Những quán cà phê rang xay tại chỗ, cà phê mang đi, cà phê sạch tùy theo cách gọi với quy mô nhỏ sau một thời gian xuất hiện, đang bắt đầu lan rộng không chỉ tại TP.HCM mà cả các tỉnh thành lân cận.
 
Rẻ và sạch
 
Từ gần một tháng nay, ông Tiến Thành (38 tuổi) thường ghé vào quán cà phê Milano trên đường Phan Xích Long (quận Phú Nhuận) để uống cà phê thay vì vào mấy quán cà phê cóc và cà phê vỉa hè như trước. Ông Thành cho biết trước đây dù nghe cà phê vỉa hè thường bị trộn bột bắp hay đậu nành nhưng cũng đành nhắm mắt... uống đại, chứ vào mấy quán cà phê sang trọng trả 40.000 - 50.000 đồng/ly thì điều kiện không cho phép.
 
Một hôm thấy gần chỗ thuê nhà có quán cà phê Milano mới mở nhìn sạch sẽ mà bảng giá chỉ 10.000 đồng/ly cà phê đá, 12.000 đồng/ly cà phê sữa đá nên ông tò mò ghé vào uống thử. “Vào uống mới biết quán họ xay cà phê tại chỗ chứ không dùng cà phê rang xay sẵn. Đó là lần đầu tiên tôi uống cà phê xay trực tiếp từ hạt cà phê” - ông Thành nhớ lại. Quán lịch sự, cà phê làm từ hạt cà phê nhưng giá rẻ như cà phê vỉa hè là những lý do đã “trói chặt” những người thích cà phê như ông Thành với loại hình quán cà phê này.
 
Hiện những quán cà phê rang xay như thế mọc lên khắp quận huyện của TP.HCM và lan sang các tỉnh thành lân cận với nhiều thương hiệu khác nhau như các chuỗi quán Milano, Nâu Đen, Vesly... và hàng trăm thương hiệu đơn lẻ khác. Những quận huyện có hệ thống các loại quán cà phê này dày đặc như Tân Bình, Bình Tân, Tân Phú. Có những con đường tập trung san sát quán cà phê giá rẻ kiểu này như Trần Bình Trọng (quận 5), khu Bàu Cát (quận Tân Bình)...
 
Đặc điểm của những quán cà phê này là diện tích rất nhỏ (dưới 40m2), chỉ đủ chỗ cho 20-30 người ngồi. Bàn ghế nhỏ, thấp, chỉ vừa chỗ ngồi và đặt ly cà phê kèm trà đá. Quán được trang trí sạch sẽ, có một quầy gồm các thùng đựng hạt cà phê các loại để quảng cáo cũng như bán cho khách muốn mua về.
 
Ông Nguyễn Văn Hà, chủ quán cà phê Vesly trên đường Nơ Trang Long, vừa xay pha cà phê cho khách, vừa cho biết chỉ trong hơn hai tháng qua ông đã mở được năm quán cà phê này trên địa bàn quận Bình Thạnh. “Cà phê sạch làm từ cà phê và giá rẻ đang đánh bại cà phê vỉa hè làm từ bột bắp. Đầu tư ít nhưng hiệu quả nên các quán thế này phát triển rất nhanh. Nhiều bạn tôi ban đầu đến uống ủng hộ giờ mỗi người về 'ôm' một quán cho riêng mình” - ông Hà nói.
 
Lên đời cho cà phê cóc
 
Ông Hà cho biết ý tưởng mở quán cà phê loại này bắt đầu khi ông và những người bạn buôn bán bất động sản ít việc trong thời buổi suy thoái bàn nhau sao không tự mình mở quán cho anh em gặp gỡ. Lấy mô hình từ một hệ thống quán cà phê giá rẻ đã có tiếng, ông Hà bắt đầu tìm hiểu về nơi cung cấp cà phê, cách pha chế, chi phí làm quán và tìm mặt bằng. Hơn nữa, đầu tư hệ thống này không tốn nhiều tiền vì bàn ghế đều nhỏ gọn và dùng ván công nghiệp.
 
Nếu tự đầu tư chỉ mất 35 - 40 triệu đồng là xong phần hạ tầng, còn nếu nhờ các công ty cung cấp cà phê đã có thương hiệu lắp đặt hệ thống thì phải trả khoảng 60 triệu đồng, họ làm mọi việc, mình chỉ vào bán ngay. “Cộng với tiền mặt bằng 6-8 triệu mỗi tháng, tiền cọc nhà thì chỉ cần bỏ ra 70 - 100 triệu đồng là có thể bắt đầu một quán cà phê mang đi. Với mức đầu tư này, mỗi ngày bán 70 - 80 ly là đạt điểm hòa vốn, trên mức đó là có lời” - ông Hà phân tích.
 
Nổi tiếng nhất trong lĩnh vực cà phê mang đi giá rẻ hiện nay là hệ thống quán cà phê Milano với khoảng 100 quán khắp các quận huyện địa bàn TP.HCM. Ông Lê Minh Cường, Giám đốc công ty Lê Phan - chủ thương hiệu Milano, cho biết bắt đầu mô hình này với ý tưởng làm cà phê bình dân, thân thiện và mang nét truyền thống của những quán cà phê cóc. Chỉ khác những quán cà phê cóc đó là các quán cà phê này bán cà phê nguyên chất.
 
Ông Cường cho hay trước khi mở thương hiệu Milano, công ty Lê Phan chuyên rang xay và bỏ mối cà phê cho các quán. Nhưng nhiều người đến quán không phải vì chất lượng cà phê mà cần chỗ ngồi có cảnh trí đẹp, phục vụ tốt... trong khi cà phê nguyên chất thì ít lời hơn cà phê rang xay nên các chủ quán không mua loại cà phê này. Năm 2011, ông Cường quyết định mở một quán cà phê nhỏ trên đường Thống Nhất để giới thiệu cà phê chất lượng cao của công ty. “Nói là cao cấp nhưng thật ra là cà phê nguyên chất thôi, vì từ trước đến nay dân mình uống cà phê pha trộn, tẩm ướp nhiều nên tự dưng cà phê nguyên chất trở thành cà phê cao cấp” - ông Cường chia sẻ.
 
Quán mới mở, người ta đến uống vì tò mò, vì giá rẻ, cách trang trí hiện đại nhưng sau khi uống rồi thì ghiền luôn. “Tôi còn nhớ có một người khách uống hớp cà phê đầu tiên đã giơ ngón tay cái lên với tôi và nói đã lâu lắm mới được uống ly cà phê như thế này” - ông Hà nhớ lại. Nhiều người đến Milano uống cà phê muốn được chia sẻ kinh nghiệm để họ mở quán riêng nên Milano chuyển hướng bán trực tiếp sang bán mô hình kinh doanh. Trong số 100 quán cà phê Milano đang có tại TP.HCM, Lê Phan chỉ thật sự sở hữu ba cái, còn lại đều của người khác.
 
Suốt cuộc trò chuyện với khách, điện thoại của anh Cường đổ chuông liên tục bởi nhiều người từ TP.HCM, Biên Hòa, Bình Thuận gọi điện đến tìm cơ hội hợp tác. Không tự nhận mình là người tạo ra cách mạng trong tiêu thụ và thưởng thức cà phê Việt Nam, nhưng ông Cường tin tưởng trong tương lai những quán cà phê sạch này sẽ thay thế được những quán cóc. “Chúng tôi muốn cho người bán cà phê ý thức được việc cần phải bán loại cà phê nào để có lợi cho cả hai bên. Lợi cho khách hàng là được uống cà phê đúng chất, còn lợi cho người bán là giữ được khách và vẫn có lời” - ông Cường nói.