TP.HCM chốt cách xử lý hồ sơ đất đai trước khi quy định mới của Chính phủ có hiệu lực

Theo quyết định Quyết định số 1303/QĐ-UBND, các cơ quan và cá nhân đang có thẩm quyền giải quyết thủ tục đất đai trước ngày nghị định mới có hiệu lực vẫn tiếp tục thực hiện việc giải quyết hồ sơ theo đúng trình tự, thủ tục hiện hành. Quy định này áp dụng đối với những hồ sơ đã được tiếp nhận và đang trong quá trình xử lý.

Thành phố nhằm bảo đảm sự ổn định trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, tránh tình trạng ách tắc thủ tục khi có sự thay đổi về hệ thống quy định pháp luật.

Giữ nguyên thẩm quyền giải quyết thủ tục đất đai

Theo nội dung quyết định, các thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đất đai tiếp tục được giải quyết theo thẩm quyền cũ cho đến khi hệ thống quy định mới được ban hành đầy đủ. Các thủ tục này bao gồm nhiều nội dung quan trọng như:

- Thu hồi đất

- Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

- Giao đất và cho thuê đất

- Cho phép chuyển mục đích sử dụng đất

- Gia hạn hoặc điều chỉnh thời hạn sử dụng đất

- Chuyển hình thức sử dụng đất

- Công nhận quyền sử dụng đất

Việc giữ nguyên thẩm quyền giải quyết trong giai đoạn chuyển tiếp được đánh giá là cần thiết, bởi lượng hồ sơ đất đai tại TP.HCM luôn ở mức rất lớn, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, doanh nghiệp cũng như hoạt động đầu tư trên địa bàn.

Theo các quy định mới của Chính phủ, nhiều nội dung liên quan thủ tục đất đai sẽ được điều chỉnh theo Nghị định 49/2026/NĐ-CP, văn bản hướng dẫn thi hành một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn khi triển khai Luật Đất đai. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 31/1/2026 và yêu cầu các địa phương xây dựng lại quy trình thủ tục hành chính về đất đai cho phù hợp.

Trong thời gian các địa phương chưa ban hành bộ thủ tục mới, UBND cấp tỉnh có quyền quyết định áp dụng trình tự, thủ tục hành chính theo quy định trước đó hoặc quy định riêng cho từng trường hợp cụ thể.

Không để gián đoạn việc giải quyết hồ sơ đất đai

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã yêu cầu các địa phương không để xảy ra khoảng trống pháp lý hoặc gián đoạn trong giải quyết thủ tục hành chính về đất đai trong quá trình chuyển đổi sang quy định mới.

Theo chỉ đạo của bộ này, trong khi chờ ban hành bộ thủ tục mới theo nghị định của Chính phủ, các địa phương cần tiếp tục thực hiện các thủ tục đã được công bố trước đây, đồng thời khẩn trương hoàn thiện quy trình mới để đảm bảo hoạt động quản lý đất đai được thông suốt.

Đối với TP.HCM – địa phương có khối lượng giao dịch bất động sản và hồ sơ đất đai lớn nhất cả nước – việc duy trì cơ chế giải quyết hồ sơ liên tục được xem là giải pháp quan trọng để bảo đảm quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.

Đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai

Song song với việc xử lý thủ tục hành chính, TP.HCM cũng đang triển khai nhiều giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai thông qua chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ.

Theo chỉ đạo mới của UBND TP.HCM, các cơ quan chuyên môn và địa phương phải tập trung đẩy nhanh việc đo đạc, lập bản đồ địa chính, xây dựng hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, bảo đảm kết nối với hệ thống dữ liệu quốc gia. Thời hạn hoàn thành nhiệm vụ này được đặt ra trước tháng 12/2026.

Thành phố cũng yêu cầu dữ liệu đất đai sau khi xây dựng phải được đưa ngay vào quản lý và khai thác, phục vụ trực tiếp cho việc giải quyết thủ tục hành chính và các giao dịch liên quan đến đất đai. Đồng thời, hệ thống dữ liệu sẽ được kết nối với các cơ quan như thuế, công chứng và cổng dịch vụ công để tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện các thủ tục.

Một trong những mục tiêu quan trọng của việc số hóa dữ liệu là giảm bớt giấy tờ người dân phải nộp khi thực hiện thủ tục, bởi các thông tin đã có trong hệ thống sẽ được chia sẻ và khai thác trực tiếp giữa các cơ quan quản lý.

Từng bước đơn giản hóa thủ tục đất đai

Theo định hướng của Chính phủ, trong năm 2026 các địa phương sẽ tiếp tục tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính về đất đai, hướng tới cắt giảm các bước trung gian, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng cường dịch vụ công trực tuyến.

Một số thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai cũng đã được rà soát và bãi bỏ để giảm chồng chéo, giúp hệ thống thủ tục trở nên đơn giản và hiệu quả hơn.

Các chuyên gia cho rằng việc TP.HCM chủ động ban hành quy định giải quyết hồ sơ trong giai đoạn chuyển tiếp là bước đi cần thiết. Điều này vừa giúp bảo đảm quyền lợi của người dân, doanh nghiệp, vừa tạo điều kiện để các cơ quan quản lý có thời gian hoàn thiện quy trình thủ tục mới theo quy định của Chính phủ.