Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng: 4 vướng mắc trong xây dựng nghị định thanh toán BT

Bộ trưởng cho biết phương thức đầu tư theo BT thực tế đã được thực hiện từ trước khi Quốc hội ban hành Luật quản lý tài sản công. Việc ban hành Nghị định sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư, thực hiện dự án BT cần phải hài hòa lợi ích của nhà nước, nhà đầu tư, khắc phục những hạn chế, tiêu cực trong thời gian qua.

Chính phủ đã xem xét kỹ lưỡng, cân nhắc nhiều mặt đảm bảo đúng pháp luật vừa bảo đảm không hồi tố. Bộ trưởng báo cáo Quốc hội một số khó khăn vướng mắc của nghị định thanh toán BT.

Đầu tiên là phải đảm bảo nguyên tắc ngang giá khi sử dụng tài sản công để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT. Nguyên tắc đã được quy định tại Luật quản lý sử dụng tài sản công tuy nhiên thực tế một số hợp đồng BT ký trước ngày luật có hiệu lực thi hành không đảm bảo nguyên tắc này. Diện tích đất chấp thuận cho nhà đầu tư lớn hơn nhiều so với giá trị dự án BT. Bộ trưởng cho biết đây là khó khăn rất lớn đòi hỏi phải xử lý phù hợp để quy định vào nghị định.

Thứ hai là việc đấu thầu dự án BT và đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Theo quy định của Luật Đầu tư thì giá trị dự án BT và việc lựa chọn nhà đầu tư phải thực hiện theo Luật Đấu thầu. Việc giao đất cho nhà đầu tư để thực hiện dự án kinh doanh bất động sản phải thực hiện đấu giá. Tuy nhiên đối với quỹ đất thanh toán hợp đồng BT cho nhà đầu tư nếu thực hiện đấu giá là không khả thi, vi khi đấu thầu dự án BT, nhà nước đóng vai trò là bên mua và nhà đầu tư là bên bán. Trong trường hợp đấu giá tài sản công, thì vai trò đổi ngược lại. Pháp luật hiện hành không có quy định vừa đấu thầu, vừa đấu giá với cùng một dự án.

Thứ ba là về giá đất để xác định quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư theo quy định của pháp luật xác định theo giá thị trường. Thực tế, việc xác định giá đất chưa đạt mục tiêu của nguyên tắc này, đa số thấp hơn thị trường trong điều kiện giá đất có xu hướng tăng sau quá trình thực hiện đầu tư hạ tầng. Điều này có rất nhiều nguyên nhân, cả nguyên nhân về phương pháp xác định giá đất, cả nguyên nhân trong tổ chức thực hiện và xác định giá đất còn bất cập.

Thứ tư là về thanh toán cho nhà đầu tư bằng tiền đấu giá quyền sử dụng đất. Theo quy định của pháp luật về đấu giá, việc đấu giá chỉ thực hiện được với đất sạch, tức là đất đã giải phóng mặt bằng, trong trường hợp này là sử dụng ngân sách nhà nước để đầu tư công, không phải hình thức đầu tư BT.

Thực tế đối với hình thức đầu tư BT, các địa phương đã chấp thuận sử dụng đất chưa bồi thường giải phóng mặt bằng đã có quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai để thanh toán cho nhà đầu tư, quỹ đất chưa bồi thường giải phóng mặt bằng thì chưa đủ điền kiện đưa ra đấu giá.

Bộ trưởng cho biết, ngày 6/10/2017 đã trình Chính phủ dự thảo nghị định sau khi có ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp.

Đến nay, Văn phòng Chính phủ đã gửi lấy ý kiến thành viên Chính phủ 3 lần, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng chủ trì 4 cuộc họp với các bộ, ngành và một số địa phương để chỉ đạo hoàn thiện nội dung dự thảo. Thường trực Chính phủ đã họp 2 lần, nghe và cho ý kiến chỉ đạo hướng xử lý hoàn thiện dự thảo và Chính phủ đã đưa ra họp 1 lần để trao đổi thống nhất những nội dung quan trọng, đưa vào dự thảo.

“Bộ Tài chính đã hoàn thiện dự thảo nghị định BT và đã có văn bản ngày 27/5/2019 trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành nghị định này", Bộ trưởng Dũng cho biết.