Hơn 1,5 triệu tỷ đổ vào hạ tầng 2026–2030: Cục diện phát triển mới "gọi tên" những vùng đất nào?

Chiều 20/4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề về hạ tầng giao thông được đại biểu Quốc hội nêu trong phiên thảo luận về phát triển kinh tế-xã hội.

Đầu tư thêm 1.721 km cao tốc, nhu cầu vốn gần 803.000 tỷ đồng

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết giai đoạn 2026-2030 sẽ đầu tư, nâng cấp 1.721 km cao tốc, với nhu cầu vốn khoảng 802.868 tỷ đồng để hoàn thiện mạng lưới giao thông quốc gia.

Theo quy hoạch đến năm 2050, cả nước có 43 tuyến cao tốc với tổng chiều dài khoảng 8.993 km; trong đó, 6.539 km được đầu tư trước năm 2030; số còn lại được đầu tư giai đoạn 2030-2050.

Đến nay, cả nước đã khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345 km, cùng 458 km nút giao. Trong số này, 548 km là cao tốc 2 làn, 1.559 km 4 làn hạn chế và 1.238 km cao tốc 4-6 làn xe hoàn chỉnh.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: VGP

Về phương thức đầu tư, có 2.458 km được đầu tư công (chiếm 74%) và 860 km đầu tư theo hình thức công tư PPP (chiếm 26%).

Thông tin thêm, Bộ trưởng cho biết, hiện đang triển khai chuyển tiếp 1.252 km, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Trong đó, Bộ Xây dựng thực hiện 153 km; các địa phương và Bộ Quốc phòng thực hiện 1.099 km với 611 km được đầu tư công và 641 km được đầu tư PPP.

Về phương thức đầu tư, có 2.458 km được đầu tư công (chiếm 74%) và 860 km đầu tư theo hình thức công tư PPP (chiếm 26%).

Thông tin thêm, Bộ trưởng cho biết, hiện đang triển khai chuyển tiếp 1.252 km, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Trong đó, Bộ Xây dựng thực hiện 153 km; các địa phương và Bộ Quốc phòng thực hiện 1.099 km với 611 km được đầu tư công và 641 km được đầu tư PPP.

Đối với hệ thống quốc lộ, hiện cả nước có 24.376 km. Thực hiện chủ trương phân cấp, từ 1/7/2025, Bộ Xây dựng đã chuyển giao phân cấp 17.520 km cho địa phương quản lý; Bộ hiện còn quản lý 4.875 km, chủ yếu là các tuyến BOT và một số dự án liên quan đến quốc phòng, an ninh.

Về đường bộ ven biển, hiện nay đã hoàn thành 1.701 km (khoảng 60%), đang triển khai thi công 340 km tại 10 tỉnh, thành. Từ đó, Bộ trưởng đề nghị các địa phương khẩn trương triển khai hoàn thành trong năm 2026.

Trong giai đoạn 2026 – 2030, Bộ trưởng cho biết cần tiếp tục đầu tư thêm 772 km đường bộ ven biển để hoàn thành đồng bộ toàn tuyến.

Mạng lưới đường sắt gồm 25 tuyến

Ở lĩnh vực đường sắt, theo quy hoạch, mạng lưới gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km; trong đó 7 tuyến hiện hữu dài 2.510 km và 18 tuyến xây dựng mới với chiều dài 4.148 km.

Hệ thống đường sắt quốc gia hiện nay chủ yếu khổ 1.000 mm, được xây dựng từ lâu; riêng tuyến Hà Nội - Lạng Sơn sử dụng khổ tiêu chuẩn 1.435 mm.

Xem hướng tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh vừa được khởi công

Thời gian tới, sẽ tập trung phát triển các tuyến đường sắt quốc gia như: Hà Nội-TP.HCM; Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; Hà Nội-Lạng Sơn; Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái; TP.HCM-Cần Thơ-Cà Mau...

Đối với đường sắt đô thị, đến nay cả nước đã hoàn thành 3 tuyến với tổng chiều dài khoảng 41 km (trong đó Hà Nội có 2 tuyến, TP.HCM có 1 tuyến).

Trong giai đoạn tới, Hà Nội dự kiến phát triển 18 tuyến với 1.052 km, TP.HCM đầu tư xây dựng 12 tuyến với 1.72 km. Tổng chiều dài khoảng 2.224 km/ 30 tuyến, nhu cầu vốn cần khoảng 743.907 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực hàng không, quy hoạch quốc gia hiện có 31 cảng hàng không, gồm 15 cảng quốc tế và 16 cảng nội địa, với tổng công suất 294 triệu hành khách mỗi năm. Đến năm 2050, cả nước dự kiến nâng lên 34 cảng, công suất 533 triệu hành khách mỗi năm.

Hiện cả nước có 22 cảng hàng không đang khai thác, với công suất khoảng 155 triệu hành khách mỗi năm, tăng khoảng 1,6 lần so với nhiệm kỳ trước.

Bộ trưởng cho biết giai đoạn tới sẽ đẩy mạnh đầu tư theo hình thức PPP và huy động nguồn lực tư nhân cho lĩnh vực hàng không, trong khi vốn đầu tư công chủ yếu dành cho nâng cấp, sửa chữa.