THUẾ QUAN HOA KỲ: Tổng thống Donald Trump tạm áp thuế toàn cầu 10%

Tổng thống Mỹ Donald Trump

Phát biểu họp báo ở Nhà Trắng chiều 20/2 (giờ Mỹ), Tổng thống Trump bày tỏ "thất vọng" với phán quyết trước đó cùng ngày của Tòa án Tối cao Mỹ (SCOTUS), trong đó bác bỏ quyền áp đặt thuế quan đối ứng toàn diện của ông theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) ban hành năm 1977.

Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời tuyên bố viện dẫn Điều 122 trong Đạo luật Thương mại năm 1974, Nhà Trắng sẽ ban hành sắc lệnh hành pháp để tạm thời áp mức thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ sau phán quyết nêu trên của Tòa án Tối cao. Ông nêu rõ mức thuế mới này sẽ được áp chồng lên các khoản thuế hiện vẫn còn hiệu lực sau phán quyết của SCOTUS.

Theo CNBC News, Điều luật 122 cho phép Tổng thống Mỹ áp mức thuế quan lên đến 15% trong tối đa 150 ngày để giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại. Sau thời hạn này, mọi quyết định gia hạn cần phải được Quốc hội Mỹ chấp thuận.

Việc nhận phán quyết từ Tòa án Tối cao có thể khiến chính phủ Mỹ phải hoàn trả 175 tỷ USD tiền thuế cho các doanh nghiệp đã nộp năm qua, theo các nhà kinh tế tại hãng nghiên cứu Penn-Wharton Budget Model (PWBM). Con số này sẽ vượt tổng chi ngân sách năm tài chính 2025 của Bộ Giao thông Vận tải Mỹ (127,6 tỷ USD) và Bộ Tư pháp Mỹ (44,9 tỷ USD).

Sau phán quyết của Tòa Tối cao, Tim Brightbill, đồng Chủ tịch bộ phận thương mại tại hãng luật Wiley Rein đánh giá điều này làm thu hẹp các lựa chọn áp thuế của Tổng thống Mỹ, buộc ông phải sử dụng những công cụ với tiến trình chậm hơn.

Một nguồn tin thân cận của Reuters cho biết chính quyền Tổng thống Trump đã luôn tính đến khả năng xuất hiện những phán quyết kiểu này, trong đó có việc viện dẫn thẩm quyền theo điều 232, 301, 122 và 388 của các luật hiện hành. "Đây là một khả năng mà họ đã lường trước và có sẵn kế hoạch", nguồn tin này nói.

Phản ứng của thị trường

Hồi tháng 12/2025, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết nếu Tòa án Tối cao ra phán quyết bất lợi cho ông Trump, chính quyền vẫn có thể tái áp dụng các mức thuế đó dựa trên những cơ sở pháp lý khác, bao gồm Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930.

Theo số liệu Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm 19/2, thâm hụt thương mại của Mỹ năm ngoái khoảng 901,5 tỷ USD, giảm 0,2% so với 2024.

Sau công bố áp thêm thuế 10% của ông Trump, thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm mạnh trong phiên giao dịch 20/2. Chỉ số S&P 500 tăng 0,6%, Nasdaq Composite là 0,9%. Chỉ số công nghiệp Dow Jones thêm 139 điểm, tương đương 0,3%. Trước đó trong phiên, DJIA từng giảm khoảng 200 điểm vì các số liệu kinh tế kém khả quan.

Giá vàng giao ngay cũng tăng, hiện ở mức 5.074 mỗi ounce, thêm hơn 1,5% so với đầu phiên.

>>> Xem thêm Thuế quan của Tổng thống Donald Trump