Xây dựng KCN sinh thái, thông minh: Tài chính thúc đẩy chuyển đổi

LTS: Giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng cao 2 chữ số, vùng kinh tế Đông Nam Bộ được xác định là vùng động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước. Với vị thế phát triển mạnh mẽ về công nghiệp, dịch vụ, việc phát triển các KCN (KCN) sinh thái, thông minh cũng được xác định là động lực cho phát triển kinh tế xanh của vùng.

Ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2

Theo ông Nguyễn Đức Lệnh, sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, tạo dựng được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng cao. Tuy nhiên, để phát triển kinh tế xã hội theo mô hình tăng trưởng mới trong giai đoạn hiện nay, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác lập chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn là những định hướng chiến lược quan trọng của mô hình tăng trưởng mới.

- Thưa ông, với các định hướng chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn gắn với phát triển bền vững, ngành ngân hàng sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc cung ứng nguồn vốn cho quá trình chuyển đổi?

Trên thực tế những năm qua, NHNN đã ban hành nhiều cơ chế chính sách về tiền tệ tín dụng, với các chương trình kế hoạch và hành động cụ thể nhằm thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 của Chính phủ theo Quyết định 1658/QĐ-TTg và Đề án về những nhiệm vụ giải pháp triển khai kết quả Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu.

Theo số liệu thống kê, xuyên suốt từ 2017 đến nay, tín dụng xanh duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực và có mức tăng trưởng tốt: năm sau cao hơn năm trước (năm 2024 tăng 9,5%; năm 2025 tăng 14,62%). Đến hết quý I/2026, dư nợ tín dụng xanh đạt khoảng 828.000 tỷ đồng, tăng gấp 4,6 lần so với năm 2017. Dù tỷ lệ còn khiêm tốn chỉ chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, nhưng dư địa tín dụng xanh cho phát triển vẫn còn rất lớn.

- Nói riêng khu vực Đông Nam Bộ, nơi đang phát triển mạnh mẽ về công nghiệp, dịch vụ, đặc biệt tại TP Đồng Nai - “thủ phủ” của KCN đang có thuận lợi lớn với định hướng phát triển KCN sinh thái bền vững, tăng tốc thu hút FDI chất lượng cao theo Nghị quyết 10-NQ/TW, bức tranh tiếp cận tín dụng cho khu vực này đang như thế nào, thưa ông?

6 tháng đầu năm 2026, tổng dư nợ trên địa bàn TP HCM đạt 5,59 triệu tỷ đồng, tăng 7,45% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ bằng VNĐ chiếm 95%; dư nợ bằng ngoại tệ chiếm 5%.

Tại TP Đồng Nai, tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn (số liệu thực tế) đạt 653.108 tỷ đồng, tăng 9,1% so với cuối năm 2025. Trong đó, cho vay KCN tiếp tục tăng trưởng tích cực.

Theo Quyết định số 615/QĐ-TTg vào tháng 4/2026, đến năm 2030, Đông Nam Bộ trở thành vùng văn minh, hiện đại, công nghiệp phát triển, vượt qua ngưỡng thu nhập cao; là vùng động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước, phát triển năng động, tốc độ tăng trưởng cao; trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, logistics và trung tâm tài chính quốc tế có tính cạnh tranh cao trong khu vực... Với diễn biến hiện tại, có thể khẳng định dòng tín dụng ngân hàng vẫn đang tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế của ngành tại địa phương và kinh tế vùng và hướng đến hiện thực hóa các mục tiêu.

Trong ngắn hạn, cơ chế chính sách của NHTW đang tạo điều kiện để phát triển KCX- KCN theo hướng xanh, hiện đại… như điều chỉnh cách tính dư nợ cho vay bất động sản KCN, KCX. Đây sẽ là điều kiện để mở rộng tín dụng cho vay các đối tượng cụ thể ở lĩnh vực này trong năm 2026.

Dư nợ tín dụng xanh tăng trưởng mạnh trong những năm qua. Nguồn: Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN)

- Thu hút nhiều hơn dòng vốn vào các KCN xanh, sinh thái rất cần có sự phối hợp giữa ngân hàng, chính quyền địa phương và các nhà đầu tư. Doanh nghiệp mới đây đã có những kiến nghị cần ưu đãi khi phát triển KCN xanh, sinh thái?

Trong tổng thể chung, như tôi đã đề cập, NHNN thời gian qua đã liên tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng ưu tiên nguồn vốn cho các dự án thuộc danh mục phân loại xanh cũng như các dự án mang lại lợi ích về môi trường, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Các NHTM đang và sẽ tiếp thực hiện đúng chủ trương và các khung khổ quy định đã ban hành, căn cứ vào danh mục phân loại xanh do Chính phủ ban hành để xác định các dự án đủ điều kiện hưởng chính sách tín dụng xanh, bảo đảm tính minh bạch và thống nhất trong quá trình triển khai. Đồng thời, có sự ưu tiên phân bổ nguồn vốn cho các lĩnh vực xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn và từng bước lồng ghép các yếu tố ESG vào chiến lược phát triển. Hiện NHNN đang trình Chính phủ dự thảo nghị định hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách Nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn ngân hàng để thực hiện các dự án xanh, dự án tuần hoàn và dự án áp dụng khung tiêu chuẩn ESG.

Về hành động phối hợp cụ thể, mới đây NHNN 2 đã có phối hợp công tác với Ban quản lý các KCN, khu kinh tế TP Đồng Nai. Đây là TP tập trung nhiều KCN, có tới 44 KCN đang hoạt động, với gần 3.000 dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh trong các lĩnh vực ngành nghề, thu hút hàng tỷ USD vốn đầu tư của các doanh nghiệp trong và ngoài nước và tạo việc làm cho khoảng 730 nghìn lao động.

Việc tăng cường công tác phối hợp hoạt động giữa NHNN KV2 với Ban quản lý KCN, khu kinh tế của TP Đồng Nai, sẽ mở ra cơ chế hiệu quả trong tổ chức triển khai thực hiện tốt cơ chế chính sách về tiền tệ tín dụng của NHNN đối với các KCN, khu kinh tế trên địa bàn, với nội hàm về trao đổi nắm bắt thông tin, tình hình hoạt động của doanh nghiệp thông qua đối thoại doanh nghiệp… để thông tin, truyền thông chính sách, cũng như tháo gỡ kịp thời khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp liên quan đến hoạt động ngân hàng.

Cùng với đó, phối hợp và định hướng để thực hiện tốt chương trình, kế hoạch mở rộng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, không chỉ phục vụ cho các doanh nghiệp trong KCN mà còn cho cán bộ, nhân viên và công nhân đang làm việc tại các KCN trên địa bàn TP. Song song, phối hợp trong công tác quản lý để thực hiện tốt các chương trình tín dụng chính sách: chương trình nhà ở xã hội; tín dụng tiêu dùng, phát triển tài chính vi mô… Qua đó, mang đến các giải pháp tài chính tổng thể phục vụ cho các địa bàn trọng điểm, mật độ cao về doanh nghiệp và dân cư nhằm thúc đẩy SXKD, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng GDP của đất nước.

- Trân trọng cảm ơn ông!