Cao tốc gần 20.000 tỷ đi qua Nam Định và Thái Bình cũ lộ nút thắt lớn trước ngày về đích

Dù nhiều đoạn tuyến đã được bàn giao cho nhà đầu tư, dự án cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng đoạn qua Nam Định cũ và Thái Bình cũ vẫn xuất hiện nhiều “điểm nghẽn” có nguy cơ ảnh hưởng tới mục tiêu hoàn thành vào năm 2027.

Mới đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Lại Văn Hoàn chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tiến độ triển khai dự án theo hình thức đối tác công tư (PPP). Đây là tuyến giao thông chiến lược kết nối các tỉnh ven biển phía Bắc, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện trục cao tốc ven biển khu vực đồng bằng sông Hồng.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2, công tác giải phóng mặt bằng đối với đất nông nghiệp và đất chuyển đổi hiện cơ bản đạt yêu cầu. Đến nay, khoảng 93,69% diện tích đã được bàn giao cho nhà đầu tư, tương ứng hơn 31km trong tổng chiều dài 33,3km đoạn qua địa bàn đang triển khai.

Nhiều địa phương như Kiến Xương, Hồng Vũ hay Bình Nguyên đã cơ bản đáp ứng tiến độ đề ra. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng tại các xã Lê Lợi và Tây Thái Ninh vẫn chậm hơn kế hoạch. Trong đó, khó khăn lớn nhất tiếp tục nằm ở việc thu hồi đất ở, đất thổ cư trong khu dân cư.

Cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng có điểm đầu kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại Mai Sơn (tỉnh Ninh Bình). Ảnh: Tuổi Trẻ

Ngoài đất ở, việc xử lý đất doanh nghiệp, đất trang trại và đất chuyển đổi cũng chưa đạt tiến độ mong muốn. Các cơ quan chức năng được yêu cầu tập trung tháo gỡ dứt điểm trong quý 2/2026 để tránh kéo dài sang giai đoạn thi công cao điểm.

Song song với công tác mặt bằng, việc xây dựng các khu tái định cư cũng đang được thúc đẩy nhằm ổn định đời sống cho người dân bị thu hồi đất. Toàn tuyến hiện có 9 khu tái định cư tại 7/10 xã. Trong đó, 8 khu đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, còn 7 khu đang triển khai xây dựng. 4 khu đã gần hoàn thiện và tổ chức bốc thăm bố trí cho người dân.

Tuy nhiên, tại xã Tây Thái Ninh vẫn còn một khu chưa bàn giao mặt bằng, trong khi một khu khác tại xã Lê Lợi mới đang trong quá trình lựa chọn nhà thầu và dự kiến phải đến tháng 6/2026 mới hoàn thành.

Trên công trường, các hạng mục cầu lớn vượt sông Hồng, sông Ninh Cơ và sông Trà Lý vẫn đang bám sát tiến độ với nhiều hạng mục quan trọng như cọc khoan nhồi, kết cấu phần dưới và đúc dầm Super-T được triển khai liên tục. Đây hiện là nhóm hạng mục có tiến độ khả quan nhất toàn dự án.

Ngược lại, các gói thầu thi công nền đường lại đang trở thành “điểm nghẽn” mới. Một số đoạn dù đã có mặt bằng nhưng nhà thầu vẫn chưa tổ chức thi công đồng loạt, khiến tiến độ chung bị ảnh hưởng và làm chậm quá trình giải ngân vốn đầu tư công cũng như vốn huy động theo hợp đồng PPP.

Hướng tuyến cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng

Theo báo cáo, tính đến ngày 24/4, tổng giá trị sản lượng thực hiện của dự án đạt khoảng 1.035 tỷ đồng nhưng giá trị giải ngân mới chỉ gần 235 tỷ đồng. Đáng chú ý, việc huy động vốn vay của nhà đầu tư hiện cũng đang chậm hơn cam kết trong hợp đồng, tạo thêm áp lực tài chính cho dự án.

Bên cạnh mặt bằng và vốn, thiếu hụt vật liệu xây dựng - đặc biệt là cát đắp nền đang trở thành bài toán nan giải đối với toàn tuyến cao tốc. Nhu cầu cát phục vụ thi công rất lớn nhưng nhiều mỏ vật liệu chưa đủ trữ lượng hoặc chậm hoàn thiện thủ tục cấp phép khai thác. Trong khi đó, nguồn cát thương mại ngoài thị trường ngày càng khan hiếm, giá liên tục leo thang, khiến chi phí thi công tăng mạnh.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lại Văn Hoàn yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung cao độ để xử lý dứt điểm các tồn tại, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng đất ở trong khu dân cư. Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành bàn giao toàn bộ mặt bằng cho nhà đầu tư trước ngày 30/6.

Lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu đẩy nhanh việc xác định giá đất, tăng tốc xây dựng các khu tái định cư và yêu cầu nhà đầu tư khẩn trương hoàn thiện thủ tục vay vốn, ký kết hợp đồng tín dụng để đảm bảo nguồn lực triển khai dự án.

Tuyến cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng thuộc tuyến CT.08 có tổng chiều dài khoảng 117km, đi qua nhiều tỉnh vùng duyên hải Bắc Bộ. Riêng đoạn qua Nam Định cũ và Thái Bình cũ dài khoảng 60,9km, được đầu tư với tổng vốn gần 20.000 tỷ đồng theo hình thức PPP.

Dự án được thiết kế quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, vận tốc tối đa 120km/h, nền đường rộng gần 25m. Theo kế hoạch, tuyến cao tốc sẽ cơ bản hoàn thành trong năm 2027 và đưa vào khai thác từ năm 2028, góp phần mở rộng mạng lưới kết nối ven biển và giảm tải cho các tuyến quốc lộ hiện hữu khu vực phía Bắc.