Nắn dòng tín dụng để kích hoạt tăng trưởng bền vững

BIDV đã triển khai các gói tín dụng tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao và logistics

Số liệu cho thấy GDP quý I/2026 ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, một mức tăng tích cực nhưng chưa đủ để bảo đảm quỹ đạo tăng trưởng cho cả năm. Điều đó đặt ra yêu cầu không chỉ duy trì đà phục hồi mà còn phải tìm ra những động lực mang tính nền tảng, có khả năng tạo ra tăng trưởng thực chất và bền vững. Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng tín dụng ngân hàng nếu được định hướng đi vào khu vực kinh tế thực sẽ là một “đòn bẩy” quan trọng của nền kinh tế.

Thực tế việc “nắn dòng” tín dụng, kiểm soát chất lượng và cơ cấu dòng vốn trở thành nhiệm vụ trọng tâm của chính sách tiền tệ trong năm 2026. Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, năm 2026 tín dụng cần tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời hướng mạnh vào các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo – những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và dư địa phát triển dài hạn. Diễn biến tín dụng những tháng đầu năm phần nào phản ánh định hướng này.

Theo số liệu của NHNN, đến cuối tháng 3/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 19,18 triệu tỷ đồng, tăng 3,18% so với cuối năm trước, tương đương khoảng 591.500 tỷ đồng được bổ sung vào nền kinh tế. Tín dụng tập trung vào sản xuất kinh doanh, nhất là các lĩnh vực ưu tiên tăng trưởng khá tích cực.

Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế cho biết, chương trình tín dụng cho nông, lâm, thủy sản đã được nâng lên 185.000 tỷ đồng và hoàn thành mục tiêu giải ngân; chương trình cho vay nhà ở xã hội đạt mức cam kết gần 22.000 tỷ đồng; trong khi các dự án hạ tầng, năng lượng và công nghệ chiến lược được cam kết tài trợ khoảng 71.000 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy nỗ lực rõ ràng trong việc hướng dòng vốn vào các lĩnh vực thiết yếu của nền kinh tế, từ sản xuất nông nghiệp đến phát triển hạ tầng và an sinh xã hội.

Ở cấp độ thực thi, các NHTM cũng đang đóng vai trò tích cực trong việc hiện thực hóa định hướng này. Đại diện BIDV cho biết, ngân hàng đã triển khai các gói tín dụng hỗ trợ quy mô hơn 700.000 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn 0,5–1,5%/năm so với thông thường, tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, xuất khẩu, nông nghiệp công nghệ cao và logistics. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp vốn, BIDV còn cải cách mạnh mẽ thủ tục, giảm đáng kể thời gian và số bước xử lý, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và người dân.

Còn với Agribank, bà Phùng Thị Bình, Phó Tổng Giám đốc Agribank cho biết, dù tăng trưởng tín dụng trong quý I chỉ đạt khoảng 1,8% nhưng ngân hàng vẫn kiên định định hướng tăng trưởng tín dụng an toàn, tập trung vốn vào các lĩnh vực sản xuất – kinh doanh và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Hiện tỷ trọng tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh chiếm khoảng 80% tổng dư nợ, góp phần phát triển kinh tế thực chất. Bà Bình khẳng định trong thời gian tới, ngân hàng tiếp tục hướng dòng vốn vào khu vực sản xuất, đặc biệt là doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng và giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Đồng thời, Agribank triển khai các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng và NHNN; bên cạnh đó, chủ động triển khai các gói tín dụng ưu đãi quy mô lớn để khách hàng tiếp cận vốn kịp thời. Một điểm đáng chú ý trong điều hành tín dụng năm nay là định hướng kiểm soát chặt dòng vốn vào lĩnh vực bất động sản, qua đó ưu tiên nguồn vốn cho sản xuất – kinh doanh. Theo quy định, tốc độ tăng trưởng tín dụng bất động sản của từng ngân hàng không được vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của chính ngân hàng đó.

Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank cho rằng, chính sách tín dụng năm nay có sự điều chỉnh rõ nét theo hướng hạn chế dòng vốn vào bất động sản. Do đó, phần lớn nguồn vốn tín dụng sẽ tập trung vào các khu vực sản xuất kinh doanh khác. Việc hạn chế tín dụng vào các lĩnh vực mang tính đầu cơ được xem là bước đi cần thiết nhằm giảm rủi ro bong bóng tài sản và đảm bảo dòng vốn được sử dụng hiệu quả hơn. Một lý do quan trọng cho thấy yêu cầu phải chọn lọc tín dụng là tỷ lệ tín dụng/GDP hiện ở mức rất cao, khoảng 146%, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với ổn định hệ thống.

Cùng với đó, sự mất cân đối giữa huy động và cho vay đang gia tăng: trong quý I/2026, tín dụng tăng 3,18% trong khi huy động vốn chỉ tăng 0,55%. Khoảng chênh lệch này tạo áp lực lên thanh khoản, có thể buộc các ngân hàng điều chỉnh lãi suất huy động, qua đó tác động đến mặt bằng lãi suất cho vay. Điều này khiến không gian điều hành bị thu hẹp, khi cơ quan quản lý phải đồng thời giữ ổn định mặt bằng lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.

Trong bối cảnh đó, việc mở rộng tín dụng cần được cân nhắc thận trọng hơn, trên cơ sở hiệu quả sử dụng vốn và kiểm soát rủi ro. Áp lực này càng gia tăng khi chính sách tín dụng đồng thời chịu tác động từ các yếu tố bên ngoài. Căng thẳng địa chính trị và nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng có thể đẩy giá cả tăng cao, làm gia tăng áp lực lạm phát. Điều này khiến bài toán điều hành không chỉ dừng ở cân đối trong nước, mà còn phải chủ động ứng phó với các biến động khó lường từ bên ngoài.

Vì vậy, quan điểm xuyên suốt của cơ quan điều hành trong năm nay là kiên định điều hành chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng với những điều kiện phù hợp. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN cho biết, mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 được đặt ở mức 15%, thấp hơn so với mức 19% của năm trước, và có thể điều chỉnh linh hoạt tùy theo diễn biến kinh tế. Đây là tín hiệu cho thấy sự thay đổi trong tư duy điều hành: không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá mà chú trọng hơn đến chất lượng và tính bền vững.