Có được “ghi nợ” tiền sử dụng đất trên sổ đỏ?

Theo phản ánh của cử tri, nhiều hộ gia đình khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, ao sang đất ở hoặc khi tách thửa cho con cái phải nộp tiền sử dụng đất ở mức cao, gây áp lực tài chính lớn. Vì vậy, người dân đề nghị được ghi nợ tiền sử dụng đất ngay trên sổ đỏ và trả dần trong thời hạn 5-10 năm.

Trả lời nội dung này, Bộ Tài chính cho biết việc ghi nợ tiền sử dụng đất đã được quy định trong Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn thi hành. Các quy định hiện hành nêu rõ đối tượng được ghi nợ, mức tiền được ghi nợ, thời hạn ghi nợ cũng như trình tự, thủ tục thanh toán và xóa nợ.

Như vậy, về nguyên tắc, cơ chế ghi nợ không phải là đề xuất mới mà đã có hành lang pháp lý. Tuy nhiên, việc áp dụng phải tuân theo đúng điều kiện và đối tượng được quy định trong các nghị định chuyên ngành về tiền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận.

Bộ Tài chính cho biết, pháp luật đất đai hiện hành đã quy định miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở khi cấp giấy chứng nhận lần đầu hoặc khi chuyển mục đích sử dụng đất không phải là đất ở sang đất ở đối với một số nhóm đối tượng.

Đề xuất “ghi nợ tiền sử dụng đất trên sổ đỏ” đã có cơ sở pháp lý, nhưng không áp dụng cho tất cả người dân mà phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

Cụ thể, theo Nghị định 103/2024/NĐ-CP, hộ gia đình là người dân tộc thiểu số, hộ nghèo tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức. Chính sách này gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Bên cạnh đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường trước đây đã xây dựng, trình Chính phủ quy định cụ thể về các trường hợp được ghi nợ tiền sử dụng đất. Trong đó có người được bố trí tái định cư và hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu ghi nợ khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.

>> Xem thêm thông tin về điều kiện cấp sổ đỏ

Về kiến nghị giảm mức thu khi chuyển đổi đất vườn, ao gắn liền với đất ở, kể cả trường hợp tách hộ, Bộ Tài chính cho biết Quốc hội đã có quy định theo hướng giảm nghĩa vụ tài chính.

Cụ thể, Nghị quyết 54/2025/QH15 quy định mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất trong cùng thửa đất có nhà ở sẽ thấp hơn mức chung. Chính sách này áp dụng với diện tích không vượt quá hai lần hạn mức giao đất ở.

Các nội dung trên đã được thể chế hóa trong các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và cơ chế đặc thù dành cho TP. Hà Nội, có hiệu lực từ đầu năm 2026.

Như vậy, đề xuất “ghi nợ tiền sử dụng đất trên sổ đỏ” đã có cơ sở pháp lý, nhưng không áp dụng cho tất cả người dân mà phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Việc miễn, giảm hay ghi nợ đều phải căn cứ theo đúng nhóm đối tượng và điều kiện được pháp luật quy định.