Trăm nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động, thủ tục giải thể thế nào?

Từ đầu tháng 7, ngành thuế đẩy mạnh chiến dịch “làm sạch mã số thuế”, tập trung xử lý gần 620.000 doanh nghiệp, tổ chức ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

Trong số này, khoảng 292.000 doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể, trong khi khoảng 325.500 đơn vị không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký và đang có nghĩa vụ thuế chưa hoàn tất.

Tính đến cuối tháng 8, gần 95.000 doanh nghiệp, tổ chức đã hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế, gấp khoảng 2 lần cùng kỳ năm 2025. Trong đó, chỉ hơn 23.000 hồ sơ phát sinh mới trong năm 2026, còn gần 72.000 trường hợp là hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước được xử lý trong đợt làm sạch dữ liệu mã số thuế.

Ngừng hoạt động chưa đồng nghĩa đã giải thể

Việc doanh nghiệp dừng kinh doanh không đồng nghĩa doanh nghiệp đã chấm dứt tồn tại về mặt pháp lý. Để chính thức giải thể, doanh nghiệp phải hoàn tất nhiều bước, từ thông qua nghị quyết hoặc quyết định giải thể, thanh lý tài sản, thanh toán các khoản nợ, xử lý nghĩa vụ với người lao động và cơ quan thuế đến nộp hồ sơ giải thể và cập nhật tình trạng pháp lý trên hệ thống đăng ký doanh nghiệp.

Theo điểm a, b và c khoản 1 Điều 207 Luật Doanh nghiệp 2020, được sửa đổi bởi khoản 23 Điều 1 Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2025, doanh nghiệp có thể giải thể khi kết thúc thời hạn hoạt động ghi trong Điều lệ mà không có quyết định gia hạn; giải thể theo nghị quyết, quyết định của chủ doanh nghiệp hoặc cơ quan có thẩm quyền tương ứng với từng loại hình doanh nghiệp.

Cụ thể, đối với doanh nghiệp tư nhân, quyết định giải thể thuộc về chủ doanh nghiệp; công ty hợp danh là Hội đồng thành viên; công ty trách nhiệm hữu hạn là Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty; còn công ty cổ phần là Đại hội đồng cổ đông.

Doanh nghiệp cũng thuộc trường hợp phải giải thể nếu không còn đủ số lượng thành viên, cổ đông tối thiểu theo quy định của Luật Doanh nghiệp trong thời hạn 6 tháng liên tục mà không thực hiện thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.

7 ngày để công bố quyết định giải thể

Khi quyết định chấm dứt hoạt động, doanh nghiệp trước hết phải thông qua nghị quyết hoặc quyết định giải thể. Văn bản này phải nêu tên, địa chỉ trụ sở chính của doanh nghiệp, lý do giải thể, thời hạn và thủ tục thanh lý hợp đồng, thanh toán các khoản nợ cũng như phương án xử lý những nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng lao động.

Nghị quyết hoặc quyết định giải thể phải có họ tên và chữ ký của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty, Chủ tịch Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch Hội đồng quản trị, tùy từng loại hình doanh nghiệp.

Sau khi thông qua quyết định giải thể, doanh nghiệp tiến hành thanh lý tài sản. Chủ doanh nghiệp tư nhân, Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc Hội đồng quản trị trực tiếp tổ chức thanh lý tài sản, trừ trường hợp Điều lệ công ty có quy định thành lập tổ chức thanh lý riêng.

Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ ngày thông qua nghị quyết hoặc quyết định giải thể, doanh nghiệp phải gửi nghị quyết, quyết định này cùng biên bản họp đến Cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế và người lao động trong doanh nghiệp.

Nghị quyết hoặc quyết định giải thể cũng phải được đăng trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và niêm yết công khai tại trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp.

Nếu còn các khoản nợ chưa thanh toán, doanh nghiệp phải gửi nghị quyết, quyết định giải thể cùng phương án giải quyết nợ cho các chủ nợ và những người có quyền, nghĩa vụ, lợi ích liên quan. Phương án này phải nêu rõ tên, địa chỉ chủ nợ, số nợ, thời hạn, địa điểm và phương thức thanh toán cũng như cách thức và thời hạn giải quyết khiếu nại của chủ nợ.

Ngay sau khi nhận được nghị quyết hoặc quyết định giải thể, Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ thông báo tình trạng doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Nghị quyết, quyết định giải thể và phương án giải quyết nợ, nếu có, cũng được đăng tải kèm theo thông báo.