Dự án kênh DÀI NHẤT TP.HCM hàng trăm nghìn người dân HƯỞNG LỢI khi nào xong?

Tổng mức đầu tư hơn 9.000 tỷ đồng (ban đầu 8.200 tỷ, sau điều chỉnh tăng). Công trình đi qua 5 quận/huyện cũ của TP.HCM như Bình Tân, Tân Phú, quận 12, Bình Chánh và Hóc Môn, thuộc 17 phường/xã.

Mục tiêu chính là nạo vét, kè bê tông hai bên bờ để chống sạt lở, cải thiện môi trường nước nghiêm trọng do ô nhiễm từ nước thải công nghiệp và sinh hoạt, giảm ngập úng cho khu vực khoảng 14.900 ha, đồng thời tạo trục đường giao thông mới ven kênh kết nối nội đô và ngoại thành.

Khi hoàn thành, dự án sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho hàng trăm nghìn người dân sống dọc tuyến: giảm ngập lụt thường xuyên, cải thiện chất lượng không khí và nước, giảm mùi hôi, muỗi bệnh, nâng cao giá trị bất động sản, thúc đẩy kinh tế địa phương và kết nối giao thông với các tỉnh lân cận như Đồng Nai, Tây Ninh.

Dự án khởi công đầu năm 2023, ban đầu dự kiến hoàn thành dịp 30/4/2025. Tuy nhiên, do nhiều vướng mắc, thời gian đã được điều chỉnh kéo dài đến cuối năm 2026 (phấn đấu hoàn thành toàn bộ trong năm 2026). Tính đến tháng giữa 3/2026, tiến độ tổng thể đạt khoảng 65% khối lượng công việc (theo báo cáo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM).

Các hạng mục cụ thể:

Kè bê tông hai bên bờ kênh: Hoàn thành gần hết, đạt khoảng 98% – phần tiến độ tốt nhất, đã hình thành rõ nét ở hầu hết tuyến, góp phần ổn định bờ và giảm sạt lở.

Nạo vét lòng kênh và đường giao thông ven kênh: Phần đường hai bên mới đạt khoảng 55%, dẫn đến nhiều đoạn vẫn tạm bợ, lầy lội, bụi bặm.

Thông xe kỹ thuật: Đã thông xe khoảng 35 km đường ven kênh ở một số đoạn, nhưng chưa thông suốt toàn tuyến.

Toàn bộ 10 gói thầu xây lắp chính đều chậm tiến độ so với hợp đồng. Nguyên nhân chính: nhà thầu năng lực yếu kém (một số bị xử phạt), vướng mặt bằng rải rác (còn khoảng 10 hộ dân chưa bàn giao hoàn toàn, dù GPMB đã cơ bản xong từ trước), thiếu bãi đổ đất dư (phát sinh hơn 3 triệu m³ bùn đất từ nạo vét), thiếu vật liệu (đặc biệt cát do biến động giá và nguồn cung năm 2025), mưa nhiều ảnh hưởng thi công, và một phần tái lấn chiếm sau bồi thường.

Hiện trường phản ánh sự không đồng đều: Ở những đoạn chưa làm hoặc chậm nhất, công trường gần như “ngủ đông”: ống bê tông đúc sẵn nằm la liệt, đường tạm lồi lõm bụi mù, máy móc hiếm hoi, công nhân thưa thớt, cỏ dại um tùm, rác thải vương vãi.

Các đoạn đang làm cho thấy dấu hiệu tăng tốc: máy xúc Hyundai đào đất dọc bờ, xe lu lăn đường, khối bê tông cống hộp xếp chồng chất – nhưng đống đất khổng lồ vẫn chất tại chỗ do thiếu chỗ đổ, thi công chưa đồng đều giữa các gói thầu (tiến độ gói dao động 53-80%).

Những đoạn đã làm nhưng chưa hoàn thiện có kè bê tông hai bên hình thành rõ nét, nước kênh trong hơn, một số khu vực xen kẽ cây cảnh dân sinh và cao ốc mới; đường ven kênh đã cơ bản xong phần nền nhưng vẫn tạm bợ, đất rơi vãi, chưa thông suốt toàn tuyến.

Dù đã hơn 3 năm khởi công, Ban quản lý dự án đang phối hợp chặt chẽ với các sở ngành, địa phương để giải quyết vướng mắc, yêu cầu nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, vật tư, lập tiến độ chi tiết theo sơ đồ Gantt để theo dõi. Các nhà thầu cam kết đẩy nhanh nhằm đảm bảo mốc thời gian, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án trong năm 2026.

Người dân địa phương, dù chịu ảnh hưởng tạm thời từ bụi bặm, lầy lội và ô nhiễm cục bộ, vẫn ủng hộ và mong sớm có tuyến đường mới sạch đẹp, giảm ngập, cải thiện môi trường sống, thay vì cảnh thi công kéo dài như hiện nay.