Khó cấm sử dụng căn hộ chung cư làm nơi kinh doanh

Mặc dù bị cấm nhưng nhiều căn hộ chung cư vẫn được sử dụng làm nơi kinh doanh.

Theo Nghị định 99/2015 hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở quy định, từ tháng 12/2015 các căn hộ chung cư không được dùng làm địa điểm kinh doanh. Thế nhưng, quy định này không dễ thực hiện.

Tuyến phố đi bộ Nguyễn Huệ (quận 1) được ví như là con đường đắt đỏ bậc nhất thành phố, nơi đây tập trung mật độ dày đặc các tòa cao ốc, trung tâm mua sắm và xen lẫn là một số chung cư cũ. Với vị trí đắc địa, tiền thuê mặt bằng cao chót vót nên rất nhiều căn hộ chung cư trên con đường này được người dân cho thuê lại để mở địa điểm kinh doanh. Nhiều người cho rằng, chung cư nằm vị trí “vàng” mà dùng để ở thì rất lãng phí.

Thoạt nhìn bên ngoài tòa nhà số 42 Nguyễn Huệ, ít ai nghĩ răng đây là một chung cư bởi hầu hết các căn hộ đã được cho thuê lại để hoạt động kinh doanh. Các căn hộ được cách điệu trang trí bảng hiệu rất đẹp với đủ hình thức kinh doanh từ các quán café, thức ăn nhanh, shop quần áo…

Chủ một quán cafe tại đây chia sẻ, do nằm mặt tiền phố đi bộ, không gian cũng độc đáo bởi nét kiến trúc chung cư cũ kết hợp với trang trí sáng tạo khiến những địa điểm này luôn tấp nập khách ra vào, chủ yếu là các bạn trẻ và người nước ngoài.

Cũng theo chủ quán này, lý do lựa chọn các căn hộ chung cư làm địa điểm kinh doanh thay vì các tòa nhà trung tâm thương mại vì giá cả thuê mặt bằng rẻ hơn, tiện lợi, không phải chịu các chi phí quản lý, dịch vụ… mặt khác tâm lý nhiều khách hàng rất thích những quán có không gian như vậy.

Khi được hỏi về quy định cấm kinh doanh tại chung cư thì chủ quán này tỏ ra ngạc nhiên và cho biết hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường nhiều năm nay.

Một cư dân sinh sống tại đây cho biết, hầu hết các căn hộ chung cư đều được cho thuê lại để kinh doanh, chỉ còn khoảng 7 – 8 hộ dân sinh sống. Nhiều năm qua, các hộ dân luôn phải chịu cảnh ồn ào, người lạ ra vào tấp nập, mất an toàn nhưng không biết phải xử lý ra sao. “Quán xá mở cửa rất khuya, ồn ào nhưng đành chịu, vì chủ nhà họ muốn cho ai thuê chúng tôi sao cấm được”, cư dân này than vãn.

Ghi nhận thực tế, tại rất nhiều chung cư trên địa bàn thành phố, tình trạng sử dụng căn hộ chung cư để làm địa điểm kinh doanh rất phổ biến. Tình trạng này không những vi phạm quy định của Luật Nhà ở mà còn khiến cuộc sống của nhiều cư dân bị đảo lộn.

Anh Huy, một cư dân sinh sống tại một chung cư trên đường Lê Văn Sỹ (quận 3) cho biết, rất nhiều căn hộ tại chung cư này được chủ nhân sử dụng hoặc cho thuê lại để làm địa điểm kinh doanh. Việc này khiến cho số lượng người ra vào tòa nhà tăng lên và rất khó để kiểm soát. Tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn rất cao.

Trên các diễn đàn, website rao vặt nhà đất hoạt động cho thuê chung cư làm văn phòng, địa điểm kinh doanh hiện cũng diễn ra rầm rộ.

Thống kê của Sở Kế hoạch - Đầu tư TP.HCM, hiện thành phố có khoảng 2.000 doanh nghiệp đăng ký trụ sở ở chung cư, 1.300 doanh nghiệp đăng ký trụ sở ở cao ốc và có trên 10.000 doanh nghiệp đăng ký trụ sở trong tòa nhà.

Luật sư Trần Đức Phượng (Đoàn Luật sư TPHCM) cho biết, sở dĩ có nhiều căn hộ chung cư được sử kinh doanh vì trước đây luật không cấm điều này. Chẳng hạn, Luật Doanh nghiệp 2005 và các văn bản hướng dẫn thi hành đều không có quy định về việc cấm doanh nghiệp đặt trụ sở tại chung cư.

Theo Luật sư Phượng, cũng có không ít doanh nghiệp sử dụng nhiều cách để lách, thậm chí không ghi chung cư vào địa chỉ đăng ký kinh doanh. Như vậy cơ quan chức năng sẽ rất khó kiểm soát và theo dõi xử lý.

Mặt khác, Điều 80 của Nghị định 99 cấm dùng căn hộ chung cư làm địa điểm kinh doanh, nhưng nghị định này chỉ ghi là “địa điểm kinh doanh” mà lại không định nghĩa địa điểm kinh doanh là gì, do đó dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau về nghị định này. Ngoài ra, việc đưa quy định nhưng chưa có chế tài pháp lý xử phạt cũng khiến cho việc xử lý các trường hợp vi phạm còn lúng túng.