Hưng Yên: Không có “vùng cấm” cho vi phạm đất đai

Thực tế cho thấy, kể từ thời điểm hợp nhất và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, tình hình vi phạm đất đai tại một số địa phương thuộc tỉnh Hưng Yên có những diễn biến phức tạp.

Thực trạng nhức nhối

Lợi dụng giai đoạn chuyển tiếp và sắp xếp bộ máy, nhiều cá nhân đã ngang nhiên lấn chiếm, xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp, gây bức xúc trong dư luận và làm biến dạng quy hoạch nông thôn. Tại phường Trần Lãm, số liệu thống kê cho thấy đang tồn tại 16 trường hợp vi phạm với các mức độ khác nhau. Điển hình là vụ việc của hộ ông Lê Quý Đán tại tổ dân phố Vũ Trường. Bất chấp các quy định, hộ dân này đã xây dựng một căn nhà kiên cố mái bằng trên diện tích 136m2 cùng hệ thống tường bao, trụ bê-tông kéo dài khoảng 130m. Toàn bộ công trình được thiết kế như một khu nghỉ dưỡng cá nhân trên đất nông nghiệp, đặt ra thách thức lớn đối với kỷ cương phép nước.

Tại xã Hưng Phú, các hành vi vi phạm còn biến tướng dưới hình thức nhạy cảm là xây dựng lăng mộ gia đình hoặc bệ thờ trái phép trên đất lúa (ảnh: Cổng thông tin Hưng Yên)

Trong khi đó, tại phường Trần Hưng Đạo, cơ quan chức năng cũng ghi nhận 9 công trình vi phạm của 7 hộ gia đình tại các tổ dân phố Vĩnh Gia, Đại Lai 2, Thắng Cựu và Phú Lạc. Dù chính quyền đã kiên trì tuyên truyền, vận động nhưng một số hộ dân vẫn tỏ thái độ chây ì, coi thường pháp luật.

Làn sóng vi phạm không chỉ dừng lại ở khu vực đô thị mà còn lan rộng sang các địa bàn nông thôn với tính chất phức tạp hơn. Điển hình tại xã Long Hưng, một nhà xưởng quy mô lớn chuyên sản xuất da giày của Công ty TNHH Vạn Đạt đã ngang nhiên mọc lên trên đất quy hoạch khu dân cư tại thôn Tây Nha. Ngay sau khi nhận được phản ánh từ dư luận, chính quyền địa phương đã nhanh chóng vào cuộc xác minh. Ông Phạm Thành Tâm - Chủ tịch UBND xã Long Hưng khẳng định, dù đây là sai phạm tồn tại từ trước khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp, nhưng quan điểm của xã là sẽ xử lý nghiêm minh để củng cố niềm tin trong nhân dân. Hiện tại, qua buổi làm việc với các bên liên quan, doanh nghiệp Vạn Đạt đã ký cam kết sẽ hoàn tất việc di dời máy móc và chấm dứt mọi hoạt động trên khu đất vi phạm trước ngày 30/1 tới.

Không chỉ dừng lại ở những công trình sản xuất quy mô, tình trạng lấn chiếm, sử dụng đất sai mục đích còn diễn ra rầm rộ với số lượng vụ việc đáng báo động tại nhiều địa phương khác. Tại xã Nguyễn Văn Linh, con số vi phạm được ghi nhận lên tới 62 trường hợp, trong đó xuất hiện nhiều công trình kiên cố trên 100m2 như hộ ông Lưu Ngọc D ở thôn Lưu Trung. Theo ông Nguyễn Hải Phong - Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Linh, sau vận động nhiều công trình vi phạm đã được tháo dỡ một phần. Hiện, xã yêu cầu các thôn, bộ phận chức năng theo dõi đôn đốc, tiếp tục vận động người dân tháo dỡ theo quy định. Trường hợp cố tình chây ỳ hoặc quá mốc thời gian tự tháo dỡ theo quy định, xã sẽ tiến hành cưỡng chế để đảm bảo thượng tôn pháp luật.

Thậm chí, tại xã Hưng Phú, các hành vi vi phạm còn biến tướng dưới hình thức nhạy cảm là xây dựng lăng mộ gia đình hoặc bệ thờ trái phép trên đất lúa, điển hình như trường hợp của hộ ông Vũ Văn Chinh và bà Vũ Thị Thoa. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, làm giảm hiệu quả sử dụng tài nguyên đất mà còn trực tiếp phá vỡ cấu trúc hạ tầng, xâm phạm hành lang an toàn giao thông, thủy lợi và lưới điện, như thực trạng đang diễn ra tại xã Triệu Việt Vương với các vi phạm dọc tuyến đường ĐT.379 và kênh Đ15.

Xử lý dứt điểm, quy trách nhiệm người đứng đầu

Trước thực trạng này, UBND tỉnh Hưng Yên đã có những chỉ đạo "hỏa tốc" và quyết liệt nhằm thiết lập lại trật tự. Quan điểm xuyên suốt của lãnh đạo tỉnh là phát hiện sớm, xử lý dứt điểm, không để vi phạm trở thành "sự đã rồi". Tỉnh yêu cầu các địa phương tiếp tục bám sát Kế hoạch số 93A/KH-UBND, thực hiện kiểm tra giám sát chặt chẽ và áp dụng mức xử phạt hành chính cao nhất đối với các hành vi cố tình tái phạm.

UBND xã Việt Yên đã ban hành Quyết định số 2290/QĐ-CCXPVHC ngày 10/12/2025 yêu cầu thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp với diện tích vi phạm 182 m². Sau khi được tuyên truyền, vận động và giải thích rõ các quy định của pháp luật, gia đình đã chủ động tháo dỡ toàn bộ công trình vi phạm, khôi phục lại hiện trạng ban đầu của đất.

Theo ông Trần Quốc Văn - Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Hưng Yên, thời gian qua, một số cá nhân có biểu hiện lợi dụng việc đang thực hiện chủ trương sắp xếp bộ máy và đơn vị hành chính để thực hiện hành vi xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, lấn chiếm hành lang giao thông, hành lang bảo vệ đê điều, công trình thủy lợi... vi phạm pháp luật về quy hoạch, đất đai, xây dựng và Kế hoạch số 93A/KH-UBND ngày 31/3/2017 của UBND tỉnh (cũ).

>>> Xem thêm thông tin hạ tầng mới tại Hưng Yên

“Để ngăn chặn vi phạm đất đai phát sinh, đảm bảo kỷ cương của pháp luật, yêu cầu các địa phương, tiếp tục triển khai thực hiện tốt các nội dung trong Kế hoạch số 93A. Xử lý triệt để các công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, hành lang giao thông, đê điều, thủy lợi. Các xã, phường trên địa bàn cần tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý ngay các công trình vi phạm theo đúng quy định. Khi phát hiện vi phạm, lập biên bản đình chỉ thi công, yêu cầu khắc phục, tháo dỡ ngay và cưỡng chế tháo dỡ; đồng thời xử phạt vi phạm hành chính theo quy định ở mức cao nhất” – ông Văn nhấn mạnh.

Một trong những giải pháp then chốt mà tỉnh Hưng Yên đang triển khai là gắn trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu cấp ủy và chính quyền địa phương vào công tác quản lý đất đai. UBND tỉnh Hưng Yên khẳng định sẽ xem xét, chuyển Ủy ban kiểm tra các cấp hoặc cơ quan thanh tra xử lý trách nhiệm nếu phát hiện tình trạng buông lỏng quản lý, không kịp thời ngăn chặn vi phạm tại cơ sở. Đối với những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, nhiều lần bị lập biên bản nhưng vẫn cố tình xây dựng, hồ sơ sẽ được chuyển sang cơ quan công an để xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.