Thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù: “Gỡ khó” phát triển nhà ở xã hội

Cắt giảm thủ tục

TPHCM được giao chỉ tiêu 199.400 căn NƠXH, trong đó ở giai đoạn 2021-2025 dự kiến hoàn thành trên 18.000 căn, đến giai đoạn 2026-2030 tiếp tục hoàn thành 181.000 căn. Để thực hiện mục tiêu, thời gian qua, TPHCM đã ban hành kế hoạch tăng cường phát triển NƠXH trong tình hình mới, đồng thời khẩn trương triển khai áp dụng Nghị quyết 201.

Dự án NƠXH HUD Thủ Đức (phường Hiệp Bình) do Tổng Công ty Phát triển nhà và đô thị HUD làm chủ đầu tư (CĐT) là một trong những dự án đầu tiên tại TPHCM được áp dụng Nghị quyết 201.

Theo ông Phạm Văn Ân, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty HUD, đây là dự án nhận được nhiều sự ủng hộ của chính quyền địa phương, từ lúc triển khai đến thời điểm khởi công (ngày 19-8) được rút ngắn đáng kể về thời gian. Sở dĩ dự án được khởi công nhanh là do được áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 201. Sau khởi công, hiện dự án đang thực hiện các thủ tục tiếp theo để tiến hành thi công phần cọc, móng.

Lễ khởi công Dự án NƠXH HUD Thủ Đức, tại phường Hiệp Bình, TPHCM

Trong khi đó, tại dự án NƠXH Lê Thành - Tân Kiên do Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Lê Thành (Công ty Lê Thành) làm CĐT, sau hơn một năm làm lễ động thổ, đến nay vẫn “nằm im” vì chưa thực hiện xong thủ tục cấp giấy phép xây dựng. Theo ông Lê Hữu Nghĩa, Tổng Giám đốc Công ty Lê Thành, dự án chậm thi công vì thủ tục duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, cấp giấy phép xây dựng quá chậm và phải trải qua nhiều quy trình.

“Theo Nghị quyết 201, dự án NƠXH không phải thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn mà thay vào đó, CĐT sẽ tự tổ chức thẩm định, phê duyệt và chịu trách nhiệm. Với quy định này, dự án NƠXH của chúng tôi sẽ được rút ngắn thời gian cấp giấy phép xây dựng để sớm được thi công”, ông Nghĩa chia sẻ.

Là doanh nghiệp từng thực hiện dự án NƠXH, ông Trần Văn Châu, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Địa ốc Chợ Lớn, nhận định, Nghị quyết 201 được xem là “đòn bẩy” cần thiết để tháo gỡ những vướng mắc đã tồn tại lâu nay trong lĩnh vực NƠXH. Trước đây, nhiều doanh nghiệp e ngại đầu tư NƠXH vì thủ tục phức tạp, thời gian kéo dài, biên lợi nhuận thấp, thậm chí thua lỗ. Thế nhưng, Nghị quyết 201 đã cho phép thực hiện lựa chọn CĐT không thông qua đấu thầu đối với các dự án NƠXH không sử dụng vốn đầu tư công là một đột phá lớn, giúp rút ngắn quy trình triển khai dự án.

Xem xét tiếp tục nới rộng ưu đãi

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM, Nghị quyết 201 đã đáp ứng phần nào kỳ vọng của xã hội và cộng đồng doanh nghiệp bất động sản về phát triển NƠXH. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ về pháp lý, chính sách ưu đãi. Cụ thể, về khó khăn trong công tác chuẩn bị quỹ đất để phát triển NƠXH, đòi hỏi các địa phương phải đưa vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội để thực hiện giải phóng mặt bằng.

Tiếp đó, hiện nay, CĐT chưa được vay ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội, dù Luật Nhà ở cho phép nhưng chưa thực thi được. Đồng thời, làm sao cho người mua NƠXH được vay với lãi suất 4,8% như trước đây, bởi vì hiện tại lãi suất 6,6%/năm là quá cao.

Cùng quan điểm, ông Lê Hữu Nghĩa cho biết, theo quy định nhà ở thương mại và các công trình khác nếu đã được duyệt quy hoạch 1/500, chỉ cần được thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi thì được miễn giấy phép xây dựng. Tuy nhiên, đối với dự án NƠXH vẫn còn yêu cầu xin giấy phép xây dựng là chưa phù hợp. Bên cạnh đó, đối với quỹ đất xây dựng do doanh nghiệp tự tạo nếu theo quy định cũ thì sẽ được nhà nước trả tiền lại khi thực hiện dự án NƠXH.

Thế nhưng, theo Nghị quyết 201 thì doanh nghiệp chỉ được miễn tiền sử dụng đất, còn khoản chi phí tạo lập quỹ đất được tính vào đơn giá bán. Như vậy, nếu so sánh giá thì NƠXH có quỹ đất do doanh nghiệp tạo lập sẽ không thấp hơn giá nhà ở thương mại là bao nhiêu.