Trái phiếu doanh nghiệp lấy lại nhịp tăng trưởng

Theo VIS Rating, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã phục hồi rõ nét trong năm 2025 sau giai đoạn biến động kéo dài.

Hoạt động phát hành mới trở nên sôi động hơn, dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng và bất động sản nhà ở – những lĩnh vực có nhu cầu vốn lớn trong bối cảnh kinh tế dần ổn định và tâm lý nhà đầu tư được cải thiện. Tính đến cuối năm 2025, quy mô thị trường TPDN đạt trên 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 11% GDP.

Không chỉ mở rộng về quy mô, thị trường còn ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về chất lượng. Theo VIS Rating, hồ sơ tín nhiệm của các tổ chức phát hành (TCPH) đã tốt hơn so với giai đoạn trước, phản ánh khả năng tài chính và mức độ minh bạch đang được nâng lên.

Phát hành sôi động trở lại

Tổng giá trị TPDN phát hành mới trong năm 2025 đạt khoảng 624 nghìn tỷ đồng, tăng 32% so với năm trước. Trong đó, nhóm ngân hàng tăng 35%, còn bất động sản nhà ở tăng 37%.

Ngân hàng tiếp tục là lực đẩy chính, nhằm bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn trong bối cảnh chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động ngày càng mở rộng. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp bất động sản tích cực huy động vốn để triển khai dự án mới và tái cơ cấu các khoản trái phiếu đến hạn.

Phát hành riêng lẻ vẫn chiếm ưu thế nhờ quy trình đơn giản hơn so với phát hành ra công chúng, phù hợp với nhu cầu linh hoạt của doanh nghiệp.

Chất lượng thị trường được nâng lên

Một điểm sáng đáng chú ý là chất lượng tín dụng của các tổ chức phát hành có dấu hiệu cải thiện. Khoảng 50% số TCPH mới trong năm 2025 được VIS Rating đánh giá có hồ sơ tín nhiệm từ mức “trung bình” trở lên, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ 38% của năm 2024.

Hoạt động xếp hạng tín nhiệm cũng trở nên phổ biến hơn, với 75 tổ chức được xếp hạng lần đầu trong năm, tăng 50% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ các quy định mới, trong đó yêu cầu xếp hạng tín nhiệm bắt buộc đối với TPDN phát hành ra công chúng của doanh nghiệp phi ngân hàng, và dự kiến mở rộng sang phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp từ năm 2026.

Diễn biến này được đánh giá là bước tiến quan trọng giúp thị trường minh bạch hơn và giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư.

Áp lực chậm trả hạ nhiệt

Một trong những chuyển biến tích cực nhất của năm 2025 là tỷ lệ trái phiếu chậm trả giảm mạnh xuống còn 1,3%, từ mức đỉnh 12,2% vào năm 2023. Các trường hợp chậm trả mới chủ yếu vẫn tập trung ở nhóm bất động sản đã gặp khó khăn từ các năm trước, khi dòng tiền chưa hoàn toàn phục hồi trong quá trình tái cấu trúc.

Cùng với đó, các doanh nghiệp chậm trả đã hoàn trả khoảng 51 nghìn tỷ đồng cho trái chủ trong năm 2025, tăng 82% so với năm trước. Tỷ lệ thu hồi nợ gốc lũy kế đến cuối năm đạt 43,4%, so với mức 28,5% của năm 2024.

VIS Rating cho biết sự cải thiện này đặc biệt rõ nét ở nhóm năng lượng và bất động sản nhà ở, nhờ điều kiện thị trường thuận lợi hơn và hiệu quả của các chương trình tái cấu trúc.

Thanh khoản cải thiện

Trên thị trường thứ cấp, giá trị giao dịch bình quân năm 2025 đạt khoảng 6.000 tỷ đồng/ngày, tăng 23% so với cùng kỳ. Trái phiếu ngân hàng và bất động sản chiếm khoảng 75% tổng giá trị giao dịch.

Giao dịch tập trung chủ yếu ở các trái phiếu có kỳ hạn còn lại dưới 3 năm, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trong bối cảnh lãi suất có xu hướng nhích lên.

Kỳ vọng cho năm 2026

VIS Rating dự báo hoạt động phát hành TPDN sẽ tiếp tục duy trì nhịp sôi động trong năm 2026, nhờ nhu cầu vốn lớn của khu vực tư nhân và niềm tin thị trường đang dần được củng cố.

Với những cải thiện về minh bạch, chất lượng tín dụng và cơ chế giám sát, thị trường trái phiếu doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc cung cấp vốn trung – dài hạn cho nền kinh tế, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng.