TP.HCM dự kiến hạn chế xe xăng dầu từ năm 2026

Ngày 7/10, Sở Xây dựng TP.HCM tổ chức Hội thảo báo cáo kết quả nghiên cứu vùng phát thải thấp (Low Emission Zone - LEZ); Lộ trình thực hiện chuyển đổi và chính sách hỗ trợ phương tiện giao thông, thuộc Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông trên địa bàn TP.HCM, theo báo SGGP.

Theo lộ trình, từ năm 2026, TP.HCM sẽ bắt đầu hạn chế xe xăng, dầu không đạt chuẩn khí thải tại khu vực trung tâm và xã Cần Giờ.

Đơn vị tư vấn cho biết, sau sáp nhập, TP.HCM với quy mô dân số 14 triệu dân đang đối mặt với áp lực, nguy cơ ô nhiễm từ hoạt động giao thông. Hơn 1 triệu ô tô và 7,3 triệu xe máy hoạt động (đóng góp 88% NOx, 99% CO, 79% SO2 và 88% bụi tổng phát thải); nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình đạt 31 μg/m3 - gấp 6 lần khuyến cáo WHO. Tình trạng này được ước tính gây thiệt hại hơn 3.000 tỷ đồng mỗi năm.

Trên cơ sở đó, đơn vị tư vấn đề xuất triển khai lập vùng phát thải thấp ở khu vực trung tâm TP.HCM. Khu vực này giới hạn bởi 15 cây cầu và 20 tuyến đường chính, cùng với khu vực tuyến đường Rừng Sác (Cần Giờ).

Vùng này sẽ hạn chế hoặc cấm hoạt động của các phương tiện phát thải cao, đặc biệt là xe tải hạng nặng chạy dầu diesel, ôtô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 và xe mô tô, xe gắn máy không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 2.

Ngược lại, các phương tiện sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường, cùng xe công vụ, xe ưu tiên hoặc xe được cấp phép đặc biệt, sẽ được phép lưu thông trong khu vực này.

Đề xuất lập vành đai thí điểm vùng phát thải thấp ở trung tâm TP.HCM từ năm 2026. Ảnh: Sở Xây dựng TP.HCM

Theo kế hoạch, từ năm 2026, TP.HCM sẽ hạn chế hoạt động của xe công nghệ, xe kinh doanh vận tải sử dụng nhiên liệu xăng, dầu không đạt chuẩn khí thải tại vùng phát thải thấp khu trung tâm; đồng thời, thí điểm hạn chế lưu thông phương tiện dưới chuẩn khí thải trên đường Rừng Sác (đoạn từ phà Bình Khánh đến đường Duyên Hải).

Giai đoạn 2027 - 2030, TP.HCM sẽ kiểm định khí thải xe máy trên diện rộng. Thông qua kiểm định, xe ô tô, xe máy không đạt chuẩn bị hạn chế vào khu trung tâm. Sau đó mở rộng vùng hạn chế đến xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An.

Đến năm 2031, vùng phát thải thấp dự kiến mở rộng ra phạm vi vành đai 1, bao quanh bởi các tuyến Phạm Văn Đồng - vòng xoay Nguyễn Thái Sơn - ngã tư Bảy Hiền - Hương Lộ 2 - Nguyễn Văn Linh.

Từ năm 2032, các đơn vị nâng cao tiêu chuẩn khí thải áp dụng cho toàn bộ xe cộ ra vào vùng phát thải thấp.

Đề xuất hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng chuyển đổi xe máy điện ở TP.HCM

Để kiểm soát hiệu quả, đề án đề xuất lắp đặt 58 camera nhận dạng biển số (ANPR) tại khu vực trung tâm và 9 camera trên tuyến đường Rừng Sác.

Hệ thống này sẽ tự động nhận diện và ghi hình các phương tiện không đạt chuẩn khí thải khi lưu thông vào vùng phát thải thấp.

TP.HCM cũng sẽ bố trí biển báo chuyên dụng “LEZ” tại các lối vào và lối ra, kết hợp vạch kẻ đường có ký hiệu “LEZ” để thông tin rõ ràng cho người lái xe.

Đồng thời, TP.HCM kiến nghị Bộ Xây dựng sớm bổ sung biển báo “Vùng phát thải thấp” vào Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ.

Để khuyến khích người dân chuyển đổi, đề án đề xuất hỗ trợ tài chính cho các hộ gia đình: hộ thường được trợ cấp 10% chi phí (tối đa 5 triệu đồng), hộ cận nghèo 80% (không quá 16 triệu đồng) và hộ nghèo 100% (tối đa 20 triệu đồng). Ngoài ra, người dân được giảm 50% lệ phí đăng ký, biển số và hỗ trợ lãi vay khi mua xe điện.

Với doanh nghiệp kinh doanh vận tải, chính sách ưu đãi gồm: miễn 100% lệ phí trước bạ, giảm 50% phí bảo trì đường bộ và lệ phí cấp biển số, cùng hỗ trợ 50% lãi suất đầu tư xe trong năm đầu tiên. Doanh nghiệp xe buýt chuyển sang xe điện được vay tối đa 85% chi phí đầu tư và hưởng ưu đãi lãi suất trong 7 năm.

Song song chính sách hỗ trợ, TP.HCM sẽ phát triển hạ tầng phục vụ chuyển đổi xanh: mở mới 72 tuyến buýt với hơn 1.100 xe buýt điện; đầu tư ít nhất 8.000 xe đạp công cộng; xây hành lang xanh ưu tiên người đi bộ, xe đạp; cùng 750-1.338 trạm sạc đặt tại bãi đỗ, trung tâm thương mại, trục giao thông chính.