17km đường sắt 350km/h chạy qua TP.HCM: Bắt đầu chuẩn bị quỹ đất, tổ chức bồi thường, tái định cư

UBND TP.HCM vừa có ý kiến chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết số 172/2024/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Theo chỉ đạo, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng cùng các Bộ, ngành liên quan trong việc chuẩn bị quỹ đất, tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ dự án theo đúng quy định; bảo đảm ổn định đời sống, sinh kế và sản xuất của người dân tại nơi ở mới.

Sở Nông nghiệp và Môi trường định kỳ (trước ngày 20 hàng tháng) báo cáo UBND thành phố kết quả thực hiện nhiệm vụ; đồng thời, gửi Sở Xây dựng để tổng hợp, theo dõi chung.

TP.HCM cũng chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Xây dựng, Sở Tài chính tiếp tục triển khai thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP.HCM tại Công văn số 2823/UBND-DA ngày 8/4/2026.

Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ khẩn trương tổ chức triển khai thực hiện các nội dung thuộc phạm vi quản lý; bảo đảm tiến độ, chất lượng theo yêu cầu của Chính phủ. Đồng thời chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng, chủ đầu tư và các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình thực hiện.

Trong quá trình thực hiện, trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền, các cơ quan, đơn vị kịp thời báo cáo, đề xuất UBND TP.HCM xem xét, chỉ đạo.

Tuyến đường sắt tốc độ cao qua TP.HCM dài 17km

Theo quy hoạch, tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam có tổng chiều dài 1.541km, bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố sau khi sáp nhập.

Khu vực xây nhà ga Thủ Thiêm tại TP.HCM

Tuyến đường sắt này được thiết kế với vận tốc tối đa 350km/h, gồm 23 nhà ga, trong đó có 5 ga hàng hóa. Tổng nhu cầu sử dụng đất sơ bộ ước tính khoảng 10.827ha, ảnh hưởng đến hơn 120.000 hộ dân cần bố trí tái định cư.

Riêng đoạn qua địa bàn TP.HCM dài khoảng 17km, với hai điểm chính là ga Thủ Thiêm và Depot Long Trường.

Tách thành 17 dự án độc lập

Trước đó, UBND TPHCM đã có chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ về việc triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội về cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam thành các dự án độc lập.

Theo Nghị quyết 98/NQ-CP, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được phân chia thành 17 dự án độc lập, gồm 1 dự án tổng thể và 15 dự án giải phóng mặt bằng gắn với từng địa phương, cùng 1 dự án riêng về hạ tầng kỹ thuật điện lực.

Dự án độc lập lớn nhất là xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao, có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,56 triệu tỷ đồng, do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư, mục tiêu hoàn thành cơ bản vào năm 2035.

Các dự án còn lại tập trung vào công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật tại các địa phương.

Tại TP.HCM, dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật có tổng mức đầu tư 10.812 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý 4/2028.

Chính phủ cũng cho phép người quyết định đầu tư được tiếp tục tách các dự án này thành các dự án thành phần hoặc dự án thành phần độc lập.

Người quyết định đầu tư không phải phê duyệt chủ trương đầu tư; được lập, thẩm định, quyết định đầu tư dự án, triển khai xây dựng khu tái định cư trên cơ sở Hồ sơ thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Về trình tự triển khai, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật sẽ được thực hiện sau khi chủ đầu tư bàn giao hồ sơ và xác định mốc giới giải phóng mặt bằng cho địa phương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và được cập nhật, tổng hợp, phê duyệt điều chỉnh dự án.

Chính phủ cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế trong lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ tư vấn, xây lắp và các hợp đồng EPC (thiết kế - mua sắm - thi công), EC (thiết kế - thi công), EP (thiết kế - mua sắm) và chìa khóa trao tay. Tuy nhiên, việc lựa chọn nhà thầu vẫn phải tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu.

Bộ Xây dựng được giao chủ trì phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để chỉ đạo tư vấn thiết kế theo hướng tuyến thẳng nhất có thể, đảm bảo chính xác về thông số kỹ thuật, phù hợp điều kiện địa hình, địa chất và thủy văn. Mục tiêu là hạn chế tối đa việc điều chỉnh tuyến sau khi đã giải phóng mặt bằng, tránh gây lãng phí nguồn lực.