Thuế quan – tâm điểm kinh tế thế giới năm 2025: Mỹ mở cuộc chơi mới, thế giới hồi hộp chờ phán quyết

Tổng thống Donald Trump tại Phòng Bầu dục Nhà Trắng ở Washington, ngày 6/8/2025. Ảnh: Bloomberg

Tháng 4/2025, Nhà Trắng bất ngờ công bố loạt thuế nhập khẩu mới và “thuế đối ứng” đối với nhiều nước, gây chấn động thương mại thế giới. Đây được xem là bước đi mang tính xoay trục, nhằm điều chỉnh lại cán cân thương mại mà Washington cho rằng “không công bằng và mất cân đối” suốt nhiều năm qua.

Đàm phán căng thẳng, một số nước được giảm hoặc hoãn thuế

Sau tuyên bố này, hàng loạt cuộc thương lượng căng thẳng đã diễn ra. Một số quốc gia tìm được tiếng nói chung với Mỹ: Thụy Sĩ đạt thỏa thuận giảm thuế; Trung Quốc được tạm hoãn áp mức thuế cao hơn.

Song Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn với nhiều đối tác lớn, đặc biệt là Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU).

Hàng loạt thỏa thuận thương mại đạt được

Dù căng thẳng leo thang, Mỹ cũng đã ký các khuôn khổ thương mại mới với nhiều nước và khu vực: Anh, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines và Indonesia...

Tuy nhiên, để các hiệp định này có hiệu lực thực tế, các bên vẫn phải tiếp tục đàm phán chi tiết ở hậu trường.

Phán quyết của Tối cao Pháp viện có thể xoay chuyển cục diện

Tòa án Tối cao Mỹ đã đồng ý xem xét kháng cáo của chính quyền Trump liên quan đến các phán quyết của tòa cấp dưới, vốn cho rằng nhiều mức thuế mới là trái luật.

Tổng thống Trump cảnh báo rằng nếu các mức thuế bị bác bỏ, Mỹ sẽ đối mặt với “thảm họa kinh tế”.

Điều này khiến tương lai của chính sách thuế quan toàn cầu phủ đầy bất định.

Mức thuế hiện hành tính đến tháng 12/2025

Mỹ đang áp thuế lên hàng hóa nhập khẩu từ hàng chục nền kinh tế quan trọng. Đáng chú ý, Brazil và Ấn Độ bị áp thuế tới 50%...

Mexico và Canada – hai láng giềng gần gũi – cũng chịu mức thuế 25% và 35%, áp dụng cho các mặt hàng ngoài khuôn khổ thỏa thuận thương mại USMCA.

USMCA sẽ được xem xét lại vào năm 2026, và Mỹ vẫn đang cân nhắc liệu duy trì hiệp ước này hay chuyển sang ký thỏa thuận song phương riêng rẽ.

Chưa khi nào chính sách thuế quan Mỹ lại tác động rộng, mạnh và khó lường như năm 2025. Dù nhiều thỏa thuận thương mại mới đã hình thành, nhưng mọi thứ vẫn nằm dưới bóng của phán quyết Tòa án Tối cao cùng lập trường cứng rắn từ Nhà Trắng.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, thị trường toàn cầu sẽ tiếp tục dõi theo từng bước đi của Washington – trung tâm ảnh hưởng lớn nhất của thương mại quốc tế hiện nay.