Chủ nhà cho thuê TP.HCM chú ý: Diện tích cho thuê tối thiểu 4m²/người từ ngày 1/5

Quyết định áp dụng cho các nhà ở riêng lẻ đang cho thuê để ở, đã hoạt động trước ngày 1/7/2024. Không áp dụng đối với cơ sở lưu trú du lịch, nhà ở cao từ 7 tầng trở lên (hoặc khối tích từ 5.000 m³ trở lên), nhà xây dựng không phép hoặc không phù hợp quy hoạch, và các nhà trọ có dưới 20 phòng cho thuê.

Tiêu chí tối thiểu bắt buộc chủ nhà phải đáp ứng

1. Diện tích sàn sử dụng bình quân tối thiểu 4,0 m²/người Đây là tiêu chí được quan tâm nhất. Diện tích tính theo sàn sử dụng thực tế, chia cho số người đang ở. Mức 4m²/người đã được điều chỉnh từ đề xuất ban đầu 5m² để phù hợp thực tế và giảm tác động đến chủ nhà cũng như người thuê. Nếu không đạt, nhà trọ có nguy cơ bị yêu cầu cải tạo hoặc tạm dừng hoạt động.

2. Đường giao thông phục vụ chữa cháy Đường vào phải đảm bảo phương tiện chữa cháy tiếp cận theo Quyết định 101/2024/QĐ-UBND. Trường hợp đường hẹp dưới 3,5m, TP cho phép áp dụng khoảng cách thay thế linh hoạt (tăng từ 200m lên 400m tùy điều kiện), giúp nhiều nhà trọ ở hẻm nhỏ vẫn duy trì hoạt động mà không bị siết quá cứng nhắc.

3. An toàn PCCC Phải thực hiện đầy đủ giải pháp thoát nạn, ngăn cháy lan và trang bị phương tiện theo hướng dẫn kỹ thuật của Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (Bộ Xây dựng). Mọi phòng phải có lối thoát nạn riêng dẫn ra ngoài.

4. Đăng ký kinh doanh Tổ chức, cá nhân phải đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật. UBND cấp xã có trách nhiệm rà soát, nhắc nhở và yêu cầu hoàn tất thủ tục nếu chủ nhà chưa thực hiện.

Theo khảo sát của Sở Xây dựng vào cuối năm 2024, TP.HCM hiện có khoảng 629.000 phòng trọ, trong đó gần 555.000 phòng (88%) đã đạt tiêu chuẩn 4m²/người. Khoảng 74.000 phòng (12%) chưa đạt, ảnh hưởng đến khoảng 185.000 người, tập trung chủ yếu tại quận huyện trước đây như TP. Thủ Đức, quận 7, 12, Tân Phú, Bình Tân.

Hỗ trợ cụ thể từ TP.HCM cho chủ nhà và người thuê

Quyết định không chỉ siết chặt quản lý mà còn đưa ra nhiều cơ chế hỗ trợ thiết thực:

Đối với chủ nhà: Được vay vốn với lãi suất ưu đãi để cải tạo, nâng cấp PCCC, mở rộng diện tích phòng đạt chuẩn. Trường hợp khó đạt tiêu chí, được hỗ trợ vay vốn chuyển đổi sang hình thức kinh doanh khác. Các quận/huyện, phường/xã sẽ hướng dẫn cụ thể, ưu tiên hỗ trợ chuyển tiếp thay vì xử phạt ngay.

Đối với người thuê: Khi đăng ký tạm trú tại nhà trọ đạt chuẩn, được áp dụng giá điện sinh hoạt (không kinh doanh) và hỗ trợ giá nước sinh hoạt, giúp giảm chi phí hàng tháng cho lao động, sinh viên thu nhập thấp.

Chính sách này cụ thể hóa tinh thần Luật Nhà ở 2023, hướng tới việc đưa hoạt động cho thuê trọ vào nền nếp, giảm rủi ro cháy nổ – vấn đề từng gây hậu quả nghiêm trọng ở nhiều khu trọ. Nhiều chuyên gia đánh giá đây là bước tiến cân bằng, vừa bảo vệ an toàn công cộng, vừa hỗ trợ chủ nhà và người thuê mà không gây xáo trộn lớn.

Lời khuyên thực tế cho chủ nhà

Để tránh vi phạm và tận dụng tối đa hỗ trợ từ thành phố, chủ nhà nên:

1. Kiểm tra ngay diện tích thực tế từng phòng và số người đang ở.
2. Lập kế hoạch cải tạo dần (ưu tiên PCCC và diện tích).
3. Đăng ký kinh doanh và hoàn thiện hồ sơ PCCC.
4. Thông báo rõ ràng cho người thuê về quy định mới để tránh tranh chấp.
5. Liên hệ ngay UBND phường/xã hoặc Sở Xây dựng để được hướng dẫn chi tiết và đăng ký hỗ trợ vay vốn.

UBND các cấp cam kết sẽ giám sát chặt chẽ nhưng linh hoạt, tập trung hỗ trợ thay vì xử lý hành chính cứng nhắc trong giai đoạn chuyển tiếp.

Ý nghĩa dài hạn của quy định

Quyết định 23/2026/QĐ-UBND không chỉ là công cụ quản lý mà còn là cơ hội để thị trường nhà trọ TP.HCM chuyên nghiệp hóa. Với hàng trăm nghìn lao động nhập cư, việc nâng cao chất lượng chỗ ở góp phần quan trọng vào an sinh xã hội, giảm thiểu rủi ro đô thị và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng, chính sách này thể hiện nỗ lực của TP.HCM trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ quyền lợi người dân. Chủ nhà chủ động thích ứng sớm sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt khi người thuê ngày càng ưu tiên các cơ sở đạt chuẩn an toàn và chất lượng.

Người dân và chủ nhà cần theo dõi thông tin chính thức từ cơ quan chức năng để nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các hướng dẫn triển khai cụ thể. Đây là bước đi quan trọng giúp nhà trọ TP.HCM trở nên an toàn, nhân văn và bền vững hơn trong những năm tới.