Thị trường VLXD tuần qua: Danh mục thiết bị, vật liệu bị buộc phải loại bỏ

Thị trường vật liệu xây dựng bước vào những tuần đầu năm 2026 với hàng loạt chuyển động mạnh, đan xen giữa giá thép tăng nhanh, dòng vốn đầu tư lớn đổ vào sản xuất, siết chặt tiêu chuẩn kinh doanh và động lực mới từ hạ tầng giao thông trọng điểm. Dưới đây là tổng hợp các diễn biến nổi bật của thị trường vật liệu xây dựng.

Thép nóng lên cả ở giá lẫn đầu tư

Điểm nhấn lớn nhất tuần qua đến từ ngành thép. Một mặt, thị trường ghi nhận đợt tăng giá đồng loạt của nhiều doanh nghiệp sản xuất thép xây dựng. Các thương hiệu lớn như Hòa Phát, Việt Ý, Việt Đức hay Kyoei đã điều chỉnh giá bán tăng từ vài trăm nghìn đến gần 1 triệu đồng/tấn, mức tăng được xem là khá mạnh trong thời gian ngắn.

Thị trường thép nóng lên cả ở giá lẫn đầu tư

Đằng sau đợt tăng giá này là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: nhu cầu thép phục vụ các dự án hạ tầng tăng nhanh, chi phí nguyên liệu đầu vào chưa hạ nhiệt, trong khi nguồn cung ngắn hạn không kịp mở rộng. Với các nhà thầu xây dựng, đây rõ ràng là một áp lực chi phí đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh nhiều dự án đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm.

Ở chiều ngược lại, ngành thép cũng đón nhận một tín hiệu đầu tư mang tính dài hạn. Tại Hà Tĩnh, một nhà máy thép không gỉ quy mô gần 10.000 tỷ đồng đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Dự án có diện tích khoảng 66ha, công suất thiết kế lên tới 2 triệu tấn mỗi năm, triển khai theo hai giai đoạn. Nếu đúng tiến độ, đây sẽ là một trong những cơ sở sản xuất thép không gỉ lớn nhất khu vực miền Trung, góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn thép nhập khẩu và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Luật mới với vật liệu và thiết bị sử dụng năng lượng

Không chỉ chịu tác động từ giá cả, thị trường vật liệu xây dựng còn đối diện với thay đổi lớn về chính sách. Từ ngày 21/1/2026, nhiều loại thiết bị và vật liệu xây dựng sử dụng năng lượng không đạt chuẩn hiệu suất tối thiểu sẽ không được phép sản xuất, nhập khẩu hoặc kinh doanh.

Quy định này đặt ra yêu cầu rõ ràng hơn về nhãn năng lượng, mức tiêu hao điện - nhiên liệu và hiệu suất vận hành của sản phẩm.

Phương tiện, vật liệu xây dựng sử dụng năng lượng không đạt chuẩn sẽ bị loại bỏ

Với doanh nghiệp sản xuất, đây không chỉ là câu chuyện tuân thủ pháp lý, mà còn là bài toán đầu tư công nghệ, đổi mới dây chuyền và sàng lọc danh mục sản phẩm.

Với thị trường, chính sách này sẽ loại dần các sản phẩm giá rẻ nhưng tiêu tốn năng lượng, đồng thời mở đường cho nhóm vật liệu - thiết bị chất lượng cao, tiết kiệm năng lượng chiếm ưu thế.

Nói cách khác, cạnh tranh trong ngành vật liệu xây dựng sẽ không còn thuần túy là giá bán, mà ngày càng nghiêng về chuẩn mực kỹ thuật và tính bền vững.

Hạ tầng bứt tốc, nhu cầu vật liệu được kích hoạt

Một yếu tố quan trọng khác tác động trực tiếp đến thị trường vật liệu xây dựng là tiến độ hạ tầng giao thông. Nhằm đảm bảo tiến độ dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Ban Quản lý dự án 85 đã đề nghị tỉnh Đồng Nai đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, phấn đấu bàn giao toàn bộ phần mặt bằng bổ sung trong tháng 1/2026.

Về nguồn vật liệu, Ban Quản lý dự án 85 cho biết đất đắp và Đá xây dựng các loại đã được tỉnh Đồng Nai cấp phép, phân khai đầy đủ, đáp ứng nhu cầu thi công. Phạm vi mặt bằng ban đầu của dự án với diện tích hơn 180ha đã được bàn giao 100%.

Trong bối cảnh đầu tư công được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng năm 2026, hạ tầng chính là “đầu kéo” trực tiếp của ngành vật liệu xây dựng.

Phát triển ngành công nghiệp đất hiếm

Một mảnh ghép đáng chú ý khác là chỉ đạo mới của Thủ tướng về phát triển ngành công nghiệp đất hiếm. Dù không phải là vật liệu xây dựng truyền thống, đất hiếm lại giữ vai trò then chốt trong sản xuất thiết bị công nghệ cao, vật liệu mới, vật liệu tiết kiệm năng lượng - những yếu tố ngày càng gắn chặt với xây dựng hiện đại.

Chiến lược này cho thấy định hướng dài hạn: ngành vật liệu xây dựng Việt Nam không chỉ dừng ở thép, xi măng hay gạch đá, mà sẽ từng bước dịch chuyển sang vật liệu công nghệ, vật liệu xanh, vật liệu hiệu suất cao, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững.

Nhìn tổng thể, thị trường vật liệu xây dựng tuần qua cho thấy ba xu hướng rõ rệt: giá cả biến động mạnh trong ngắn hạn, năng lực sản xuất được chuẩn bị cho trung - dài hạn, và luật chơi ngày càng chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp nào chậm thích nghi với tiêu chuẩn mới, chi phí mới và cấu trúc cầu mới sẽ gặp khó. Ngược lại, những đơn vị đi trước về công nghệ, quản trị chi phí và chiến lược đầu tư sẽ có cơ hội chiếm lợi thế.