Đề xuất phạt tới 160 triệu đồng nếu bán - cho thuê nhà ở xã hội sai đối tượng

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực xây dựng, trong đó đáng chú ý là nhóm chế tài mạnh tay đối với các hành vi trục lợi, giao dịch sai quy định liên quan nhà ở xã hội.

Theo dự thảo, mức xử phạt được đề xuất tăng mạnh và chia thành nhiều cấp độ, tùy theo loại hành vi và mức độ sai phạm. Với nhóm hành vi liên quan đến nhà lưu trú công nhân, Bộ Xây dựng đề xuất phạt từ 60 - 80 triệu đồng đối với các trường hợp cho thuê sai đối tượng, không tuân thủ điều kiện, cho thuê không theo khung giá tỉnh công bố hoặc không lập hợp đồng thuê theo quy định.

Ở mức nghiêm trọng hơn, người thuê - thuê mua nhà ở xã hội nhưng lại không sử dụng đúng mục đích (không ở thật, không dùng cho bản thân và gia đình) có thể bị phạt tới 120 triệu đồng. Đây là tình trạng từng được phản ánh khá nhiều trên thị trường thời gian qua, khi một số cá nhân lợi dụng tiêu chuẩn NƠXH để chiếm suất, sau đó cho thuê, mua đi bán lại kiếm chênh làm méo mó chính sách an sinh nhà ở.

Dự thảo cũng đề xuất phạt từ 120 - 160 triệu đồng đối với hành vi bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội sai đối tượng hoặc không tuân thủ các điều kiện theo quy định của pháp luật; tương tự với nhà ở thuộc tài sản công nhưng giao dịch không đúng thẩm quyền. Mức phạt này được đánh giá đủ sức răn đe nếu áp dụng thực tế, bởi mục tiêu của NƠXH là dành cho đúng nhóm người yếu thế, nhóm không đủ khả năng tiếp cận nhà ở thương mại.

Không chỉ dừng ở đó, dự thảo lần này siết mạnh trách nhiệm chủ đầu tư. Nếu chuyển nhượng quyền sử dụng đất dự án NƠXH cho cá nhân tự xây dựng nhà ở, mức phạt có thể tăng lên 200 - 260 triệu đồng.

Thậm chí, chủ đầu tư xây dựng công trình thương mại vượt quá 20% diện tích cho phép trong phạm vi dự án hoặc không dành đủ quỹ đất phát triển NƠXH như quy định sẽ bị phạt 260 - 280 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, chủ đầu tư còn phải khắc phục hậu quả: buộc bố trí quỹ đất rõ ràng để xây NƠXH hoặc nộp khoản tiền tương đương quỹ đất phải dành cho NƠXH theo quy định.

Với nhóm giao dịch nhà ở với cá nhân/tổ chức nước ngoài sai quy định (bán/cho thuê mua/tặng cho sai đối tượng hoặc vượt số lượng được phép), dự thảo đề xuất mức phạt cao nhất: 280 - 300 triệu đồng; đồng thời yêu cầu chủ đầu tư phải gửi đầy đủ thông tin giao dịch đến cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh.