CPI tháng 3/2026 tăng cao nhất 5 năm do giá xăng dầu, vật liệu xây dựng tăng cao

So với tháng 12/2025, CPI tháng Ba tăng 2,44% và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước, đây là mức tăng CPI cao nhất của tháng Ba so với cùng kỳ năm trước trong 5 năm qua.

Tính chung quý I/2026, CPI tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 3,63%.

Tốc độ tăng, giảm CPI tháng 3/2026 so với tháng trước. Nguồn: Cục Thống kê

Trong mức tăng 1,23% của CPI tháng 3/2026 so với tháng trước, có 09 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá tăng và 02 nhóm hàng có chỉ số giá giảm.

(1) 9 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá tăng gồm:

- Nhóm giao thông tăng 12,85% (tác động làm CPI chung tăng 1,28 điểm phần trăm), chủ yếu do giá xăng dầu tăng mạnh: Chỉ số giá xăng tăng 29,72%; chỉ số giá dầu diezen tăng 57,03% do giá xăng dầu thế giới tăng cao.

- Nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,38% (làm CPI chung tăng 0,02 điểm phần trăm).

- Nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,37% do tỷ giá đô la Mỹ tăng và chi phí nguyên liệu đầu vào tăng.

- Nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,33%.

- Nhóm thông tin và truyền thông tăng 0,18%.

- Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,13%.

- Nhóm giáo dục tháng Ba tăng 0,10%, trong đó dịch vụ giáo dục tăng 0,09% chủ yếu do một số trung tâm gia sư, dạy thêm, học nghề và một số trường tư thục điều chỉnh học phí.

- Nhóm may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,01%.

(2) Hai nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá giảm gồm:

- Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch giảm 0,05%

- Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,59% (tác động làm CPI chung giảm 0,21 điểm phần trăm).

Chỉ số giá tiêu dùng bình quân quý I/2026 tăng 3,51% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó: Nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 5,69%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,55%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 3,68%; giáo dục tăng 3,21%; đồ uống và thuốc lá tăng 2,80%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,13%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 1,83%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 1,63%; giao thông tăng 1,07%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,89%; thông tin và truyền thông giảm 0,20%.

CPI quý I/2026 tăng so với cùng kỳ năm trước do một số nguyên nhân chủ yếu sau:

(i) Chỉ số giá nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng bình quân quý I/2026 tăng 5,69% so với cùng kỳ năm trước, tác động làm CPI chung tăng 1,29 điểm phần trăm.

Trong đó, chỉ số giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 12,26% do giá vật liệu xây dựng và nhu cầu xây dựng, sửa chữa nhà ở tăng; giá nhà ở thuê tăng 6,55% do chi phí duy trì và vận hành tăng; giá điện sinh hoạt tăng 5,55% do nhu cầu sử dụng điện tăng và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân từ ngày 10/5/2025.

(ii) Chỉ số giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,55%, tác động làm CPI chung tăng 1,63 điểm phần trăm.

(iii) Chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 3,21%, làm CPI chung tăng 0,19 điểm phần trăm do một số trường dân lập, tư thục, dạy nghề đã điều chỉnh học phí trong năm học 2025-2026.

(iv) Chỉ số giá nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 2,80%, làm CPI chung tăng 0,05 điểm phần trăm.

(v) Chỉ số giá nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,13%, làm CPI chung tăng 0,11 điểm phần trăm.

(vi) Chỉ số giá nhóm văn hoá, giải trí và du lịch tăng 1,83%, nhóm may mặc, mũ nón, giày dép tăng 1,63%, cùng tác động làm CPI chung tăng 0,06 điểm phần trăm.

(vii) Chỉ số giá nhóm giao thông tăng 1,07%, làm CPI chung tăng 0,11 điểm phần trăm.

Bên cạnh đó, yếu tố góp phần kiềm chế tốc độ tăng CPI quý I/2026 là: Chỉ số giá nhóm thông tin và truyền thông quý I/2026 giảm 0,20% so với cùng kỳ năm trước, tác động làm CPI chung giảm 0,01 điểm phần trăm, do giá một số thiết bị công nghệ giảm nhờ nguồn cung dồi dào và cạnh tranh giữa các nhà phân phối gia tăng.

Lạm phát cơ bản tháng 3/2026 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 3,96% so với cùng kỳ năm trước.

Bình quân quý I/2026, lạm phát cơ bản tăng 3,63% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 3,51% của CPI bình quân chung, chủ yếu do giá lương thực là yếu tố tác động giảm CPI chung nhưng được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.