Warren Buffett và bài học đắt giá về “vấn đề của vàng”

Dù hiện tại ông Buffett không lên tiếng nhiều về xu hướng tăng mạnh của vàng, quan điểm của ông về kim loại quý này từ trước đến nay vẫn nhất quán: vàng là tài sản không hiệu quả về dài hạn.

Vàng: Đẹp nhưng không sinh lời

Tại Đại hội cổ đông thường niên của Berkshire Hathaway năm 2011, Buffett từng trình bày quan điểm sâu sắc về ba nhóm tài sản đầu tư cơ bản – trong đó vàng thuộc nhóm bị ông đánh giá thấp nhất.

“Bạn có thể gom toàn bộ số vàng trên thế giới lại thành một khối lập phương dài khoảng 67 feet mỗi cạnh (hơn 20m), leo lên đỉnh của nó và cảm thấy mình như vua của thế giới. Nhưng khối vàng đó không làm ra được gì cả. Nó không sinh lời, không tạo ra sản phẩm, không sản sinh giá trị – bạn chỉ hy vọng người khác sẽ mua nó với giá cao hơn trong tương lai”, ông nói.

Với Buffett, vàng không sinh lời, không tạo ra sản phẩm, không sản sinh giá trị

Với Buffett, vàng là một dạng đầu tư mang tính đầu cơ, thuộc nhóm tài sản mà người mua chỉ kỳ vọng sẽ bán lại với giá cao hơn, chứ bản thân nó không tạo ra giá trị nội tại như cổ phiếu hay bất động sản.

Ba nhóm tài sản và lựa chọn của Buffett

Theo Warren Buffett, một nhà đầu tư thông minh cần hiểu rõ sự khác biệt giữa ba nhóm tài sản cơ bản để đưa ra quyết định đúng đắn.

Thứ nhất là tài sản gắn với tiền tệ, như tiền mặt, trái phiếu hay tiền gửi ngân hàng – vốn phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực và chính sách của chính phủ trong việc duy trì giá trị đồng tiền. Tuy nhiên, theo thời gian, hầu hết các loại tiền tệ đều mất giá do lạm phát và những yếu tố kinh tế vĩ mô.

Thứ hai là tài sản không sản xuất, điển hình là vàng – loại tài sản mà Buffett cho rằng chỉ tăng giá khi nỗi lo sợ dâng cao, nhưng bản thân nó không tạo ra dòng tiền hay giá trị nội tại nào.

Cuối cùng là tài sản sản xuất, như nông trại, doanh nghiệp hay cổ phiếu – nơi giá trị được sinh ra từ hoạt động kinh doanh, sản lượng và lợi nhuận thực tế. Đây cũng chính là nhóm tài sản mà Buffett cùng người bạn đồng hành lâu năm Charlie Munger luôn ưu tiên, bởi chúng mang lại dòng tiền bền vững và khả năng gia tăng giá trị theo thời gian.

“Người khác sợ hãi, ta tham lam” – nhưng không phải với vàng

Dù giá vàng liên tục lập đỉnh và thậm chí được đề xuất đưa vào cơ cấu danh mục đầu tư thay thế cho trái phiếu (trong mô hình 60/20/20 gồm 60% cổ phiếu, 20% vàng và bitcoin), Buffett vẫn không bị cuốn theo.

“Người ta thường thích nhảy vào những thứ đang tăng giá. Nhưng về lâu dài, đó không phải là cách để làm giàu”, Buffett từng cảnh báo.

Đối tác lâu năm của ông, cố phó chủ tịch Charlie Munger, cũng từng thẳng thắn: “Việc mua một tài sản mà chỉ tăng giá khi thế giới rơi vào hỗn loạn là điều kỳ lạ. Với tôi, đó không phải là một lựa chọn hợp lý”.

Tập trung vào tài sản sinh lời thực sự

Buffett nhấn mạnh, ông đầu tư vào các doanh nghiệp như ISCAR hay Lubrizol không phải để theo dõi giá lên xuống hàng tuần, mà vì tin vào giá trị sản xuất và dòng tiền dài hạn. Dù thị trường đóng cửa trong vài năm, ông cũng không bận tâm – bởi giá trị không đến từ bảng giá điện tử, mà đến từ hoạt động kinh doanh thực tế.

Trong khi giới đầu tư tán dương vàng vì hiệu suất vượt trội so với chỉ số S&P 500 và các tài sản truyền thống, Buffett vẫn giữ vững lập trường. Đối với ông, đầu tư không phải là trò chơi đoán tâm lý thị trường, mà là hành trình sở hữu những tài sản tạo ra giá trị bền vững theo thời gian.