Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phân trần việc “quá chú trọng đến kiểm soát lạm phát là nguyên nhân khiến lãi suất cao”

Phát biểu tại phiên họp thứ 27 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng ngày 16/10 liên quan đến công tác điều hành chính sách tiền tệ (CSTT), Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết, phía NHNN đã lắng nghe Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế, ý kiến phát biểu của các đồng chí Ủy viên Thường vụ Quốc hội và đặc biệt là ý kiến của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thấy rằng về cơ bản báo cáo thẩm tra đã đánh giá rất toàn diện, chỉ rõ những mặt được và những mặt cần lưu ý để Chính phủ cũng như NHNN điều hành tốt hơn đối với lĩnh vực CSTT trong năm 2024 và những năm tiếp theo của nhiệm kỳ.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng báo cáo tại phiên họp. Ảnh: VGP

Trước quan điểm cho rằng, việc quá chú trọng đến kiểm soát lạm phát theo nhiều ý kiến cũng là nguyên nhân khiến lãi suất cao, đặc biệt là cuối năm 2022 và đầu năm 2023 trong bối cảnh doanh nghiệp khó khăn, việc điều chỉnh tăng trưởng tín dụng chậm là những bất cập, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng chia sẻ: Những ý kiến nêu trên cũng là những ý kiến nhìn từ các góc độ riêng lẻ. Còn đối với việc điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước thì phải theo tinh thần bám sát những yêu cầu của Quốc hội và đứng trên cục diện tổng thể của nền kinh tế. Đó là Nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ yêu cầu phải giảm mặt bằng lãi suất, phải bảo đảm ổn định được thị trường tiền tệ, ngoại hối, cũng như bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng.

“Chính vì thế, việc điều hành trong những tháng cuối năm 2022, thế giới tăng lãi suất rất cao và xét thấy trong năm 2022 chúng ta có thể kiểm soát được lạm phát theo mục tiêu của Quốc hội, cho nên những tháng đầu năm, Ngân hàng Nhà nước vẫn giữ nguyên lãi suất điều hành và không điều chỉnh tăng như các nước”, Thống đốc cho biết.

Tuy nhiên, đến tháng 10, sự kiện của SCB bị rút tiền hàng loạt xảy ra, lúc này Ngân hàng Nhà nước cần tập trung ưu tiên là bảo đảm an toàn hệ thống và ngăn ngừa nguy cơ đổ vỡ như từng xảy ra với các ngân hàng trên thế giới. Mọi biện pháp phải tập trung cho việc ngăn ngừa tính đổ vỡ hệ thống, dù lúc đó các tổ chức tín dụng cũng căng thẳng về thanh khoản, một số tổ chức tín dụng còn bị thiếu dự trữ bắt buộc và nguy cơ mất khả năng chi trả là hiện hữu, Thống đốc nói.

Tại thời điểm đó, Ngân hàng Nhà nước cũng chưa điều chỉnh tăng trưởng tín dụng bởi vì các ngân hàng phải tập trung đáp ứng nhu cầu chi trả cho người dân, mà Ngân hàng Nhà nước tập trung cho thanh khoản của hệ thống.

Đến tháng 10, tháng 11, thanh khoản được cải thiện dần; đầu tháng 12, Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh ngay về tăng trưởng tín dụng. Đặc biệt, khi hệ thống ngân hàng có sự cố rút tiền hàng loạt thì tâm lý kỳ vọng của thị trường tiền tệ ngoại hối rất căng thẳng, thậm chí cả tâm lý của nhà đầu tư nước ngoài. Thời điểm tháng 10, tỉ giá tăng rất cao, có lúc tăng đến 10%. Để ổn định tỉ giá, chỉ có một số giải pháp, đó là: Can thiệp ngoại tệ; điều chỉnh tăng lãi suất; làm hạn chế thanh khoản.

"Ngân hàng Nhà nước phải làm cả 3 việc nêu trên, có nghĩa là vừa can thiệp, vừa phải tăng lãi suất 2 lần vào tháng 9, tháng 10; chưa điều chỉnh tăng trưởng tín dụng, như vậy tỉ giá ổn định trở lại. Cả năm 2022 tăng 3,5%. Ngân hàng Nhà nước mong Ủy ban Thường vụ Quốc hội cân nhắc ý kiến này", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng bày tỏ.