Kiến nghị sớm chuyển Văn phòng đăng ký đất đai về cấp xã quản lý

Quốc hội tiếp tục thảo luận về nội dung kinh tế-xã hội ngày 30/10 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đại biểu Nguyễn Hữu Thông (Đoàn Lâm Đồng) cho biết, trong năm 2025, nước ta đã thực hiện cuộc cách mạng về sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là bước cải cách lớn về thể chế, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo ra không gian phát triển mới cho các địa phương.

Việc sắp xếp được tiến hành trong thời gian ngắn, nhưng cơ bản hoạt động thông suốt và đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, bên cạnh những kết quả quan trọng đã đạt được, nền kinh tế và bộ máy hành chính vẫn còn không ít khó khăn, hạn chế và sớm cần được khắc phục.

Theo đại biểu, thực tế, tại nhiều địa phương, người dân vẫn phải đi xa, đi lại nhiều lần, qua nhiều khâu trung gian để làm thủ tục về đất đai. Nguyên nhân thì có nhiều, trong đó có nguyên nhân do hệ thống chi nhánh, văn phòng đăng ký đất đai vẫn thuộc cấp tỉnh quản lý.

Đại biểu cho rằng, điều này không phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay và đi ngược lại mục tiêu phân quyền, phân cấp thực chất như chúng ta đã mong muốn.

Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, khắc phục những tồn tại, khó khăn, hạn chế, đại biểu Nguyễn Hữu Thông kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành sớm rà soát ban hành chính sách chuyển giao chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai cho cấp xã quản lý, đặt dưới sự chỉ đạo của UBND cấp xã, đồng thời có hướng dẫn cụ thể về nhân sự, cơ chế tài chính, cơ sở vật chất và quy trình nghiệp vụ.

Theo đại biểu, đây là việc làm thiết thực giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân và tăng cường trách nhiệm của chính quyền cơ sở.

Trước đó, Cục Quản lý đất đai đề xuất kết thúc hoạt động của các chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai, chuyển giao thẩm quyền và chức năng, nhiệm vụ về cấp xã. Cục Quản lý đất đai cho biết hiện nay 34/34 tỉnh, thành trong cả nước thành lập văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường và 703 chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc văn phòng đăng ký đất đai.

Tổng số cán bộ, viên chức, người lao động của toàn hệ thống văn phòng đăng ký đất đai khoảng 16.683 người. Trong đó, lực lượng tại các chi nhánh chiếm gần 12.600 người, đảm nhiệm phần lớn các thủ tục hành chính về đất đai cho người dân và doanh nghiệp.

Để đảm bảo nguyên tắc "một cấp, một đầu mối" trong giải quyết hồ sơ đất đai, Cục Quản lý kiến nghị tiếp tục duy trì văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, chịu trách nhiệm xây dựng, cập nhật và vận hành cơ sở dữ liệu đất đai cấp tỉnh.

Song song, Cục Quản lý đất đai đề xuất chuyển chức năng của các chi nhánh về cấp xã, phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp theo hai phương án.

Phương án 1, UBND cấp xã thành lập đơn vị đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã để tiếp nhận nguyên trạng thẩm quyền và chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai theo quy định của pháp luật hiện hành.

Căn cứ vào quy mô dân số, quy mô nền kinh tế của từng cấp xã, UBND cấp tỉnh quyết định bố trí tối thiểu từ 2 cán bộ của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai về địa bàn 1 xã, phường, đặc khu.

Phương án 2, chuyển giao thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận, xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận đối với trường hợp đăng ký biến động thuộc thẩm quyền của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai cho Chủ tịch UBND cấp xã.

Theo Cục Quản lý đất đai, phương án thứ 2 này có ưu điểm về tính thống nhất, tinh gọn và phù hợp chủ trương phân cấp, phân quyền.