắt.

Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hợp tác trong phát triển đường sắt đô thị và công trình ngầm tại Hà Nội và TPHCM - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Nhấn mạnh vai trò quan trọng chiến lược của đường sắt với kết nối hai nền kinh tế, kết nối doanh nghiệp, cũng như giao lưu con người, bổ sung cho các phương thức vận tải khác, Thủ tướng mong muốn vận tải đường sắt liên vận quốc tế giữa Việt Nam - Liên bang Nga cần được khôi phục và mạnh mẽ, hiệu quả hơn, trên ba hành lang chính: Việt Nam - Trung Quốc - Kazakhstan - Nga; Việt Nam - Trung Quốc - Mông Cổ - Nga; Việt Nam - Trung Quốc - Nga; đẩy mạnh hợp tác giữa Việt Nam - Trung Quốc - Nga trong lĩnh vực này.

Thủ tướng đề nghị hai Tổng công ty Đường sắt và các cơ quan liên quan phải tìm giải pháp để phục vụ mục tiêu nói trên, thúc đẩy hợp tác phát triển vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt giữa Việt Nam – Nga theo hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và quản trị thông minh, tìm kiếm nguồn hàng hai chiều, ngày càng tăng công suất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cùng với đó, đánh giá cao việc xây dựng các tuyến tàu điện ngầm sâu quy mô lớn là lĩnh vực thế mạnh của Nga, Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hợp tác trong phát triển đường sắt đô thị và công trình ngầm tại Hà Nội và TPHCM, trao đổi kinh nghiệm về tầm nhìn, tư duy, quy hoạch, thiết kế, tiêu chuẩn, quy chuẩn, xây dựng và triển khai các dự án cụ thể, cũng như quản lý, vận hành an toàn, ổn định, chuyển giao công nghệ…, góp phần phát triển hệ sinh thái ngành công nghiệp đường sắt hiện đại.

Thủ tướng và các đại biểu - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Nêu rõ hợp tác đường sắt là nhu cầu của hai bên, là vấn đề chiến lược và được lãnh đạo hai nước rất quan tâm, cần sớm có sản phẩm, kết quả cụ thể, Thủ tướng đề nghị hai bên lập ngay tổ công tác phối hợp triển khai công việc để thúc đẩy vận chuyển hàng hóa đường sắt giữa hai nước, đào tạo nhân lực, tư vấn, hỗ trợ các dự án đô thị tại Hà Nội, TPHCM…

Nhất trí với các ý kiến của Thủ tướng, ông Oleg Belozyorov cho biết ngành đường sắt Nga mong muốn và sẵn sàng đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam, trong đó có chia sẻ công nghệ tiên tiến, đào tạo nhân lực…; Tổng công ty sẽ khẩn trương phối hợp với các đối tác Việt Nam để triển khai các công việc, góp phần thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.