Kiến nghị chỉ thu 20%, hoàn tiền sử dụng đất đã nộp để giảm gánh nặng chi phí lên thổ cư cho người dân

Theo Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), vướng mắc lớn nhất hiện nay liên quan đến tiền sử dụng đất bắt nguồn từ quy định tại khoản 1 điều 159 luật Đất đai 2024 và khoản 1 điều 8 Nghị định 103/2024.

Vì vậy, HoREA đề nghị sửa đổi khoản 21 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 159 Luật Đất đai 2024, đề nghị bổ sung thêm quy định trường hợp áp dụng bảng giá đất để tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân thì phần diện tích đất trong hạn mức giao đất ở được tính tiền sử dụng đất thấp hơn so với phần diện tích đất vượt hạn mức giao đất ở.

HoREA kiến nghị thu 20% tiền sử dụng đất và hoàn tiền sử dụng đất mà người dân đã đóng 100% trước đó.

Thep Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu, quy định mới hiện nay buộc hộ gia đình, cá nhân khi chuyển mục đích từ đất nông nghiệp lên đất ở đang bị áp bằng 100% giá đất trong bảng giá đất cho toàn bộ diện tích, không phân biệt phần đất trong hay ngoài hạn mức.

Trong khi các địa phương hiện đang ban hành bảng giá đất quá cao vì tích hợp luôn hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số điều chỉnh) cao hơn trước nhiều lần ví dụ tại TP.HCM tăng từ 2,36 đến 38,8 lần đã đẩy tổng số tiền người dân phải nộp lên mức quá cao.

Điều này khiến chi phí lên thổ cư trở thành con số vượt xa khả năng tài chính của đại bộ phận người dân.

HoREA dẫn chứng các trường hợp cụ thể như một thửa đất 208 m2 tại huyện Hóc Môn (cũ) phải nộp 1,7 tỷ đồng, hay một thửa 400 m2 tại quận 7 (cũ) phải nộp tới 14 tỷ đồng. Hậu quả là nhiều người dân ngậm ngùi rút lại hồ sơ xin cấp sổ.

Để khắc phục bất cập này, tại khoản 2 Điều 1 dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 103/2024/NĐ-CP, Bộ Tài chính đã đề xuất giảm tiền sử dụng đất của loại đất sau khi chuyển mục đích sử dụng đất được tính bằng 30% giá đất trong bảng giá đất đối với diện tích đất trong hạn mức giao đất ở và 50% giá đất trong bảng giá đất đối với diện tích đất vượt hạn mức giao đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân.

Nhưng cách tính này dẫn đến tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân vẫn còn cao nên Hiệp hội đã đề nghị chỉ tính bằng 20% giá đất trong bảng giá đất đối với diện tích đất trong hạn mức giao đất ở và chỉ nên tính bằng 30% giá đất trong bảng giá đất đối với diện tích đất vượt hạn mức giao đất ở thì mới hợp tình hợp lý hơn và phù hợp với khả năng tài chính của người dân.

Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, HoREA đề xuất lựa chọn phương án Chính phủ sẽ ban hành một Nghị quyết riêng. Theo hiệp hội, việc này hoàn toàn phù hợp với Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, cho phép Chính phủ ra Nghị quyết để giải quyết các vấn đề cấp bách, quan trọng phát sinh từ thực tiễn. Đây được xem là giải pháp linh hoạt và kịp thời để xử lý bài toán chi phí lên thổ cư trong khi chờ sửa đổi Luật Đất đai 2024.

Về lâu dài, cần phải sửa đổi tận gốc rễ vấn đề bằng cách bổ sung quy định về chính sách giá đất ưu đãi cho diện tích trong hạn mức vào Điều 159 Luật Đất đai 2024.

Hiệp hội cũng đề xuất cần có một quy định chuyển tiếp trong chính sách mới, cho phép UBND cấp tỉnh hoàn trả khoản tiền chênh lệch mà các hộ gia đình, cá nhân đã nộp theo quy định 100% trước đây nhằm tạo sự công bằng và đồng thuận xã hội khi tính toán lại chi phí lên thổ cư.