Ngân hàng ồ ạt chia cổ tức cao, vì sao tiền mặt vẫn “hiếm”?

Thực tế, xu hướng này đã hình thành rõ nét từ năm 2025. Ngành ngân hàng ghi nhận làn sóng chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ cao, phổ biến từ 13% đến gần 50%, chủ yếu nhằm tăng vốn điều lệ, củng cố năng lực tài chính và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn vốn ngày càng khắt khe.

Đơn cử, Vietcombank đã phát hành hơn 2,76 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức, tương đương tỷ lệ 49,5%, qua đó nâng vốn điều lệ lên 83.557 tỷ đồng. MB Bank cũng chia cổ tức tổng tỷ lệ 35%, trong đó 32% bằng cổ phiếu và 3% bằng tiền mặt.

Bước sang năm 2026, câu chuyện cổ tức tiếp tục xoay quanh bài toán tăng vốn. Tại ACB, ngân hàng này dự kiến phát hành cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 13%, qua đó tăng vốn điều lệ thêm khoảng 6.677 tỷ đồng, từ 51.366 tỷ lên hơn 58.000 tỷ đồng. Nguồn thực hiện đến từ lợi nhuận lũy kế chưa phân phối sau khi trích lập các quỹ, dự kiến triển khai trong quý 2/2026 nếu được phê duyệt. Tổng mức chia cổ tức năm 2025 của ACB lên tới 20%, tương ứng hơn 10.000 tỷ đồng, trong đó phần còn lại vẫn được giữ lại nhằm phục vụ hoạt động kinh doanh.

Cổ tức cao nhưng chủ yếu bằng cổ phiếu, cho thấy chiến lược củng cố vốn đang được các ngân hàng ưu tiên.

Trong khi đó, VIB là một trong số ít ngân hàng duy trì chính sách cổ tức tiền mặt. Nhà băng này dự kiến chi khoảng 9% bằng tiền, tương đương hơn 3.000 tỷ đồng từ nguồn lợi nhuận giữ lại. Đồng thời, VIB cũng lên kế hoạch phát hành hơn 323 triệu cổ phiếu thưởng (tỷ lệ khoảng 9,5%) và một lượng nhỏ cổ phiếu ESOP để tăng vốn điều lệ lên tối đa hơn 37.000 tỷ đồng.

Tương tự, Nam A Bank cũng đặt mục tiêu tăng mạnh vốn điều lệ thông qua phát hành cổ phiếu. Ngân hàng dự kiến phát hành hơn 343 triệu cổ phiếu (tỷ lệ 20%) từ nguồn lợi nhuận chưa phân phối và quỹ dự trữ, qua đó tăng vốn thêm hơn 3.400 tỷ đồng. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của ngân hàng này có thể nâng từ 17.157 tỷ lên 22.588 tỷ đồng trong năm 2026.

Ở một diễn biến khác, LPBank dự kiến trình cổ đông phương án chia cổ tức năm 2025 với tỷ lệ 30%, toàn bộ bằng cổ phiếu.

>>Xem thêm cổ phiếu ngân hàng

Áp lực tăng vốn và chuẩn an toàn khiến tiền mặt “khó ra”

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính khiến cổ tức tiền mặt trở nên “hiếm” đến từ áp lực tăng vốn ngày càng lớn của hệ thống ngân hàng. Các quy định mới theo lộ trình tiệm cận Basel III yêu cầu nâng cao hệ số an toàn vốn (CAR), buộc các ngân hàng phải liên tục bổ sung vốn tự có.

Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu giúp ngân hàng giữ lại lợi nhuận, tăng vốn cấp 1 và mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng. Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao, nếu chi tiền mặt quá nhiều, ngân hàng sẽ bị hạn chế khả năng cho vay và mở rộng hoạt động.

Không chỉ nhóm ngân hàng tư nhân, các “ông lớn” quốc doanh như BIDV, VietinBank và Vietcombank cũng đang đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn. Vietcombank dự kiến chào bán riêng lẻ tối đa 6,5% cổ phần, tương đương khoảng 543 triệu cổ phiếu.

Trong khi đó, BIDV đã được chấp thuận tăng vốn thêm gần 2.641 tỷ đồng và lên kế hoạch phát hành riêng lẻ hơn 263 triệu cổ phiếu, đồng thời vẫn còn các phương án phát hành cổ phiếu quy mô lớn đang chờ phê duyệt.

Cổ đông được lợi gì và áp lực nào cho thị trường?

Dù không nhận tiền mặt, cổ đông vẫn được hưởng lợi khi số lượng cổ phiếu nắm giữ tăng lên, đồng thời kỳ vọng vào tăng trưởng dài hạn của ngân hàng. Tuy nhiên, việc phát hành cổ phiếu quy mô lớn cũng tạo ra áp lực nguồn cung đáng kể trên thị trường chứng khoán.

Khi nhiều ngân hàng đồng loạt tăng vốn, lượng cổ phiếu lưu hành gia tăng có thể khiến giá cổ phiếu chịu sức ép trong ngắn hạn. Điều này đồng nghĩa với việc lợi ích thực tế của cổ đông sẽ phụ thuộc không chỉ vào tỷ lệ cổ tức mà còn vào diễn biến thị giá.

Nhìn chung, việc ngân hàng ồ ạt chia cổ tức cao nhưng chủ yếu bằng cổ phiếu phản ánh chiến lược ưu tiên củng cố nền tảng tài chính thay vì phân phối lợi nhuận bằng tiền mặt. Trong bối cảnh áp lực tăng vốn và yêu cầu an toàn ngày càng cao, xu hướng này nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn trong những năm tới.

>>Xem thêm lãi suất ngân hàng