“Trăn trở” giấc mơ có nhà của người thu nhập thấp đô thị

Nguồn cung nhà có giá phù hợp với người thu nhập thấp ngày càng khan hiếm.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA) từng nói, một thị trường bất động sản bền vững thật sự chỉ khi đáp ứng được nhu cầu nhà ở của số đông bộ phận dân chúng, số đông đó chính là những người có thu nhập trung bình, thấp tại các đô thị chứ không phải là số ít những người giàu có. Tuy nhiên, nếu nhìn vào diễn biến của thị trường và những con số báo cáo của các công ty nghiên cứu thị trường công bố, dễ dàng nhận thấy sự lệch pha cung cầu của thị trường bất động sản ngày càng rõ rệt.

Theo báo cáo của Công ty CBRE, trong quý I/2016, tại TP. HCM có lượng căn hộ mở bán mới giảm so với quý trước, nhưng so với cùng kỳ lại tăng mạnh 38%. Trong quý I/2016 đã có 9.090 căn hộ được bán, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước. Các dự án chào bán mới tiếp tục tập trung ở khu Đông (48%) và khu Nam (31%) của TP.HCM.

Cũng theo công ty này, xét về cơ cấu căn hộ bán, phân khúc cao cấp chiếm tỷ trọng cao nhất (41%), theo sát sau là phân khúc trung cấp (39%), phân khúc bình dân chỉ chiếm khoảng 20%.

Quan sát trên thị trường, một lượng rất lớn các dự án mới thuộc phân khúc trung và cao cấp được chào bán, trong khi đó những dự án căn hộ có giá khoảng dưới 1 tỷ chỉ đếm trên đầu ngón tay. Ông Lê Hoàng Châu cho biết, hiện nhu cầu nhà ở có giá bán trên dưới 1 tỷ là rất lớn, mức giá này phù hợp với khả năng thu nhập của phần đông người lao động hiện nay tại thành phố. Một minh chứng rõ nét cho thấy sự quan tâm rất lớn của người dân tới sản phẩm này đó là hình ảnh hàng trăm người chen nhau xếp hàng để tìm mua căn hộ tại dự án 9 View (quận 9) có giá bán từ 880 triệu/căn, hay dự án I – Home Xa lộ Hà Nội cũng thu hút đông khách hàng với những căn hộ có giá bán dưới 1 tỷ/căn.

Mặc dù mức giá trên dưới 1 tỷ được cho là hợp lý nhưng theo quan điểm của ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty Lê Thành con số này vẫn vượt quá khả năng của nhiều người. “Ban đầu, chúng tôi xây dựng các căn hộ có giá từ 800 triệu đến 1 tỷ đồng để bán vĩnh viễn cho người có thu nhập trung bình. Tuy nhiên, sau đó chúng tôi thấy rằng còn có rất nhiều người không đủ sức để mua căn hộ với giá này nên tiếp tục đưa ra thị trường loại căn hộ cho thuê có diện tích khoảng 35m2, với giá bán từ 350 – 400 triệu đồng/căn và có thời hạn thuê lên đến 49 năm. Thế nhưng, sau đó chúng tôi lại nhìn thấy một đối tượng nữa là những người không bao giờ có khả năng mua nhà. Những người này là dân lao động nghèo, dân nhập cư thu nhập mỗi tháng không đủ ăn, đang sống trong những căn phòng trọ ọp ẹp, nhưng có giá thuê cũng trên 1 triệu đồng/tháng. Do đó, chúng tôi tiếp tục phát triển dòng sản phẩm căn hộ cho thuê với giá 1,5 triệu/tháng để phục vụ nhóm đối tượng này”, ông Nghĩa chia sẻ.

Đồng quan điểm với ông Lê Hữu Nghĩa nhưng ông Nguyễn Văn Đực, phó Giám đốc Công ty Địa ốc Đất Lành cho rằng hiện nay những doanh nghiệp có cách nghĩ và cách làm như Lê Thành là vô cùng ít ỏi. Để xây dựng những căn nhà có giá 300 – 400 triệu cho người dân tại TP.HCM là điều không tưởng. Trong khi đó, lợi nhuận hấp dẫn luôn thu hút các nhà đầu tư đổ tiền vào làm các sản phẩm cao cấp.

Trong khi nguồn cung nhà giá rẻ ngày càng khan hiếm thì nguồn tín dụng để người thu nhập thấp vay mua nhà đã kết thúc chóng vánh. Gói vay 30.000 tỷ ra đời với mục đích rất tốt đẹp nhưng theo ông Đực chính những thủ tục nhiêu khê, chậm chạp đã khiến gói vay này trở thành nỗi thất vọng to lớn. Cho tới khi gói vay kết thúc vẫn để lại rất nhiều tranh cãi, bức xúc trong người dân. Một nguồn cung nhà giá rẻ khác cũng đang gây thất vọng đó là các dự án nhà ở xã hội. Không chỉ thiếu nguồn cung mà chất lượng của các dự án nhà ở xã hội luôn bị khách hàng nghi ngờ.

Việc Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến sửa đổi Thông tư 36 khiến nhiều doanh nghiệp bất động sản lo lắng, nhưng ông Đực cho rằng đây là một tín hiệu tốt với người thu nhập thấp mua nhà. “Dòng vốn bị siết tất nhiên sẽ ảnh hưởng đến thị trường, nguy cơ các dự án ngưng thi công cũng tăng lên nhưng chính vì dòng vốn bị siết chặt buộc các doanh nghiệp phải cân nhắc cách phát triển dự án, những sản phẩm có giá bán phù hợp, đáp ứng đúng nhu cầu ở thực của người dân sẽ được ủng hộ”, ông Đực cho biết.

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng nhận định, mặc dù vẫn còn sớm để nói đến tình trạng bong bóng nhưng nếu không cẩn thận nguy cơ này rất dễ xảy ra. Đặc biệt, khi thị trường đang đổ xô vào các sản phẩm cao cấp mà người mua chủ yếu là giới đầu tư, đầu cơ sinh lời chứ rất ít nhu cầu ở thực. Trong khi các sản phẩm căn hộ có giá bàn phù hợp với túi tiền của phần lớn người dân ngày càng hạn hẹp.