Chuyên gia hiến cách làm nhà xã hội giá 100 triệu đồng

Một dự án nhà ở xã hội đang được xây dựng tại Hóc Môn, Tp.HCM. Ảnh: Đăng Thy

Trả lời câu hỏi của chúng tôi, ông Nguyễn Văn Đực – Phó Giám đốc Công ty Địa ốc Đất Lành quan ngại, chương trình nhà ở xã hội Tp.HCM triển khai từ từ 5 – 7 năm trước, theo kế hoạch hàng năm thành phố sẽ xây dựng 900 căn nhà ở xã hội, nhưng cho đến nay thực sự chưa có một dự án nhà ở xã hội nào đúng nghĩa. Trường hợp nhà ở xã hội tại chung cư Tô Hiến Thành – Quận 10 thực chất là nhà ở tái định cư, nhưng do không tiêu thụ được nên chuyển sang nhà ở xã hội.

Trong khi đó tại Bình Dương, 5.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 1 đã được giao đến tay các công nhân có thu nhập thấp. Hơn 90% là các căn hộ có diện tích nhỏ 30m2, giai đoạn 2 của dự án sẽ xây thêm 10.000 căn hộ diện tích từ 50 - 70m2 dành cho người có thu nhập trung bình.

Theo ông, vì sao Bình Dương làm được điều này?

Sở dĩ Bình Dương có chính sách nhà thu nhập thấp tốt hơn Sài Gòn và cả nước vì tỉnh này đã giao cho một công ty thực hiện đầu tư xây dựng đó là Becamex. Thứ 2 là đã có sẵn quỹ đất sạch với diện tích khoảng 200ha, hạ tầng đã được xây dựng cơ bản để làm nhà ở xã hội, không ép doanh nghiệp dành 20% căn hộ thương mại để làm nhà ở xã hội. Và yếu tố thứ 3 là Bình Dương chấp nhận sự tồn tại của căn hộ có diện tích nhỏ, chỉ khoảng 30m2.

Nếu đem mô hình này áp vào Tp.HCM, ông có nghĩ rằng sẽ thành công?

Mô hình này nếu được triển khai tại Tp HCM chắc chắn sẽ thành công, vì những yếu tố như phân tích thuộc về phương pháp thực hiện, không phụ thuộc vào địa giới hành chính tỉnh hay những yếu tố kinh tế - xã hội.

Vậy để làm được, Tp.HCM cần tháo gỡ những “điểm nghẽn” nào?

Để có thể làm được, Tp HCM cần: Có quỹ đất sạch hàng trăm ha để làm nhà ở xã hội. Đây là trách nhiệm của Nhà nước, không thể đùn đẩy, ép doanh nghiệp dành 15 – 20% số căn hộ trong dự án nhà ở thương mại để làm nhà ở xã hội. Đây là sự gượng ép khập khễnh, đối tượng hướng đến của nhà ở xã hội là những người có thu nhập thấp, còn dự án nhà ở thương mại lại hướng tới đối tượng thu nhập khá trở lên, khi dự án được đưa vào sử dụng, việc sử dụng các tiện ích, dịch vụ và thu phí quản lý chung cư cũng gây khó khăn cho người thu nhập thấp.

Bê cạnh đó, Tp.HCM cần chấp nhận căn hộ 30m2 vì hiện tại thành phố không có căn hộ 30m2 phù hợp với sức mua của công nhân, do vậy họ vẫn phải ở trong những căn nhà trọ tồi tàn 10 – 15m2, hàng tháng vẫn phải trả tiền thuê nhà 1,5 – 2 triệu đồng nhưng mãi sẽ không có nhà.