TP.HCM dự tính dành 64.000ha để phát triển đô thị nén, sẽ tập trung ở các khu vực nào?

Nhiều dự án đô thị mọc lên dọc metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Tại hội thảo về giải pháp triển khai mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) do UBND TP.HCM phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Anh tổ chức ngày 25/2/2025, ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý hạ tầng kỹ thuật thuộc Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết thành phố hiện có khoảng 64.000 ha đất có tiềm năng phát triển theo mô hình TOD.

Cụ thể, quỹ đất này được phân thành ba nhóm chính:

Đất nông nghiệp và đất trống: Khoảng 32.000 ha, có tính khả thi cao do ít ảnh hưởng đến dân cư hiện hữu, giảm thiểu nhu cầu giải tỏa.

Đất công nghiệp và đất có thể chuyển đổi chức năng: Khoảng 9.000 ha, bao gồm các khu vực sản xuất công nghiệp có điều kiện thuận lợi để triển khai mô hình TOD.

Khu vực hiện hữu cần cải tạo: Khoảng 23.000 ha, bao gồm các khu vực có thể cải tạo để phát triển theo định hướng TOD.

Mô hình TOD tập trung phát triển đô thị xung quanh các đầu mối giao thông công cộng, như ga metro, với mật độ dân số cao và tích hợp đa dạng các chức năng như nhà ở, trung tâm thương mại, văn phòng, cùng các tiện ích giáo dục, y tế, thể thao. Việc này nhằm thu hút nhu cầu đi lại và tăng cường kết nối trong đô thị.

Để hiện thực hóa mô hình TOD, TP.HCM đang nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm từ các thành phố đã triển khai thành công, như London, Hồng Kông và Quảng Châu. Một trong những thách thức lớn là xây dựng khung pháp lý phù hợp và cơ chế thu hồi đất hiệu quả. Quốc hội đã thông qua thí điểm một số cơ chế đặc thù phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai.

Ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh rằng việc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị là nhiệm vụ quan trọng để hình thành trục giao thông chính, đáp ứng nhu cầu di chuyển của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Theo quy hoạch, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 355 km đường sắt đô thị vào năm 2035. Đồng thời, thành phố đã quyết định triển khai 11 vị trí phát triển theo mô hình TOD dọc các tuyến đường sắt đô thị và Vành đai 3 trong giai đoạn 2024-2028, trong đó 9 vị trí sẽ được triển khai ngay trong năm 2024-2025.

Việc phát triển mô hình TOD không chỉ giúp tối ưu hóa việc sử dụng đất và giảm ùn tắc giao thông, mà còn cải thiện môi trường sống và tạo động lực cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả, TP.HCM cần xây dựng khung pháp lý toàn diện, xác định rõ lộ trình phát triển, huy động nguồn lực xã hội hóa và tổ chức lại quy hoạch quanh các nhà ga, điều chỉnh chức năng sử dụng đất để tối ưu hiệu quả khai thác.

Ngoài ra, TP.HCM cũng đang hướng đến mục tiêu trở thành đô thị thông minh, hiện đại và bền vững vào năm 2050. Thành phố đặt mục tiêu phát triển mạnh mẽ kinh tế số, công nghiệp công nghệ cao và mô hình kinh tế xanh, với tỷ trọng kinh tế số chiếm trên 40% GRDP vào năm 2030. Việc phát triển hạ tầng giao thông công cộng, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị, đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được các mục tiêu này.

Tổng thể, việc phát triển 64.000 ha đất theo mô hình TOD là bước đi chiến lược của TP.HCM nhằm thúc đẩy phát triển đô thị bền vững, cải thiện chất lượng sống của người dân và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trên trường quốc tế.