Tin vui cho người dân TP.HCM: Gỡ vướng cho dự án cải tạo rạch dài 9 km

Theo quyết định mới, Tổ công tác chuyên ngành gồm 10 thành viên, do ông Lê Anh Tú, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP.HCM, làm Tổ trưởng. Song song, Tổ tham mưu có 11 thành viên, đứng đầu là ông Nguyễn An Huy, Phó Trưởng phòng Bồi thường – Giải phóng mặt bằng thuộc Sở NN&PTNT.

Hai tổ có nhiệm vụ rà soát toàn bộ hồ sơ, phân loại từng nhóm vướng mắc tại các phường; xây dựng bảng mô tả khối lượng phải xử lý; đề xuất hướng tháo gỡ theo khung pháp lý hiện hành; đồng thời phối hợp các địa phương để thống nhất tiến độ giao mặt bằng. Các báo cáo phải được gửi hai tuần một lần, làm cơ sở để Chủ tịch UBND TP chỉ đạo trực tiếp những nội dung vượt thẩm quyền.

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm có chiều dài gần 9 km, trong đó tuyến chính khoảng 6,7 km, các nhánh phụ hơn 2,2 km, đi qua nhiều khu dân cư đông đúc. Tổng vốn đầu tư trên 17.000 tỷ đồng, riêng phần bồi thường và tái định cư khoảng 14.000 tỷ đồng, liên quan tới hơn 2.230 hộ và tổ chức.

Hiện công tác mặt bằng còn tồn đọng: 43 trường hợp phải điều chỉnh phương án theo Luật Đất đai 2024; khoảng 55 hộ được cập nhật từ phạm vi khu dân cư Bình Hòa sang dự án Xuyên Tâm; cùng 394 trường hợp giao dịch bằng giấy tay hoặc lập vi bằng cần xác minh nguồn gốc. UBND TP.HCM đặt mục tiêu hoàn tất cơ bản công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 11/2025, trước khi dự án chuyển sang giai đoạn thi công đồng loạt.

Theo kế hoạch, toàn bộ dự án Xuyên Tâm phải hoàn thành vào năm 2028, sau khi xử lý xong các tồn đọng về mặt bằng và tái định cư.

Diễn biến pháp lý gần nhất

Trong vòng 12 tháng gần đây, TP.HCM đã triển khai nhiều biện pháp pháp lý để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và giải ngân cho dự án rạch Xuyên Tâm.

Trước hết, vào ngày 24/07/2025, TP.HCM cam kết rà soát toàn diện 542 dự án giải phóng mặt bằng, trong đó có dự án Xuyên Tâm. UBND thành phố đặt mục tiêu hoàn tất các công tác bồi thường trước ngày 30/12/2025. Theo đó, Sở NN&MT tiếp quản quản lý các Ban Bồi thường quận, huyện nhằm tăng cường hiệu quả điều hành.

Vào 28/02/2025, Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Hạ tầng Đô thị TP.HCM cho biết dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm dự kiến khởi công trước ngày 30/4/2025. Trong báo cáo này, cũng khẳng định chi phí bồi thường đã tăng mạnh do áp dụng Luật Đất đai 2024, từ mức khoảng 6.600 tỷ đồng (trước) lên gần 14.000 tỷ đồng.

Một điểm đáng chú ý khác: theo số liệu từ Ban Quản lý Dự án, đến tháng 9/2025, giải ngân cho dự án mới đạt 9,37% kế hoạch năm (174,3 tỷ đồng/1.860 tỷ đồng), chủ yếu là tạm ứng cho gói XL-03. Lý do chậm: việc bàn giao mặt bằng không liên tục, nhiều khu vực chưa được giao do vướng giấy tờ; ví dụ, tại phường An Nhơn, phần lớn trường hợp đã bàn giao (109/138), nhưng phường Bình Lợi Trung vẫn còn nhiều hộ chưa hoàn tất.

Bên cạnh đó, TP.HCM còn phê duyệt Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở ven kênh, rạch giai đoạn 2025–2030, trong đó mục tiêu di dời 39.600 căn nhà tại 15 quận, huyện. Việc di dời này nằm trong nỗ lực đồng bộ hóa quy hoạch hạ tầng kênh rạch, trong đó dự án rạch Xuyên Tâm được xem là mũi nhọn cải thiện môi trường nước, thoát nước, và cảnh quan đô thị.

Trước đó, từ tháng 11/2024, TP.HCM đã thành lập Ban Chỉ đạo di dời nhà ở trên, ven sông, kênh, rạch, nhằm giải quyết tình trạng dân cư sống ven kênh, rạch, trong đó có các dự án như Xuyên Tâm.

Việc thành lập tổ công tác chuyên ngành và tổ tham mưu giúp việc cho dự án rạch Xuyên Tâm tạo ra minh bạch pháp lý hơn, khi mọi trường hợp vướng mắc được rà soát chi tiết. Việc phân định rõ nhiệm vụ cho các cơ quan giúp rõ trách nhiệm hơn, giảm tình trạng chồng chéo.

Với các báo cáo định kỳ mỗi hai tuần và chỉ đạo từ Chủ tịch UBND TP, quy trình giải phóng mặt bằng có thể đi vào guồng, giảm tình trạng kéo dài. Đồng thời, người dân cũng được tiếp cận thông tin tốt hơn nhờ các phương án đề xuất xử lý công khai – điều này cải thiện tính minh bạch và sự tin cậy trong công tác bồi thường, tái định cư.