Nhà tái định cư TP.HCM: Không còn nhu cầu phải hoàn trả, tránh lãng phí

Theo văn bản, các địa phương phải phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý dự án của các phường, xã như Bến Thành, Bàn Cờ, Xóm Chiếu, An Đông, Bình Tiên, Tân Mỹ, Chánh Hưng, Vườn Lài, Bình Thới, Thới An, An Lạc, Tân Sơn Nhất, Tân Phú, Hạnh Thông, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Nhà Bè, Tân Nhựt, Cần Giờ, Tân An Hội, Hóc Môn… để rà soát kỹ lưỡng nhu cầu tái định cư của từng dự án đã được cấp quỹ.

Không còn nhu cầu phải hoàn trả, ưu tiên dự án cấp bách

Nếu dự án không còn nhu cầu sử dụng quỹ nhà, đất đã phân bổ hoặc tiến độ bố trí quá chậm, không còn khả thi, các đơn vị phải đề xuất hoàn trả ngay cho thành phố. Sở Xây dựng sẽ tổng hợp, tham mưu UBND TP.HCM xem xét cân đối, điều chuyển, phân bổ lại cho các dự án khác có nhu cầu cấp bách, ưu tiên các công trình trọng điểm.

Văn bản nhấn mạnh trách nhiệm rõ ràng: “Trường hợp UBND các phường, xã không rà soát kỹ nhu cầu tái định cư, không đề xuất hoàn trả nhưng để quỹ nhà, đất sử dụng không hiệu quả, dẫn đến tình trạng bỏ trống kéo dài, xuống cấp, sẽ phải chịu trách nhiệm trước UBND thành phố.” Đây là biện pháp quyết liệt nhằm tránh lãng phí tài sản công trong bối cảnh nguồn lực nhà, đất tái định cư có hạn, trong khi nhu cầu phục vụ các dự án đầu tư công ngày càng cấp bách.

Tránh nghịch cảnh “nơi thiếu – nơi bỏ không”

Việc ban hành văn bản xuất phát từ chỉ đạo trực tiếp của Bí thư Thành ủy và lãnh đạo UBND TP.HCM về công tác bố trí quỹ nhà tái định cư cho các dự án trên địa bàn. Theo Sở Xây dựng, dù TP.HCM đã phân bổ quỹ nhà, đất cho nhiều dự án trọng điểm, nhưng một số nơi chưa khai thác hiệu quả hoặc chưa phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.

Đặc biệt, TP.HCM đang đẩy mạnh các dự án giải tỏa nhà ven kênh rạch, xây dựng hạ tầng giao thông và phát triển đô thị. Nhu cầu nhà tái định cư rất lớn, nhưng nguồn lực hạn chế đòi hỏi phải quản lý, sử dụng hiệu quả tối đa.

Nếu không rà soát kịp thời, sẽ xuất hiện nghịch cảnh: dự án cần gấp lại thiếu quỹ nhà, trong khi quỹ khác bị bỏ không...

Đẩy nhanh nhà ở xã hội, tối ưu nguồn lực đất công

Văn bản này của Sở Xây dựng nằm trong chuỗi biện pháp đồng bộ mà TP.HCM đang thực hiện để chủ động nguồn nhà, đất tái định cư và nhà ở xã hội. Vào tháng 1/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã báo cáo UBND TP.HCM kết quả rà soát quỹ đất công, đề xuất 148 khu đất có diện tích lớn, vị trí phù hợp để triển khai dự án nhà ở xã hội và khu tái định cư.

Các khu đất này sẽ được giao Sở Xây dựng chủ trì lập dự án hạ tầng kỹ thuật, sau đó bàn giao cho địa phương để bố trí cho người dân đủ điều kiện. Trước đó, từ cuối năm 2025, TP.HCM đã yêu cầu các ban quản lý dự án, ban bồi thường giải phóng mặt bằng và chính quyền địa phương thống kê nhu cầu tái định cư để chuẩn bị quỹ nhà, nền đất cho các dự án đầu tư công từ năm 2026.

Sở Xây dựng cũng đang đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế hỗ trợ dự án nhà ở xã hội, phấn đấu đạt chỉ tiêu hơn 199.000 căn đến năm 2030 theo giao của Chính phủ. Trong giai đoạn 2026-2027, thành phố tập trung thủ tục cho khoảng 72 dự án với quy mô gần 67.000 căn.

Việc rà soát, thu hồi và điều chuyển quỹ nhà đất tái định cư không chỉ giúp tránh lãng phí mà còn đảm bảo an sinh xã hội, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân bị thu hồi đất. Đồng thời, nó góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM.

Theo kế hoạch, các phường, xã phải hoàn thành rà soát và đề xuất hoàn trả trong thời gian sớm nhất. Sở Xây dựng sẽ tổng hợp báo cáo UBND TP.HCM để có quyết định điều chuyển kịp thời. Đây được xem là bước đi cần thiết, thể hiện quyết tâm của lãnh đạo thành phố trong việc quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển nhà ở và đô thị giai đoạn mới.