Thị trường chứng khoán tháng 3 dễ xảy ra rung lắc

Bài học từ những cổ phiếu dẫn dắt

Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán được dự báo vận động với biên độ lớn, tốc độ luân chuyển dòng tiền nhanh và mức độ phân hóa cao giữa các nhóm ngành. Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư không thể dựa trên cảm tính hay kỳ vọng ngắn hạn, mà phải đặt trên nền tảng hệ thống định lượng, quản trị rủi ro nghiêm ngặt và tư duy chu kỳ.

Năm 2026 có thể là năm “ngựa phi nước đại”, song chỉ những danh mục được quản trị chặt chẽ mới có thể cán đích an toàn và tối ưu hóa thành quả

Một chiến lược toàn diện cho năm 2026 cần đồng thời giải quyết ba bài toán: tối ưu hóa lợi nhuận trong giai đoạn tăng tốc, bảo toàn thành quả khi thị trường quá nhiệt và duy trì kỷ luật xuyên suốt chu kỳ.

Ông Nguyễn Việt Đức, Giám đốc kinh doanh số tại VPBankS chia sẻ trong đầu tư, sai lầm phổ biến nhất của nhà đầu tư cá nhân là chốt lời quá sớm các cổ phiếu tăng mạnh, trong khi tiếp tục nắm giữ các mã suy yếu với hy vọng “hòa vốn”. Triết lý này từng được nhiều nhà quản lý quỹ quốc tế cảnh báo: bán cổ phiếu chiến thắng và giữ cổ phiếu thua lỗ là cách nhanh nhất để triệt tiêu hiệu ứng lãi kép.

Thị trường Việt Nam từng ghi nhận những bài học điển hình. Giai đoạn 2016-2018, các cổ phiếu như VIC và VHM đã có nhịp tăng giá nhiều lần so với vùng nền tích lũy ban đầu. Tuy nhiên, không ít nhà đầu tư đã rời bỏ vị thế khi lợi nhuận mới đạt 20-30%, bỏ lỡ phần lớn sóng tăng dài hạn.

Về mặt thực nghiệm, các nghiên cứu thị trường cho thấy những cổ phiếu có xu hướng tăng mạnh thường duy trì động lượng từ 6-9 tháng, thậm chí kéo dài 12-15 tháng khi được hỗ trợ bởi tăng trưởng lợi nhuận và dòng tiền tổ chức. Do đó, nguyên tắc nắm giữ tối thiểu 6 tháng với cổ phiếu chiến thắng không chỉ mang tính triết lý mà còn phù hợp với logic vận động của chu kỳ lợi nhuận doanh nghiệp.

Chiến lược phân bổ danh mục

Từ góc nhìn phong thuỷ trong đầu tư dành cho năm Bính Ngọ, ông Nguyễn Việt Đức cho rằng với đặc tính “Hỏa vượng” của năm nay, thị trường nhiều khả năng vận động theo mô hình tăng nhanh, điều chỉnh gắt, rồi tiếp tục bứt tốc.

Cụ thể, giai đoạn tích lũy bắt đầu từ đầu năm đến tháng 5 với thị trường tăng chậm, phân hóa cao. Đây là giai đoạn sàng lọc cổ phiếu dựa trên hai tiêu chí cốt lõi là ROE lớn hơn 12% và chỉ số RS trên 70 điểm khi bước vào pha xác nhận xu hướng. Trong thời điểm này, chiến lược ưu tiên là xây dựng vị thế nền tảng thay vì sử dụng đòn bẩy.

Từ tháng 5 đến tháng 11, dòng tiền có xu hướng tăng mạnh, đặc biệt ở nhóm ngành có độ dao động cao. Đây là thời điểm có thể cân nhắc sử dụng margin có kiểm soát, tập trung vào các cổ phiếu dẫn dắt.

Đặc biệt trong tháng 3 này, thị trường dễ có rung lắc kỹ thuật và dễ xảy ra điều chỉnh ngắn hạn. Nhà đầu tư cần theo dõi vấn đề nội tại và chu kỳ của các nhóm ngành.

Với nhóm biến động cao (dầu khí, công nghệ, chứng khoán), các mã như GAS, PLX, SSI hay FPT thường có độ nhạy cao với dòng tiền. Chiến lược phù hợp là giao dịch theo xu hướng, chốt lời linh hoạt khi thị trường quá mua.

Với nhóm tài chính, thép, cần lọc doanh nghiệp đầu ngành. Trong môi trường biến động, chỉ những doanh nghiệp có nền tảng vững mới duy trì được định giá. Các cổ phiếu như VCB, MBB, HPG cần được đánh giá dựa trên tăng trưởng lợi nhuận thực tế và chất lượng tài sản.

Ở nhóm tiêu dùng, bán lẻ nhà đầu tư có thể chú trọng tích lũy dài hạn, trong đó MWG là đại diện cho nhóm có khả năng phục hồi theo chu kỳ tiêu dùng nội địa...

“Năm 2026 được dự báo là năm của cơ hội lớn song hành cùng biến động mạnh. Trong bối cảnh đó, ba nguyên tắc cần được đặt lên hàng đầu: Không bán sớm cổ phiếu chiến thắng nếu xu hướng chưa gãy; Chỉ gia tăng tỷ trọng khi RS và ROE đạt chuẩn định lượng; Quản trị margin theo chu kỳ, ưu tiên tiền mặt ở giai đoạn rủi ro cao. Năm nay có thể là năm “ngựa phi nước đại”, song chỉ những danh mục được quản trị chặt chẽ mới có thể cán đích an toàn và tối ưu hóa thành quả”, vị chuyên gia khuyến nghị.

>>> Xem thêm Cổ phiếu bất động sản