Quốc hội sẽ giám sát dự án sân bay Long Thành, đường sắt tốc độ cao

Theo dự thảo Nghị quyết chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét các báo cáo của Chính phủ về thực hiện các Nghị quyết về: dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc Nam; chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TP.HCM; dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Cùng đó là một loạt Nghị quyết liên quan chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1; dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1; dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1; dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước); dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku; dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy.

Bên cạnh đó, tại hai Kỳ họp trên, Quốc hội cũng xem xét báo cáo của Chính phủ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2026; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2027.

Quốc hội cũng dự kiến giám sát việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026; công tác phòng, chống tham nhũng; phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; thi hành án; quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú; công tác bảo vệ môi trường.

Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cho rằng, cần đổi mới căn bản cách tiếp cận giám sát đối với các dự án quan trọng quốc gia và hệ thống hạ tầng chiến lược như: đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, cảng hàng không quốc tế Long Thành, các tuyến vành đai và cao tốc.

Đại biểu Thạch Phước Bình, đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long phát biểu

“Giám sát không nên chỉ bó hẹp ở việc kiểm tra tiến độ giải ngân hay thi công mà phải đánh giá hiệu quả tổng thể và tác động kinh tế - xã hội thực tế. Phải trả lời được các câu hỏi cốt lõi: Dự án có đạt được các mục tiêu chiến lược ban đầu hay không? Có nguy cơ gây lãng phí nguồn lực quốc gia do đội vốn hoặc chậm tiến độ không?”, ông Bình đặt vấn đề.

Đặc biệt, đại biểu đề nghị cần thực hiện nghiêm túc quy định tại dự thảo Nghị quyết này về việc xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, cơ quan trong việc thực hiện các kết luận sau giám sát.

Thượng tọa Thích Bảo Nghiêm bày tỏ đồng tình với việc đưa vào chương trình giám sát nhiều dự án lớn như đường sắt tốc độ cao, các tuyến cao tốc, cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Tuy nhiên, đề nghị cần làm rõ hơn các tiêu chí giám sát, trong đó đặc biệt chú trọng đến tiến độ thực hiện, hiệu quả sử dụng vốn và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời cần tăng cường giám sát các nguy cơ chậm tiến độ, đội vốn, thất thoát, lãng phí và có cơ chế theo dõi sau giám sát để bảo đảm các kiến nghị được thực hiện nghiêm túc và triệt để.