Giá cát đá tăng tới 23%, xi măng +7%: Xây nhà lúc này tốn thêm bao nhiêu tiền?

Giá xăng dầu “nhảy vọt”, vật liệu đồng loạt leo thang

Sau giai đoạn ổn định trong năm 2025 và hai tháng đầu năm 2026, thị trường nhiên liệu bất ngờ ghi nhận biến động mạnh trong tháng 3, khi giá xăng dầu tăng đột biến, đặc biệt là dầu diesel. Diễn biến này ngay lập tức tạo ra hiệu ứng dây chuyền, đẩy chi phí đầu tư xây dựng tăng cao trên diện rộng.

Giá vật liệu xây dựng tăng mạnh, công trình hạ tầng giao thông chịu ảnh hưởng nặng nhất

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng, giá nhiên liệu tăng đã tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất và vận chuyển vật liệu xây dựng, kéo theo mặt bằng giá nhiều loại vật liệu đồng loạt đi lên.

Cụ thể, tính đến ngày 31/3, giá xi măng tăng hơn 7%, thép tăng trên 2%, gạch lát tăng gần 5%. Đáng chú ý, các vật liệu cơ bản như cát, đá, gạch xây tăng mạnh từ 13,5% đến 23,3%. Riêng nhựa đường - vật liệu quan trọng trong xây dựng hạ tầng giao thông ghi nhận mức tăng đột biến gần 32% với với tháng trước.

Bộ Xây dựng nhận định xu hướng tăng giá vật liệu có thể tiếp diễn trong thời gian tới. Việc tăng giá nhiên liệu xăng/dầu và vật liệu xây dựng đã ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí đầu tư xây dựng các công trình, đặc biệt là các công trình giao thông trọng điểm.

Chi phí đội lên tới 8%, giao thông chịu ảnh hưởng nặng nhất

Theo ước tính, với mức biến động giá vật liệu xây dựng và giá nhiên liệu (xăng, dầu) như trên, dự toán xây dựng các công trình ước tăng từ 1,91 - 8,09% (tùy từng loại công trình xây dựng) so với tháng 2/2026.

Tính đến ngày 31/3, giá xi măng tăng hơn 7%, thép tăng trên 2% so với tháng trước

Trong đó, công trình giao thông chịu tác động mạnh nhất với mức tăng lên tới 8,09%. Tiếp theo là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tăng khoảng 4,55%.

Các công trình hạ tầng kỹ thuật, dân dụng và công nghiệp ghi nhận mức tăng thấp hơn, lần lượt là 2,52%, 2,02% và 1,91%.

Đáng chú ý, trong kịch bản xấu khi giá nhiên liệu tăng gấp đôi so với tháng 2/2026, chi phí xây dựng công trình giao thông có thể tăng tới gần 16%, trong khi công trình công nghiệp - ít phụ thuộc hơn vào nhiên liệu cũng có thể tăng gần 4%.

Nguy cơ đội vốn hàng chục nghìn tỷ đồng

Áp lực không chỉ dừng ở từng công trình riêng lẻ. Số liệu thống kê cho thấy, hiện có 44 dự án trọng điểm (bao gồm các dự án đối tác công tư PPP) đang được theo dõi với tổng mức đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng.

Trong đó, phần chi phí xây dựng chiếm khoảng 413.000 tỷ đồng và giá trị chưa thi công còn lại khoảng 267.000 tỷ đồng.

Nếu kịch bản giá nhiên liệu tăng 100% xảy ra, riêng các công trình giao thông trọng điểm có thể phát sinh thêm khoảng 42.300 tỷ đồng chi phí xây dựng.

Yêu cầu siết quản lý, tránh đầu cơ và đội giá

Bộ Xây dựng đã đề nghị các địa phương chủ động cân đối nguồn lực, ưu tiên triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm.

Đồng thời, các tỉnh, thành cần tăng cường kiểm soát thị trường xăng dầu và vật liệu xây dựng, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ, thổi giá. Việc quản lý khai thác khoáng sản cũng phải được siết chặt nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định.

Song song đó, công tác công bố, cập nhật giá vật liệu xây dựng cần bám sát thị trường, đảm bảo minh bạch và kịp thời, tránh gây nhiễu loạn chi phí đầu tư.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các chủ đầu tư và ban quản lý dự án chủ động rà soát, đánh giá tác động của biến động giá đến từng dự án cụ thể.

Việc sử dụng chi phí dự phòng cần được tính toán hợp lý, đồng thời lựa chọn hình thức hợp đồng và kế hoạch đấu thầu phù hợp với diễn biến thị trường. Các hợp đồng đang thực hiện, đặc biệt là hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định, cần được rà soát kỹ lưỡng để kịp thời xử lý các phát sinh. Chủ động rà soát dự án, điều chỉnh kế hoạch thực hiện, cân đối chi phí để đảm bảo tiến độ thực hiện.

Bộ Xây dựng cũng chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu rà soát, đánh giá nhu cầu về nhiên, vật liệu xây dựng để chủ động phương án, bảo đảm thi công liên tục, không gián đoạn.