TP.HCM lập Trung tâm Quy hoạch – Kiến trúc, hợp nhất viện ba địa phương: Bước đi chiến lược cho siêu đô thị mới

Động thái này được đánh giá là bước đi chiến lược để tinh gọn bộ máy, tập trung nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản lý đô thị trong bối cảnh TP.HCM trở thành siêu đô thị đa trung tâm với diện tích lớn và dân số vượt trội.

Trung tâm Quy hoạch và Kiến trúc được hình thành từ việc hợp nhất ba đơn vị hiện hữu: Trung tâm Nghiên cứu Kiến trúc TP.HCM, Trung tâm Thông tin Quy hoạch TP.HCM và Ban Quản lý xây dựng Trung tâm Triển lãm Quy hoạch TP.HCM. Là đơn vị sự nghiệp công lập có tư cách pháp nhân, trung tâm chịu trách nhiệm tham mưu cho Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc về nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ mới và chuyển đổi số trong quản lý quy hoạch – kiến trúc, xây dựng, nhà ở và phát triển đô thị.

Các nhiệm vụ chính bao gồm quản lý dự án kiến trúc – nhà ở; bảo tồn cảnh quan và công trình có giá trị văn hóa – lịch sử; cung cấp, công bố thông tin quy hoạch minh bạch; quản lý vận hành Tòa nhà Triển lãm Quy hoạch; tổ chức sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề; thực hiện dịch vụ tư vấn quy hoạch – kiến trúc và hợp tác quốc tế.

Về cơ cấu tổ chức, trung tâm có Giám đốc, không quá số Phó Giám đốc theo quy định, cùng 5 phòng chuyên môn nghiệp vụ. Việc hợp nhất này giúp giảm chồng chéo, tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực then chốt như chuyển đổi số và bảo tồn di sản, vốn là ưu tiên của thành phố trong năm 2026.

Tái cấu trúc toàn diện ngành quy hoạch – kiến trúc sau sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu

Đồng thời, Viện Quy hoạch Xây dựng TP.HCM được tổ chức lại bằng cách hợp nhất Viện hiện tại với Trung tâm Quy hoạch phát triển đô thị tỉnh Bình Dương và Trung tâm Quy hoạch xây dựng tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Viện tiếp tục là đơn vị tham mưu chính về quy hoạch đô thị – nông thôn, quản lý không gian phát triển, tư vấn kỹ thuật chuyên ngành, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và phản biện các đồ án quy hoạch lớn.

Click xem vị trí trung tâm triển lãm quy hoạch trên bản đồ

Quyết định này nằm trong lộ trình tinh gọn bộ máy sau khi TP.HCM tái lập Sở Quy hoạch – Kiến trúc từ ngày 1/10/2025. Trước đó, từ năm 2025, sở từng bị hợp nhất vào Sở Xây dựng theo chủ trương tinh gọn, nhưng thực tiễn quản lý siêu đô thị sau sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu cho thấy cần một đầu mối chuyên sâu để điều phối không gian phát triển.

Theo báo cáo kết quả năm 2025, Sở Quy hoạch – Kiến trúc đã hoàn thiện hệ thống GIS ngành xây dựng (giai đoạn 1), tích hợp dữ liệu từ ba địa phương cũ, số hóa hàng nghìn đồ án quy hoạch, dự án nhà ở xã hội, công trình bảo tồn và đầu tư công. Hệ thống này cung cấp thông tin minh bạch cho người dân và doanh nghiệp, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW.

Tại Bình Dương cũ và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, công tác rà soát, điều chỉnh quy hoạch, số hóa dữ liệu và ban hành quy chế quản lý kiến trúc đã tạo nền tảng để hợp nhất không gian phát triển, hình thành cấu trúc siêu đô thị với ba cực: trung tâm tài chính – dịch vụ, công nghiệp – công nghệ cao và cảng biển – du lịch.

Các chuyên gia nhận định, việc thành lập trung tâm mới và tái cơ cấu viện sẽ nâng cao năng lực tham mưu, phản biện và ứng dụng công nghệ, hạn chế tình trạng phân tán nguồn lực, đồng thời tiến tới mục tiêu “một bản quy hoạch duy nhất” tích hợp đa ngành cho TP.HCM mở rộng.