Tại sao nhà máy lọc dầu Nghi Sơn nhận được khoản tiền bù giá “khủng” hơn 8.200 tỷ?

Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định việc giao dự toán ngân sách nhà nước năm 2023 để có kinh phí xử lý tài chính cho Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) khi thanh toán khoản tiền bù giá trong bao tiêu sản phẩm dự án liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn.

Theo đó, PVN được giao 8.247 tỷ đồng để xử lý tài chính, thanh toán tiền bù giá trong bao tiêu sản phẩm nhà máy lọc dầu Nghi Sơn giai đoạn 2018 - 2023. Khoản tiền này được Quốc hội quyết định tháng 11 năm ngoái, lấy từ nguồn chi đầu tư phát triển ngân sách trung ương năm 2023.

Việc quyết toán số liệu thực tế phát sinh theo quy định của Luật Ngân sách, pháp luật có liên quan.

Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn tại Thanh Hóa

Bộ Tài chính và PVN chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, nội dung báo cáo và thực hiện đầy đủ kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước liên quan tới các vấn đề ảnh hưởng tới kết quả thực hiện chuỗi bao tiêu sản phẩm và số tiền quyết toán chi phí bù giá.

Trước đó, tại kỳ họp Quốc hội thứ 6, Quốc hội cũng đã biểu quyết thông qua nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương 2024, trong đó có khoản chi bù giá cho dự án lọc hóa dầu Nghi Sơn là 9.653 tỷ đồng trên cơ sở Chính phủ trình Quốc hội xem xét, bố trí cho nhiệm vụ chi này.

Do vậy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị dành nguồn 9.653 tỷ đồng trong dự toán để thực hiện bù giá trên cơ sở Chính phủ xác định chính xác số liệu và thực hiện kiểm toán theo quy định.

Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn là liên doanh có tổng vốn đầu tư 9 tỷ USD, công suất 10 triệu tấn dầu/năm, đã chính thức đi vào vận hành thương mại từ tháng 12/2018. Chủ đầu tư gồm PVN với hơn 25% vốn, còn lại là các nhà đầu tư nước ngoài như Công ty Dầu hỏa Kuwait quốc tế và Công ty Idemitsu Kosan...

Theo thỏa thuận của liên doanh, lọc dầu Nghi Sơn không những được bán với giá bán buôn các sản phẩm tại cổng nhà máy bằng giá nhập khẩu mà còn được cộng thêm vào giá bán 7% với xăng dầu, 3% với hóa dầu...

Đặc biệt trong 10 năm, nếu Việt Nam giảm thuế nhập khẩu xuống mức thấp hơn ưu đãi, PVN sẽ có trách nhiệm bù cho số tiền chênh lệch trên với số tiền được tính toán lên tới hàng tỷ USD.

Nhận được nhiều ưu đãi nhưng nhà máy này liên tục báo lỗ. Tới cuối năm 2020, lọc dầu Nghi Sơn lỗ lũy kế 61.200 tỷ đồng. Khảo sát nhà máy này tháng 11/2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu cần có thêm người Việt trong ban điều hành Lọc dầu Nghi Sơn để đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu tại đây.

Đồng thời, Thủ tướng đề nghị Idemitsu - một trong 4 liên doanh tham gia nhà máy này tiếp tục tái cấu trúc, nâng cao quản trị nhà máy để "dự án cắt lỗ càng sớm càng tốt"