Thủ tướng: Phải chốt Chủ tịch, Phó Chủ tịch tỉnh, xã chậm nhất trong tháng 3

Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 17/3/2026 về việc tổ chức kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm bộ máy chính quyền sau bầu cử phải được kiện toàn kịp thời, vận hành thông suốt, hiệu lực và hiệu quả ngay từ những ngày đầu, không để xảy ra gián đoạn trong phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Bầu cử thành công, khẩn trương chuyển sang giai đoạn kiện toàn bộ máy

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 diễn ra ngày 15/3/2026 đã thành công tốt đẹp, bảo đảm dân chủ, minh bạch, công khai, đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm.

Dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm, cùng sự chỉ đạo của Hội đồng bầu cử Quốc gia, Quốc hội và Chính phủ, ngày bầu cử thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân, với tỷ lệ cử tri tham gia cao.

Kết quả này tạo nền tảng quan trọng để các cấp, các ngành khẩn trương triển khai các bước tiếp theo, đặc biệt là kiện toàn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương nhiệm kỳ mới.

Chốt nhân sự trước 31/3, bộ máy phải vận hành từ 1/4

Theo Chỉ thị, việc tổ chức kỳ họp thứ nhất HĐND các cấp phải bảo đảm bộ máy chính quyền địa phương chính thức hoạt động chậm nhất từ ngày 1/4/2026.

Về công tác nhân sự, Thường trực HĐND cấp tỉnh có trách nhiệm trình Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp tỉnh chậm nhất ngày 31/3/2026. Ở cấp xã, Thường trực HĐND cấp xã trình Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê chuẩn các chức danh tương ứng trong cùng thời hạn.

Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn, đôn đốc và hoàn thiện hồ sơ trình phê chuẩn, bảo đảm đúng quy định và tiến độ đề ra.

Kết quả kỳ họp thứ nhất HĐND cấp tỉnh phải được báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ chậm nhất ngày 3/4/2026; Bộ Nội vụ tổng hợp, báo cáo Chính phủ chậm nhất ngày 5/4/2026.

Mô hình chính quyền 2 cấp: Tinh gọn bộ máy, tăng hiệu quả vận hành

Bên cạnh việc kiện toàn tổ chức, Chỉ thị tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, được triển khai từ ngày 1/7/2025.

Hiện nay, cả nước còn 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh (gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương) và 3.321 đơn vị cấp xã (gồm 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu). Việc loại bỏ cấp huyện được đánh giá là bước cải cách lớn, góp phần giảm tầng nấc trung gian, tăng cường phân cấp, phân quyền và rút ngắn quy trình xử lý thủ tục hành chính.

Qua đó, bộ máy hành chính được tinh gọn hơn, đồng thời tạo điều kiện để quyền hạn và trách nhiệm được chuyển giao mạnh mẽ xuống cấp cơ sở, nơi trực tiếp giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp.

Rà soát phân cấp, hoàn thiện thể chế trong tháng 4–6/2026

Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành trung ương tiếp tục rà soát toàn bộ các nhiệm vụ đã được phân cấp, phân quyền tại các nghị định hiện hành, đánh giá tính khả thi và hiệu quả thực tế để kịp thời sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Các bộ, ngành phải hoàn thành báo cáo gửi Chính phủ (qua Bộ Nội vụ) chậm nhất ngày 15/4/2026. Đồng thời, các Bộ Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể quy trình, thủ tục hành chính cho cấp xã, hoàn thành trong tháng 6/2026.

Bộ Nội vụ tiếp tục là cơ quan thường trực, theo dõi, đôn đốc việc triển khai, đồng thời chuẩn bị nội dung sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vào tháng 6/2026.

Vừa kiện toàn vừa đẩy mạnh chuyển đổi số

UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được yêu cầu triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Trung ương, đồng thời chủ động rà soát những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện phân cấp, phân quyền để kịp thời đề xuất giải pháp xử lý trước ngày 15/4/2026.

Các địa phương cần hoàn thành việc kiện toàn tổ chức bộ máy hành chính và đơn vị sự nghiệp cấp xã trong tháng 4/2026, đồng thời sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, hiệu quả.

Bên cạnh đó, việc bố trí trụ sở làm việc, quản lý tài sản công, nâng cấp hạ tầng số, đẩy mạnh chuyển đổi số và số hóa tài liệu lưu trữ cũng được đặt ra nhằm bảo đảm sự kết nối thông suốt giữa Trung ương và cơ sở.

Nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp

Chỉ thị cũng yêu cầu các địa phương thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hằng tháng và chịu trách nhiệm trực tiếp trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả triển khai.

Việc ban hành Chỉ thị số 08/CT-TTg là bước tiếp theo trong tiến trình cải cách thể chế được triển khai liên tục từ năm 2025, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức thay thế mô hình 3 cấp trước đây.

Trong bối cảnh bộ máy mới được hình thành sau bầu cử, việc bảo đảm vận hành ngay từ ngày 1/4/2026 có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì sự ổn định hành chính, tránh gián đoạn trong quản lý và điều hành.

Cải cách này không chỉ hướng tới tinh gọn bộ máy mà còn nâng cao hiệu lực thực thi, qua đó tạo thuận lợi cho đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội. Người dân và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tiếp cận dịch vụ công nhanh hơn, thuận tiện hơn, góp phần thúc đẩy các mục tiêu phát triển trong nhiệm kỳ 2026–2031.