Đề xuất tái khởi động dự án BT, thanh toán bằng tiền ngân sách

Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản góp ý dự thảo Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét cho phép thí điểm thực hiện dự án đầu tư theo hình thức Hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT) được thanh toán bằng tiền ngân sách Nhà nước.

Theo HoREA, phương thức đầu tư dự án theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT) rất thích hợp để góp phần đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, nông thôn.., nhưng trong những năm trước đây, do chưa chặt chẽ trong công tác quản lý và phương thức thanh toán Hợp đồng BT chưa phù hợp nên có một số hạn chế.

HoREA đề nghị cho phép thí điểm thực hiện dự án đầu tư theo hình thức BT được thanh toán bằng tiền ngân sách Nhà nước.

Cụ thể, do không thực hiện phổ biến phương thức đấu thầu rộng rãi mà chủ yếu là thực hiện chỉ định thầu để lựa chọn nhà đầu tư dự án BT, nên nhà đầu tư dự án BT được lựa chọn thì trở thành chủ đầu tư dự án khác là các dự án bất động sản, nhà ở thương mại và được hưởng lợi lớn.

Do không thực hiện phương thức thanh toán Hợp đồng BT bằng tiền ngân sách nhà nước, mà thanh toán chủ yếu bằng các mặt bằng thuộc sở hữu nhà nước hoặc quỹ đất để nhà đầu tư dự án BT thực hiện dự án khác đã dẫn đến các trường hợp tiêu cực, làm thất thu ngân sách nhà nước, thất thoát tài sản công là nguồn lực đất đai.

Vì vậy, điểm d khoản 5 Điều 101 Luật PPP quy định dừng triển khai dự án mới áp dụng loại hợp đồng BT kể từ ngày 01/01/2021 (ngày Luật PPP có hiệu lực).

Tuy nhiên, theo hiệp hội, việc dừng triển khai dự án mới áp dụng loại hợp đồng BT có thể hiểu tạm ngừng một thời gian để chấn chỉnh, để xây dựng cơ chế nhằm bịt kín các “lỗ hổng” và khi hội đủ các điều kiện thì sẽ cho tiếp tục vận hành trở lại dự án BT.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, đến nay sau hơn 02 năm dừng triển khai dự án mới áp dụng loại hợp đồng BT, Hiệp hội nhận thấy rất cần thiết xây dựng hoàn thiện khuôn khổ pháp luật để điều chỉnh phương thức đầu tư dự án theo hình thức BT mà nhà đầu tư thực hiện Hợp đồng BT được thanh toán bằng tiền ngân sách nhà nước.

HoREA cũng rất tán thành Tờ trình số 1764/TTr-BKHĐT ngày 14/03/2023 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư kèm theo Dự thảo “Đề cương Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM”, trong đó có đề xuất cho phép thực hiện dự án đầu tư xây dựng theo hình thức Hợp đồng xây dựng - chuyển giao.

Tuy nhiên, HoREA đề nghị bổ sung thêm quy định “Hợp đồng xây dựng - chuyển giao được thanh toán bằng tiền ngân sách Nhà nước” và đề nghị xây dựng hoàn thiện khuôn khổ pháp luật để áp dụng chung trên phạm vi cả nước.