Đề xuất lập quỹ hạ tầng khu vực, giảm phụ thuộc vào nguồn vốn Trung Quốc

Một công nhân tại công trường xây dựng đập thủy điện Nậm Tha 1 đang được xây dựng bởi công ty Trung Quốc tại Lào. Nguồn: Getty Images

Theo tờ Nikkei Asian Review, Phó Bí thư thường trực của Bộ Ngoại giao Thái Lan Arthayudh Srisamoot cho biết, kế hoạch mở quỹ này sẽ được Thủ tướng Prayuth Chan-ocha đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 8 của Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady-Chao Phraya-Mekong (ACMECS) vào 16/6 tới – một tổ chức khu vực do Thái Lan khởi xướng vào năm 2003.

Quỹ khu vực Mekong dự kiến sẽ phục vụ các dự án trong kế hoạch tổng thể của ACMECS giai đoạn 2019-2023 vốn sẽ được thông qua tại hội nghị cấp cao ACMECS ngày 16/6 tới. Kế hoạch này chủ yếu tập trung nâng cao kết nối giữa 5 nước thành viên ACMECS bằng cách nâng cấp các hành lang kinh tế Đông - Tây, Bắc - Nam. Ngoài ra, quỹ này cũng có thể cấp vốn cho các dự án hợp tác phát triển các nền tảng công nghệ thông tin giữa 5 nước thành viên ACMECS.

Để có vốn hoạt động, quỹ sẽ nhận đóng góp từ các tổ chức tài chính và các nước ngoài khuôn khổ ACMECS, huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán và trái phiếu. Các nước thành viên sẽ nắm quyền kiểm soát quỹ bằng cách thành lập một kho bạc hoặc ban quản lý chung.

Được biết, các nước trong khu vực Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nhận vốn vay từ bên ngoài chủ yếu thông qua các thỏa thuận song phương với các nước ngoài khu vực hay từ các tổ chức tài chính quốc tế như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB).

Nhật Bản và các nước phương Tây từng là các nhà đầu tư chính ở ASEAN nhưng hiện nay, nguồn vốn từ Trung Quốc đang trở thành chủ đạo trong khu vực. Trong khuôn khổ hợp tác đa phương với 5 nước nằm bên lưu vực sông Mekong, Trung Quốc mới đây đã cam kết cung cấp các khoản vay ưu đãi trị giá 10 tỷ nhân dân tệ (1,5 tỷ USD) để các nước xây dựng cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, vốn từ Trung Quốc cũng đi kèm một số điều kiện như phải cung cấp đất, trao quyền phát triển cho Trung Quốc. “Dù hoan nghênh nguồn vốn các nước bên ngoài nhưng nhiều nước trong khu vực muốn giữ cân bằng và không phải phụ thuộc vào một quốc gia”, ông Arthayudh nói.