GELEX và VIX vào cuộc, Eximbank thêm nhân sự mới nhưng lợi nhuận vẫn chậm nhịp

Báo cáo nửa đầu năm 2025 cho thấy Eximbank mới hoàn thành gần 30% kế hoạch lợi nhuận.

Theo dữ liệu công bố, đầu tháng 8/2024, GELEX Group đã mua thêm 89 triệu cổ phiếu EIB, nâng sở hữu lên 174,6 triệu cổ phiếu (10% vốn điều lệ), trở thành cổ đông lớn nhất tại Eximbank. Trong khi đó, Chứng khoán VIX cũng nắm giữ 62,3 triệu cổ phiếu (3,58% vốn điều lệ), với giá trị đầu tư gốc gần 1.200 tỷ đồng.

Eximbank: Một thập kỷ mâu thuẫn cổ đông

Eximbank từng là ngân hàng hàng đầu trong nhóm TMCP vào thập niên 2000, với mạng lưới rộng và kết quả kinh doanh bứt phá. Tuy nhiên, kể từ năm 2010, ngân hàng này rơi vào mâu thuẫn khi nhiều nhóm cổ đông lớn cùng tham gia, dẫn đến tình trạng “không bên nào đủ sức chi phối tuyệt đối”.

Hệ quả là trong suốt một thập kỷ, Eximbank liên tục rơi vào cảnh tranh chấp ghế HĐQT, hàng loạt kỳ đại hội cổ đông bất thành, kéo dài tình trạng đình trệ trong quản trị. Nhiều quyết sách chiến lược bị đình trệ, khiến ngân hàng tụt lại phía sau so với các đối thủ.

Thậm chí, có giai đoạn Eximbank phải thay Chủ tịch HĐQT liên tục trong vài năm liền, còn vị trí Tổng giám đốc cũng nhiều lần thay đổi.

Chính vì vậy, việc GELEX Group và VIX chính thức tham gia, tái định hình quyền lực cổ đông, được coi là bước ngoặt lịch sử, mở ra một kỷ nguyên cho Eximbank.

Lợi nhuận đi ngang, chi phí hoạt động tăng vọt

Năm 2025, Eximbank đặt mục tiêu tăng thêm 10% tổng tài sản và lợi nhuận trước thuế vượt 5.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, báo cáo tài chính hợp nhất 6 tháng đầu năm cho thấy ngân hàng mới hoàn thành chưa đến 30% kế hoạch lợi nhuận năm – mức khá khiêm tốn so với kỳ vọng. Cụ thể, ngân hàng đạt lợi nhuận trước thuế ở mức 1.489 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 1.165 tỷ đồng.

Trong 6 tháng đầu năm 2025, Eximbank ghi nhận thu nhập lãi thuần đạt 2.823 tỷ đồng, giảm so với mức 2.869 tỷ đồng cùng kỳ 2024. Điểm đáng chú ý là chi phí hoạt động tăng gần 25%, từ 1.568 tỷ đồng lên gần 1.960 tỷ đồng. Nguyên nhân chính đến từ chi phí nhân sự, khi tiền lương và phụ cấp tăng lần lượt 46% và 21% trong hai quý đầu năm. Đây là yếu tố gây áp lực lớn lên hiệu quả kinh doanh của Eximbank.

Trong quý I/2025, Eximbank đã chi tới 462 tỷ đồng cho nhân viên, tăng gần 50% so với cùng kỳ, cho thấy xu hướng gia tăng mạnh mẽ chi phí nhân sự.

Bước sang quý II, áp lực này vẫn chưa hạ nhiệt khi tổng chi phí dành cho người lao động tiếp tục đạt 648 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với mức 543 tỷ đồng của cùng kỳ 2024. Trong đó, chi lương và phụ cấp chiếm phần lớn với 552 tỷ đồng, tăng 21%; các khoản đóng góp theo lương đạt 46,7 tỷ đồng, tăng gần 15%; và các khoản trợ cấp khác vọt lên 24,6 tỷ đồng, tăng tới 64% so với năm trước.

Không chỉ chi phí nhân sự, chi phí về tài sản của ngân hàng cũng leo thang, từ 182 tỷ đồng quý II/2024 lên 234 tỷ đồng trong quý II/2025, góp phần làm chi phí hoạt động đội lên đáng kể.

Sự gia tăng chi phí nhân sự và chi phí hoạt động nói chung có thể gắn liền với quá trình tái cơ cấu bộ máy và thu hút nhiều nhân sự cấp cao mới sau khi nhóm cổ đông mới tham gia điều hành.

Ngay sau khi GELEX Group và VIX trở thành cổ đông lớn, Eximbank đã tiến hành một cuộc “thay máu” mạnh mẽ trong bộ máy quản trị – điều hành.

Ông Phạm Tuấn Anh, đại diện gắn bó với GELEX, được đề cử vào HĐQT nhiệm kỳ 2025–2030.

Ở cấp điều hành, ngân hàng cũng bổ sung lực lượng quan trọng khi ông Phạm Đăng Khoa được bổ nhiệm Phó Tổng Giám đốc từ cuối 2024, cùng với bà Lương Thị Cẩm Tú và bà Lê Thị Mai Loan – những nhân sự vừa là lãnh đạo trụ cột vừa đồng thời là cổ đông lớn.

Việc GELEX Group và Chứng khoán VIX trở thành cổ đông lớn đã mở ra giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ tại Eximbank, với loạt nhân sự quản trị – điều hành mới được bổ sung, mang theo kỳ vọng đưa ngân hàng trở lại đường đua tăng trưởng sau một thập kỷ trì trệ.

Tuy nhiên, kết quả 6 tháng đầu năm mới chỉ đạt gần 30% kế hoạch, và sẽ còn thấp hơn nếu Eximbank không chủ động cắt giảm chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.

Nguyên nhân chính nằm ở việc thu nhập lãi thuần giảm, trong khi chi phí hoạt động tăng tới 25%. Đáng chú ý, chi phí cho nhân sự đã trở thành gánh nặng lớn, khi tiền lương tăng 46% trong quý I và phụ cấp tăng thêm 21% trong quý II.

Điều này cũng mở ra cho Eximbank cả cơ hội lẫn thách thức: vừa phải mở rộng quy mô và thu hút nhân sự chất lượng cao, vừa kiểm soát chặt chi phí để duy trì lợi thế, nhất là trong bối cảnh ngành ngân hàng đang bước vào giai đoạn tăng trưởng cạnh tranh mạnh mẽ..