Hà Nội dự kiến chuyển hàng chục trường đại học khỏi nội đô về 4 khu vực phát triển mới

Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực dân số, giao thông và hạ tầng tại khu vực trung tâm, nơi nhiều năm qua tập trung dày đặc các trường đại học, bệnh viện và cơ quan hành chính.

Theo quy hoạch, khu vực lõi đô thị của Hà Nội sẽ được định hướng giảm mật độ cư trú, hạn chế gia tăng dân số cơ học và ưu tiên phát triển các chức năng văn hóa, hành chính, không gian công cộng. Trong khi đó, các khu vực phía Tây, phía Bắc và Tây Nam sẽ tiếp nhận các chức năng đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo quy mô lớn.

Bốn khu vực được xác định là trung tâm tiếp nhận các trường đại học gồm Hòa Lạc, khu vực Xuân Mai - Chương Mỹ, khu vực Sơn Tây - Ba Vì và khu vực Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn.

Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hoà Lạc

Trong đó, Hòa Lạc tiếp tục được xác định là khu đô thị đại học và nghiên cứu trọng điểm, gắn với định hướng phát triển thành trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thủ đô. Ba khu vực còn lại sẽ phát triển các cơ sở đào tạo chuyên ngành, tận dụng quỹ đất lớn, khả năng kết nối hạ tầng liên vùng và dư địa đô thị còn rộng.

Việc di dời các trường đại học ra ngoại thành được đánh giá là giải pháp có thể giải quyết đồng thời nhiều vấn đề. Khi các cơ sở đào tạo lớn được chuyển ra khỏi khu vực trung tâm, áp lực lên hệ thống giao thông, nhà ở, dịch vụ đô thị và hạ tầng xã hội tại các quận nội thành sẽ giảm đáng kể. Đồng thời, các khu vực vùng ven sẽ có thêm động lực phát triển nhờ sự xuất hiện của các trung tâm tri thức, nghiên cứu và công nghệ.

Hiện Hà Nội là địa phương có số lượng trường đại học lớn nhất cả nước với hơn 50 trường công lập và hàng trăm nghìn sinh viên đang theo học. Theo dự báo, đến năm 2030, tổng số sinh viên tại Thủ đô có thể đạt khoảng 650.000-700.000 người.

Mật độ tập trung cao của các trường đại học trong khu vực lõi đô thị đang tạo áp lực lớn lên hạ tầng, đặc biệt tại các quận như Đống Đa, Hai Bà Trưng, Cầu Giấy và Thanh Xuân. Đây là những địa bàn tập trung nhiều trường đại học lớn cùng lưu lượng sinh viên và phương tiện rất cao.

Đến nay, Hà Nội chưa công bố danh sách cụ thể các trường thuộc diện phải di dời toàn bộ hoặc tiêu chí lựa chọn. Tuy nhiên, theo định hướng quy hoạch, đối với các trường phải chuyển toàn bộ cơ sở đào tạo ra ngoài trung tâm, thành phố sẽ hỗ trợ đầu tư đồng bộ hạ tầng tại địa điểm mới.

Quỹ đất sau di dời trong nội đô sẽ được ưu tiên sử dụng để xây dựng trường phổ thông, công viên, không gian công cộng và các công trình phục vụ cộng đồng, thay vì phát triển thêm nhà ở.

Đối với các trường không di dời hoàn toàn, Hà Nội khuyến khích mở rộng cơ sở đào tạo tại vùng ven hoặc các tỉnh lân cận. Các cơ sở còn lại trong nội đô sẽ tập trung cho đào tạo sau đại học, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và hoạt động đổi mới sáng tạo.

Trên thực tế, quá trình mở rộng ra ngoài Hà Nội đã được nhiều trường triển khai trong những năm gần đây. Đại học Y Hà Nội, Đại học Ngoại thương, Đại học Luật Hà Nội và Đại học Dược Hà Nội đã xúc tiến xây dựng cơ sở tại Bắc Ninh. Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Xây dựng Hà Nội và Học viện Ngân hàng đang mở rộng về Ninh Bình. Đại học Bách khoa Hà Nội cũng phát triển khuôn viên mới tại Hưng Yên.