Hậu điều chỉnh tỷ giá

Hậu quả là, thị trường ngoại tệ ít minh bạch và kém thanh khoản, người dân găm giữ USD đầu cơ, doanh nghiệp phải lách luật mua USD với giá cao trên thị trường phi chính thức, gây nhiều khó khăn cho cả doanh nghiệp và công tác điều hành của cơ quan quản lý. Ngay sau khi có quyết định điều chỉnh của NHNN, tỷ giá USD trên thị trường tự do sáng 11/2 tăng nhẹ, xoay quanh mức 21.480 - 21.550 VND/USD (mua vào - bán ra); nhưng ngày 12/2, tỷ giá đã ổn định trở lại, ở mức 21.450 - 21.500 VND/USD (mua vào - bán ra) và rất ít giao dịch.

Khoảng cách giữa tỷ giá trần 20.900 VND/USD áp dụng tại các ngân hàng thương mại vừa được điều chỉnh với thị trường tự do đã được thu hẹp đáng kể. Hơn nữa, nhờ điều chỉnh biên độ giao dịch thu hẹp từ +/- 3% xuống +/- 1%, khoảng cách tỷ giá niêm yết và tỷ giá trần giao dịch thực tế cũng sẽ không quá xa.

Nhưng đó mới chỉ là chuyển động trước mắt. Điều được dư luận quan tâm hơn chính là những tác động hậu điều chỉnh tỷ giá đối với nền kinh tế.

Có thể thấy, tỷ giá chính thức sát với giá thị trường giúp ổn định tâm lý và kỳ vọng tích trữ, đầu cơ USD, làm giảm nhu cầu ảo về ngoại tệ; trong khi ngân hàng và doanh nghiệp gỡ được mối lo giao dịch ngoại tệ "lách luật".

Mặt khác, nó cũng kích thích hoạt động xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, khai thông nguồn vốn FDI, góp phần cải thiện thâm hụt cán cân thương mại; nâng tính minh bạch và thanh khoản cho thị trường ngoại tệ; thúc đẩy thu hút và giải ngân dòng vốn đầu tư gián tiếp khi nhà đầu tư nước ngoài nhìn thấy sự ổn định của tỷ giá thời gian tới.

Tuy vậy, không thể không nhắc đến lo ngại về áp lực của quyết định này đối với một biến số quan trọng khác của nền kinh tế là lạm phát, bởi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam lên đến trên 150% so với GDP, với nhiều mặt hàng nguyên liệu thiết yếu phải nhập khẩu.

Chưa kể, những doanh nghiệp vay nợ bằng ngoại tệ, doanh nghiệp có đơn hàng nhập khẩu sẽ chịu tác động lớn và trực tiếp từ việc điều chỉnh tỷ giá này, do đó ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như lợi nhuận là không thể tránh khỏi.

On định tỷ giá là bài toán rất khó, đòi hỏi phải áp dụng hàng loạt giải pháp đồng bộ, trong đó kiềm chế nhập siêu, kích thích dòng vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp từ bên ngoài, sử dụng có hiệu quả nguồn ngoại hối; quản lý chặt chẽ nguồn vốn đầu tư ra nước ngoài nhằm đảm bảo mang lại hiệu quả…là những vấn đề cốt lõi phải được quan tâm hơn nữa trong thời gian tới.