Dư địa phát triển tín dụng tiêu dùng còn lớn

Mức vay tăng gấp 4 lần

Đề xuất trên là một trong những nội dung đáng lưu ý tại dự thảo sửa đổi Thông tư 39/2016 quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến.

Khách hàng giao dịch tại Vietcombank TPHCM. ẢNH: MINH HUY

Theo đó, hạn mức khoản vay giá trị nhỏ được NHNN đề xuất tăng gấp 4 lần hiện nay, từ 100 triệu đồng lên tối đa 400 triệu đồng đối với các tổ chức tín dụng; đề xuất bãi bỏ giới hạn dư nợ 100 triệu đồng đối với cho vay tiêu dùng qua cho vay trực tuyến; trao quyền tự quyết cho các tổ chức tín dụng dựa trên “khẩu vị” rủi ro và năng lực công nghệ.

“Việc chuyển dịch sang eKYC (định danh điện tử) và xác thực sinh trắc học không chỉ giúp người dân ngồi tại nhà cũng có thể giải ngân, mà còn là lá chắn nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn hệ thống”, đại diện ban soạn thảo cho hay. Đặc biệt, khách hàng không bắt buộc phải cung cấp phương án sử dụng vốn khả thi - một rào cản vốn khiến nhiều cá nhân, hộ gia đình e dè khi tiếp cận vốn ngân hàng trước đây. Thay vào đó, người vay chỉ cần cung cấp thông tin mục đích sử dụng vốn hợp pháp và chứng minh khả năng tài chính trả nợ.

Theo lý giải của đại diện NHNN, trong bối cảnh hiện nay, khi chi phí sinh hoạt và mua sắm hàng hóa, dịch vụ có xu hướng gia tăng, nhu cầu vay vốn của khách hàng cũng thường vượt mức 100 triệu đồng. Vì vậy, việc giới hạn hạn mức này không còn phù hợp với nhu cầu thực tế của người vay cũng như tốc độ phát triển của công nghệ tài chính (Fintech). Mở rộng dịch vụ cho vay qua hình thức trực tuyến được xem là xu hướng tất yếu trong tiến trình chuyển đổi số của ngành ngân hàng. Việc nâng trần cho vay này cũng là bước đi tất yếu để đồng bộ với Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

Động lực tăng trưởng tiêu dùng nội địa

Chi tiêu dùng nội địa ngày càng trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Việc mở rộng tín dụng tiêu dùng theo hướng hợp lý không chỉ giúp người dân tiếp cận vốn thuận lợi hơn mà còn góp phần thúc đẩy cầu trong nước và hỗ trợ hoạt động của nhiều ngành kinh tế. Số liệu từ NHNN cũng cho thấy, dư nợ cho vay tiêu dùng hiện đạt khoảng 3 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 20% tổng dư nợ nền kinh tế.

Lãnh đạo một ngân hàng thương mại tại TPHCM chia sẻ, nhu cầu vay tiêu dùng hiện rất lớn nhưng thực tế với các khoản vay nhỏ, chi phí để thẩm định “phương án khả thi” đôi khi còn cao hơn lợi nhuận từ khoản vay đó mang lại. Việc nới lỏng thủ tục cho phép ngân hàng tiếp cận phân khúc khách hàng cá nhân nhanh hơn, đặc biệt là hỗ trợ những người lao động cần vốn gấp để trang trải cuộc sống, tránh việc họ phải tìm đến tín dụng đen vì thủ tục ngân hàng quá phức tạp.

Theo các chuyên gia kinh tế, cần có sự đồng bộ về dữ liệu dân cư. Việc các tổ chức tín dụng được kết nối sâu với dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ là “chìa khóa” để vừa xét duyệt nhanh, vừa kiểm soát được rủi ro trục lợi chính sách.

Ông Từ Tiến Phát, Tổng Giám đốc ACB, cũng cho rằng, đề xuất nâng mức cho vay tiêu dùng lên đến 400 triệu đồng là bước cải thiện quy trình vượt bậc. Điểm mấu chốt nằm ở việc chuyển dịch từ thẩm định thủ công sang phê duyệt khoản vay dựa trên uy tín và lịch sử giao dịch của khách hàng, thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy tờ cứng nhắc. Đề xuất này mở ra cơ hội lớn cho những cá nhân có hoạt động tín dụng tốt, giúp họ tiếp cận nguồn vốn lớn hơn để phục vụ nhu cầu đời sống. Đứng trước câu hỏi về rủi ro hệ thống, lãnh đạo ACB tin tưởng, với khả năng kiểm soát dựa trên dữ liệu hiện nay, việc nâng hạn mức sẽ mang lại giá trị cộng hưởng tốt cho cả người vay lẫn ngân hàng mà không làm gia tăng áp lực nợ xấu.

Chuyên gia tài chính Huỳnh Trung Minh cho biết, đề xuất nâng hạn mức vay mà không cần chứng minh mục đích sử dụng vốn là một bước đi mang tính đột phá, đây là cơ hội để các ngân hàng gia tăng sức cạnh tranh và mở rộng tệp khách hàng phổ thông. Dù rào cản thủ tục đã được gỡ bỏ nhưng rào cản về trách nhiệm và kỹ năng quản lý tài chính cá nhân cần được nâng cao để đảm bảo việc sử dụng vốn vay hiệu quả, cũng như phát triển bền vững cho hệ thống tín dụng.