TP.HCM: Những dự án tái định cư vắng người gây lãng phí hàng nghìn tỷ đồng

Nhận định được nêu ra, trong “Báo cáo kiểm toán hoạt động đầu tư xây dựng, mua nhà, đất phục vụ tái định cư và công tác quản lý, bố trí quỹ nhà, đất tái định cư giai đoạn 2016 – 2020 của TP.HCM” của Kiểm toán Nhà nước.

Theo Kiểm toán Nhà Nước, nguyên nhân lãng phí là từ việc xác định nhu cầu quỹ nhà, đất tái định cư cho dự án còn hạn chế, bất cập, dẫn đến việc đầu tư xây dựng và mua quỹ nhà, đất tái định cư những năm qua cao hơn so với thực. Số lượng căn hộ tái định cư hoàn thiện nhưng không đáp ứng được kỳ vọng của người dân, chất lượng xuống cấp nên không có người về ở cũng gây lãng phí lớn.

Theo báo cáo, trong khoảng thời gian 2004 – 2007, TP.HCM có chủ trương đầu tư xây dựng 30.000 căn hộ phục vụ công tác tái định cư trên địa bàn và 12.500 căn hộ phục vụ công tác tái định cư Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Hiện nay, thành phố mới chỉ mua lại 6.714 căn hộ đã hoàn thành đưa vào bố trí tái định cư tại Thủ Thiêm, bằng 53,7% so với chủ trương xây dựng 12.500 căn, nhưng tính đến ngày 31/8/2017, số lượng căn hộ bố trí tái định cư được chỉ chỉ là 1.759 căn, bằng 14,1% so với chủ trương xây dựng 12.500 căn và bằng 26,2% so với số lượng căn hộ đã mua lại.

Số căn hộ tái định cư còn lại đã được thành phố chấp nhận chuyển đổi sang nhà ở thương mại.

Một số dự án có thời gian đầu tư kéo dài, việc bố trí tái định cư chậm (thậm chí một số dự án không bố trí được), chi phí vận hành cao, hiệu quả thấp, gây lãng phí nguồn vốn đầu tư từ ngân sách.

Cụ thể, khu tái định cư Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh), mục tiêu là để phục vụ tái định cư các hộ dân thuộc dự án Nâng cấp đô thị. Thành phố quyết định đầu tư từ năm 2004, quy mô 531 nền đất, 2.240 căn hộ (sau giảm xuống còn 1.939 căn) trên khu đất rộng 30,9 ha có hạ tầng đồng bộ, với tổng mức đầu tư là 542,68 tỷ đồng (sau nâng lên 847,76 tỷ đồng). Tiến độ đầu tư dự kiến là 2004 – 2005, nhưng dự án chậm tiến độ, làm tăng phát sinh tối thiểu 519 tỷ đồng, bằng 195,7% tổng mức đầu tư ban đầu.

Sau 7 năm hoàn thành, khu tái định cư Vĩnh Lộc mới chỉ bố trí được 479/1.939 căn hộ, đạt 24,7%. Ngoài việc xây dựng quá nhiều căn hộ thì nguyên nhân bố trí tái định cư không đạt là vì người dân không chấp nhận phương án chính quyền đưa ra (quá xa, hạ tầng kết nối chưa hoàn chỉnh, khu vực tái định cư khó kiếm việc làm, phát sinh khiếu kiện kéo dài…).

Ngoài ra còn nhiều dự án tái định cư khác trên địa bàn thành phố cũng gặp vấn đề như Khu tái định cư 38,4 ha (phường Bình Khánh, quận 2), dự án Chung cư 3A (phường Hiệp Phú) được UBND quận 9, dự án Xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư T30….

CafeLand ghi nhận hình ảnh tại 2 khu tái định cư có quy mô lớn nhất hiện nay là Bình Khánh (Thủ Thiêm) và Vĩnh Lộc:

Khu tái định cư Bình Khánh có vị trí đắc địa khi nằm trong vùng lõi của khu đô thị Thủ Thiêm (quận 2).

Dự án này có quy mô 38,4ha thuộc chương trình 12.500 căn hộ phục vụ tái định cư khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Dự án được đầu tư để tái định cư tại chỗ cho các hộ dân thuộc 5 phường trung tâm của khu đô thị Thủ Thiêm, gồm 3 khu: khu 30,2 ha Bình Khánh có 4.216 căn hộ, khu 38,4 ha Bình Khánh có 6.220 căn hộ, khu 17,3 ha An Phú - Bình Khánh có 1.844 căn.

Hàng nghìn căn hộ tái định cư đã hoàn thiện nhưng chưa có người về ở

Một lượng lớn căn hộ tái định cư Bình Khánh sẽ được chuyển đổi thành nhà ở thương mại.

Khu tái định cư Vĩnh Lộc B có quy mô 30ha gồm 45 block chung cư, Dự án này dự kiến cung cấp nơi ở mới cho gần 2.000 hộ bị giải tỏa ở các quận 1, 6, 8, Bình Tân, Phú Nhuận…

Năm 2012, dự án cơ bản hoàn thành và bắt đầu đón người dân về ở. Tuy nhiên, đến nay dù đã được xây dựng hoàn thiện nhưng phần lớn căn hộ thuộc khu tái định cư lại đang bị bỏ không.

Nhiều hộ dân “chê” khu tái định cư này vì quá xa trung tâm thành phố, đường xá còn dang dở, hệ thống các tiện ích thiếu hụt. Cùng với đó là tình trạng xuống cấp thấy rõ, dù chung cư mới được đưa vào sử dụng.

Hàng nghìn căn nhà không người ở, xuống cấp khiến ai cũng xót xa.