Nên cho thuê 100% nhà ở xã hội

Việc bán nhà ở xã hội dễ dẫn đến nhiều hệ luỵ. Ảnh minh hoạ

Nên cho thuê 100% nhà ở xã hội

Tại một diễn đàn về bất động sản mới đây, TS. Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế cho rằng, việc phát triển NƠXH của chúng ta đang tồn tại vấn đề là chưa thiết kế trên tư duy cho thuê. Ông Ánh lấy ví dụ ở Đức chỉ hỗ trợ thuê nhà, không hỗ trợ người mua nhà.

“Tôi cho rằng cần quy định đối với NƠXH là 100% cho thuê, trong khi chúng ta chỉ cho phép 20% cho thuê”, ông Ánh nhấn mạnh.

Vấn đề thứ hai, theo ông Ánh là chưa có thống kê đối tượng NƠXH, cụ thể bán nhà cho ai? Thu nhập thực tế của họ bao nhiêu, phân phối thu nhập và khả năng chi trả của họ như thế nào?

Chuyên gia này cho rằng, nếu không nghiên cứu kỹ, chúng ta dễ gặp hệ lụy, bán không đến được đúng đối tượng, đối tượng không có khả năng mua, nếu để họ mua thì cuộc sống sẽ khó khăn hơn vì phần lớn thu nhập để trả các khoản vay.

Rủi ro nữa là bán nhà sai đối tượng. “Tôi không ngạc nhiên với việc người đi ô tô mua nhà, họ mới có tiền mua NƠXH. Còn việc làm dự án nhà ở thương mại, tất cả dựa trên quy hoạch. Tôi cho rằng đất gì không quan trọng bằng việc vị trí đó được quy hoạch làm nhà ở”, ông Ánh cho hay.

Ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng đồng ý với quan điểm là nên cho thuê nhà ở xã hội. Tuy nhiên, theo ông Hiếu, bên cạnh thuê thì cũng nên cho phép mua bán để ai có đủ năng lực mua thì mua, ai không đủ thì thuê.

Theo ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nên phát triển nhà ở theo hướng cho thuê, đặc biệt là nhà ở xã hội.

“Tôi nghĩ nên theo hướng xây lên cho thuê thay vì mua bán do sẽ khó đảm bảo nhu cầu bởi sự chênh lệch thu nhập đang khá lớn”, ông Hà cho hay.

Ông cho rằng, việc phát triển nhà ở xã hội nên theo hướng nhiều nhà cho thuê, tăng tỷ trọng lên 30 – 40% sẽ giải quyết được vấn đề nhà ở. Nhà nước nên khuyến khích doanh nghiệp, người dân đầu tư nhà ở cho thuê.

“Trong dân còn nhiều tiền, nhưng lại chỉ đang biết gửi ngân hàng trong khi nhà ở cho thuê cũng là kênh tiềm năng và giải quyết được bài toán nhà ở.

Ở các nước, tăng tỷ trọng nhà ở cho thuê bằng cách thông qua các Quỹ tín thác bất động sản -REIT. Khi đầu tư vào kênh này, tài sản của người dân vẫn còn, lợi nhuận có thể thấp hơn một chút nhưng an toàn, bền vững”, ông Hà nói.

Doanh nghiệp có lẽ phải học những người kinh doanh nhà trọ

Từ góc độ về quy hoạch kiến trúc, KTS. Phạm Thanh Tùng, Chánh văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho biết, xưa nay, mọi người nghĩ làm nhà ở xã hội để tiết kiệm chi phí là làm thấp tầng, thậm chí không có tầng hầm để tiết kiệm chi phí, bán được với giá rẻ.

“Tuy nhiên hiện nay, chúng ta phải thay đổi tư duy phân ra theo tầng đô thị. Làm nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, có lẽ chúng ta phải học những người kinh doanh nhà trọ. Đó là vị trí phải gần xí nghiệp, nhà máy, có trường học”, ông Tùng nói.

Chuyên gia này đưa ra 3 kiến nghị, một là phát triển nhà ở xã hội phải do Nhà nước chủ đạo, doanh nghiệp đồng hành.

Hai là, phải thiết kế mẫu, để áp dụng được tất cả mọi nơi, nhà giống nhau, chỉ khác móng thôi, và cần thực tế, đầy đủ, thuận tiện cho đối tượng công nhân, người thu nhập thấp.

Ba là, trong quy hoạch, cần gắn nhà ở xã hội, nhà ở công nhân bám vào các giao thông công cộng, từ đó sẽ giải quyết được rất nhiều vấn đề, giúp họ di chuyển thận tiện giữa chỗ làm và chỗ ở.

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, việc dành 20% đất dự án nhà ở thương mại phát triển nhà ở xã hội, nghe dường như hợp lý nhưng vị này cho là còn manh mún, xây lên sẽ khó đảm bảo được sự đồng bộ.

“Do đó, cần quy hoạch làm sao để nhà ở xã hội mang đặc tính khu dân cư, đáp ứng nơi ăn chốn ở, công việc, nhu cầu sinh hoạt của người dân. Trước đây còn có quan điểm nhà ở xã hội giá thấp nên chất lượng thấp, dẫn đến nhiều khu xây xong không bán được, người dân không đến ở. Đã đến lúc chúng ta cần làm bài bản”, ông Thịnh đề nghị.